Als je ooit hebt nagedacht over de houdbaarheid van yoghurt in vergelijking met melk, dan ben je zeker niet de enige. Dit is een vraag die veel mensen bezighoudt, en het antwoord is niet alleen interessant, maar ook heel praktisch. Yoghurt is niet zomaar melk; het is melk die een transformatie heeft ondergaan. Dankzij het fermentatieproces krijgen we een romige, smakelijke lekkernij.

Yoghurt ontstaat wanneer melk wordt verwarmd en daarna wordt toegevoegd met specifieke bacteriën, zoals Lactobacillus en Streptococcus. Deze bacteriën zetten de lactose - de suiker in melk - om in melkzuur. Dit melkzuur zorgt voor de typische smaak van yoghurt, maar het speelt ook een cruciale rol in de houdbaarheid.

De langere houdbaarheid van yoghurt is niet alleen praktisch - het zorgt ook voor minder voedselverspilling. Met yoghurt in de koelkast ben je beter voorbereid op die momenten dat je onverwachts iets nodig hebt.

Wat is yoghurt?

Yoghurt is een gefermenteerd melkproduct. Yoghurt is een zuur melkproduct. Yoghurt heeft een zuurdere smaak dan melk en een dikkere structuur. Het bestaat uit melk en melkzuur. Dit komt doordat bacteriën melksuikers uit melk omzetten in melkzuur. Dit heet fermentatie.

Het melkzuur zorgt er ook voor dat de yoghurt langer houdbaar is dan melk. Door deze omzetting wordt de melk lichter verteerbaar. En de melkzuurbacteriën zijn een prima voeding voor je darmflora. Afhankelijk van de melk die wordt gebruikt kan je volle, halfvolle en magere yoghurt produceren. Magere en halfvolle yoghurt staan in de Schijf van Vijf.

Yoghurt levert dezelfde goede voedingsstoffen als melk en geeft dezelfde gezondheidseffecten.

Het Proces: Hoe wordt yoghurt gemaakt?

Net als karnemelk wordt ook yoghurt gemaakt door melkzuurbacteriën toe te voegen aan de melk. Deze bacteriën zetten de melksuikers om in melkzuur. Hierdoor wordt de melk dikker en krijgt het die typische friszure smaak. De tijd die de bacteriën krijgen om melksuikers om te zetten in melkzuur bepaalt of het karnemelk of yoghurt wordt. Hoe langer je wacht, hoe dikker en yoghurt-achtiger het wordt.

Maar er zijn nog meer factoren die bepalen wat er met de melk gebeurt. De temperatuur en de samenstelling van de melkzuurbacteriën bepalen namelijk wat voor soort yoghurt het wordt. Zo is boeren(land) yoghurt bijvoorbeeld iets dikker dan gewone yoghurt, omdat er andere zuursels (bacteriën) aan de melk zijn toegevoegd.

Yoghurt is in verschillende vetgehaltes en smaken verkrijgbaar. Omdat dat niet voor iedereen even gezond en wenselijk is, worden er ook soorten yoghurt gemaakt met een lager vetgehalte, net als bij melk. Zo bestaat er volle yoghurt, halfvolle yoghurt en magere yoghurt. Magere yoghurt wordt gemaakt van afgeroomde melk met weinig melkvet (maximaal 0,5%). Door dit lage vetpercentage is magere yoghurt een stuk vloeibaarder dan volle yoghurt.

Waarom is yoghurt langer houdbaar dan melk?

Als je melk in de koelkast plaatst, kan deze normaal gesproken 5 tot 7 dagen goed blijven, afhankelijk van de versheid en de opslag. Maar yoghurt? Die kan vaak wel 2 tot 3 weken goed blijven. Dat klinkt fantastisch, toch? Door het fermenteren krijgt yoghurt niet alleen een andere smaak, maar ook een natuurlijke conservering.

De zure omgeving die ontstaat, is ongunstig voor veel bacteriën die bederf veroorzaken. Dit maakt yoghurt automatisch langer houdbaar. Yoghurt is behoorlijk zuur en heeft een gefermenteerd karakter. Hierdoor kunnen alleen schimmels groeien in een open pak. De Consumentenbond onderzocht zestig soorten yoghurt. De conclusie: yoghurt is door de lage pH-waarde tot een maand (!) na de uiterste houdbaarheidsdatum nog veilig én smakelijk te consumeren.

Het blijft langer lekker als je het voor gebruik even schudt, zodat het waterige laagje zich weer mengt met de rest. Toch zal de yoghurt wel een wat bittere smaak hebben. Een kleine kanttekening: de houdbaarheidsdatum van yoghurt is zo strikt, omdat elk individueel aspect van yoghurt aan strenge kwaliteitseisen moet voldoen.

Soorten yoghurt

Je hebt verschillende soorten yoghurt: Roeryoghurt is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat. Standyoghurt rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar.

Hieronder een overzicht van verschillende soorten yoghurt:

  • Roeryoghurt: Is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat.
  • Standyoghurt: Rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar.
  • Bulgaarse yoghurt: Is gemaakt van ingedikte melk en magere melkpoeder en is vetter dan gewone volle yoghurt.
  • Kefir: Is een yoghurt waar ook gisten aan worden toegevoegd. Het bevat wat koolzuurgas en alcohol en prikt daardoor een beetje.
  • Drinkyoghurt: Is dunne yoghurt met meestal een toegevoegde zoetstof en vruchtensmaak.

Er zijn twee groepen yoghurt: roeryoghurt en standyoghurt. De eerste soort yoghurt rijpt in een grote tank en wordt glad geroerd voordat het in de verpakking wordt gedaan. Standyoghurt rijpt niet in tanks, maar in de verpakking. Hierdoor is het vaak wat dikker en vlokkiger. Simpel, toch?

Griekse yoghurt maak je door vocht weg te zeven. Hetzelfde principe als hangop, maar dan in mindere mate. Het is ook ideaal als vervanging van zure room, omdat het niet gaat schiften bij het opwarmen. Deze yoghurt bevat veel eiwitten.

Bulgaarse yoghurt maak je echt anders. Je dikt de melk in voordat je er yoghurt van maakt. Daarna voegt de fabrikant melkpoeder toe.

Yomio is bereid als yoghurt, maar er zijn andere bacteriën aan toegevoegd dan aan gewone yoghurt. Dit zorgt voor een zacht-zure smaak. Yomio, ook wel milde yoghurt genoemd, is licht verteerbaar.

Geitenyoghurt is niet alleen lekker, maar ook perfect als je wat minder koemelk-producten wilt eten en drinken. Hoewel geitenyoghurt ook lactose bevat, kunnen sommige mensen met een lactose-intolerantie wel tegen geitenyoghurt. Waarschijnlijk komt dat door de betere verteerbaarheid van geitenmelk.

Schapenyoghurt bevat veel eiwit. De textuur van deze soort yoghurt is vergelijkbaar met kwark en de smaak is zoetig.

Hangop is een typisch Hollands nagerecht. Hangop is yoghurt dat je op een kaasdoek giet. Het vocht lekt door de doek heen. Wat overblijft, heet hangop. Het lijkt op Griekse yoghurt, maar bij hangop is de basis dus gewoon yoghurt. Ook is het nog een stuk dikker en minder romig.

Kwark is geen yoghurt, maar staat in het zuivelschap wel vlakbij de yoghurt en wordt daarom vaak als een ‘yoghurt’-variant gezien. Kwark is eigenlijk verse kaas. Om kwark te maken zuur je melk 24 uur lang aan met melkbacteriën. Hieraan voeg je stremsel toe. Na de 24 uur verzuring snijd je het laat je het uitlekken in een zak.

Is Yoghurt Gezond?

Jazeker! Yoghurt is lekker en ook nog eens gezond! Daarom staan magere en halfvolle yoghurt in de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Je kunt beter halfvolle of magere yoghurt eten, omdat daar minder vet in zit.

Yoghurt bevat verschillende goede voedingsstoffen zoals eiwit, vetten, vitamines en calcium.

Voedingswaarden van volle yoghurt (per 150 gram)

  • Energie: 87 Kcal
  • Eiwit: 5,7 Gram
  • Vetten: 4,4 Gram
  • Koolhydraten: 5,1 Gram
  • Natrium: 89 Mgram

Voedingswaarden van magere yoghurt (per 150 gram)

  • Energie: 50 Kcal
  • Eiwit: 6,2 Gram
  • Vetten: 0,2 Gram
  • Koolhydraten: 5,9 Gram
  • Natrium: 86 Mgram

De volgende tabel geeft een overzicht van de voedingswaarden van volle en magere yoghurt per 150 gram:

Voedingswaarde Volle Yoghurt Magere Yoghurt
Energie 87 Kcal 50 Kcal
Eiwit 5,7 Gram 6,2 Gram
Vetten 4,4 Gram 0,2 Gram
Koolhydraten 5,1 Gram 5,9 Gram
Natrium 89 Mgram 86 Mgram

Zelf yoghurt maken

Ja, zelf yoghurt maken is eenvoudig! Je hebt alleen melk en een beetje actieve yoghurt nodig als starter. Of je nu fan bent van yoghurt of gewoon nieuwsgierig bent, het is duidelijk dat deze heerlijke lekkernij zijn plek in jouw koelkast absoluut verdient.

Zelf yoghurt maken is niet moeilijk en zelfgemaakte yoghurt is veel gezonder voor je, waarom lees je hieronder.

Zelfgemaakte yoghurt bevat geen kunstmatige kleur- en smaakstoffen, geen stabilizers en geen conserveringsmiddelen. Je hebt alleen een goede (biologische) volle melk nodig en een bakje biologische yoghurt als startercultuur. Een zelfgemaakte yoghurt heeft daarom ook een betere smaak dan yoghurt uit de supermarkt. Geen yoghurt is zo vers als zelfgemaakt yoghurt.

Elke lepel zelfgemaakte yoghurt bevat miljoenen levende yoghurtbacteriën. Dat is helaas niet het geval bij yoghurt uit de supermarkt. Na productie duurt het minstens een week voordat yoghurt in de supermarkt schappen staat. Een reis die de meeste melkzuurbacteriën niet overleven want na een week zijn die al afgestorven.

Daarnaast zit zelfgemaakte yoghurt na bereiding boordevol goede bacteriën en melkzuren en bevat praktisch geen lactose meer. Een zelfgemaakte yoghurt krijgt namelijk minimaal 6-7 uur de tijd om te rijpen. Dit in tegenstelling tot supermarkt yoghurt.

Wat heb je nodig om zelf yoghurt te maken?

  • 1 liter melk (kan koemelk zijn, maar ook geitenmelk of schapenmelk)
  • 60 gram goede biologische yoghurt
  • 1 pan
  • 1 thermometer
  • 1 garde
  • 1 (fleece) deken en een kruik of fles met warm water
  • 1 glazen pot van een liter met deksel

Stappenplan voor het maken van zelfgemaakte yoghurt:

  1. Doe de melk in de pan en verwarm deze op laag vuur tot 45 graden. Let op, laat de melk niet te heet worden want dan gaan de bacteriën dood.
  2. Roer de yoghurt goed door de melk. De yoghurt moet goed verdeeld worden door de melk, maar je moet de melk niet schuimig kloppen.
  3. Zet de pan op de deken en leg er een kruik of glazen fles met warm water naast. Dek de pan nu helemaal toe met de deken zodat de yoghurt in wording lekker warm blijft.
  4. Zet het geheel nu op een warme plek en beweeg de pan de eerste 6 uur niet meer, rustig laten staan en niet aankomen!
  5. Hoe langer je de yoghurt laat fermenteren des te minder lactose is er nog in de melk en des te meer melkzuurbacteriën bevat je yoghurt. Maar je yoghurt wordt ook steeds zuurder. Laat de yoghurt minstens 6 uur fermenteren tot maximaal 24 uur.
  6. Giet de yoghurt dan over in de schone glazen pot en plaats deze enkele uren in de koelkast voor je ‘m serveert.
  7. De yoghurt is ongeveer 2 weken houdbaar in de koelkast.
  8. Bewaar altijd 60 gram van je yoghurt voor de volgende portie. Zo hoef je geen yoghurt meer te kopen en heb je altijd verse, gezonde yoghurt in huis.

Conclusie

Kortom, yoghurt is een fascinerend product met een rijke geschiedenis en talloze gezondheidsvoordelen. Door het fermentatieproces is het langer houdbaar dan melk en biedt het een scala aan voedingsstoffen. Of je nu kiest voor volle, magere of een andere variant, yoghurt is een waardevolle toevoeging aan je dieet.

labels:

Zie ook: