Waarom Stoppen Met Vlees Eten: De Voordelen Voor Jou En Het Milieu

Steeds meer mensen laten vlees staan, sommigen voor hun gezondheid, anderen voor het milieu of vanwege ethische redenen. Maar wat gebeurt er eigenlijk met je lichaam als je dierlijke producten een tijdje van je bord schrapt? Zo’n 40% van de Nederlanders noemt zichzelf inmiddels flexitariër en laat vlees dus vaker staan. Ook eten we met z’n allen minder rood en bewerkt vlees: in de periode 2019-2021 ging het om een daling van ruim 20% ten opzichte van 2007-2010.

Gezondheidsvoordelen van Minder Vlees Eten

Er zitten nuttige voedingsstoffen in vlees, zoals eiwit, ijzer en vitamine B1 en B12. Maar die voedingsstoffen kun je ook uit andere producten halen. Je kunt dus prima met minder of zonder vlees, als je het goed vervangt. Hieronder worden een aantal voordelen van minder vlees eten besproken.

1. Gewichtsverlies

Een van de eerste dingen die je zult opmerken, is gewichtsverlies. Dit komt niet alleen omdat je stopt met vlees eten, maar omdat je het door iets anders vervangt. Als je in plaats van vlees vezelrijk voedsel eet, zoals groenten, peulvruchten en volkoren granen, krijg je meer producten binnen met maar weinig calorieën. Daardoor heb je langer een vol gevoel.

In een studie uit 2018 werden mensen gevolgd die drie maanden overschakelden naar een vegetarisch dieet. Het resultaat? Een gemiddeld gewichtsverlies van ongeveer twee kilo. Maar de voordelen gaan verder dan de weegschaal: na zes weken zonder vlees kunnen de bloeddruk en bloedsuikerspiegel dalen, wat het risico op hartziekten en diabetes type 2 verkleint.

2. Een Boost voor je Darmen

Je dieet heeft een groot effect op je darmflora. Je darmen bevatten miljarden bacteriën die helpen bij de spijsvertering. Wie begint met vlees te schrappen, ontwikkelt doorgaans meer bacteriën die plantaardige vezels verteren en juist minder bacteriën die dierlijke eiwitten afbreken. Experts geloven dat dit de algehele gezondheid van je darmen kan verbeteren, hoewel er meer onderzoek nodig is om dit definitief te bevestigen.

Een onderzoek uit 2014 toonde aan dat de darmflora van mensen die overstapten op een plantaardig dieet al na enkele dagen veranderde. En uit een tweelingstudie van Stanford University bleek dat tweelingen die veganistisch gingen eten, minder van de schadelijke bacterie Bilophila wadsworthia in hun darmen hadden. Deze wordt in verband gebracht met ontstekingen. ‘Te veel B. wadsworthia in je darmen kan problematisch zijn, en een veganistisch dieet kan helpen deze bacterie in aantal te laten afnemen,’ zegt onderzoeker en microbioloog Matthew Carter.

3. Effect op het Immuunsysteem

Een plantaardig dieet kan ook invloed hebben op je afweersysteem. Een recente studie in Nature Medicine toonde aan dat twee weken veganistisch eten het immuunsysteem helpt in de strijd tegen virussen. Tegelijkertijd zagen de onderzoekers een afname van cytokinen, stofjes die een rol spelen in de immuunreactie. ‘Het was indrukwekkend om zulke veranderingen al na een paar weken te zien,’ zegt Carter.

Toch zijn er nog veel vragen. Wetenschappers onderzoeken nog hoelang deze effecten aanhouden en of een dieet waarin af en toe vlees gegeten wordt, vergelijkbare voordelen biedt. De klassieke mediterrane keuken, rijk aan groenten, volkoren granen en af en toe vis of vlees, lijkt bijvoorbeeld net zo gezond te zijn als een volledig plantaardig dieet.

4. Minder Kans op Diabetes Type 2

In Nederland hebben meer dan 1 miljoen mensen diabetes type 2. Onderzoekers van Wageningen Universiteit hebben verschillende onderzoeken op een rijtje gezet, en wat blijkt: mensen die bewerkt of rood vlees eten hebben een verhoogde kans op diabetes type 2. Een goede reden om te stoppen met vlees eten.

Het risico op diabetes type 2 neemt met 32 procent toe als je per dag 50 gram (of meer) vlees eet. Om even een beeld te schetsen: wanneer je een broodje met twee plakjes ham belegt, zit je al op 40 gram vlees. Je hoeft dus niet per se een koe per dag naar binnen te werken om je risico te verhogen.

Hoewel we allemaal weten dat voorkomen beter is dan genezen, kun je met deze info ook je voordeel doen als je diabetes type 2 hebt. Het is namelijk bewezen dat een vegetarische (of vegan) levensstijl de stofwisseling bij diabetes patiënten verbetert.

5. Minder Slechte Cholesterol

Dierlijke producten bevatten veel verzadigde vetten. Deze vetten zorgen voor meer LDL-cholesterol in je bloed, wat de kans op hart- en vaatziekten verhoogt. Naast vlees zitten er ook veel verzadigde vetten in koek, gebak en andere vette snacks. Door geen vlees meer te eten, en niet elke dag de koektrommel te plunderen, kun je het gehalte aan slecht cholesterol laag houden.

De Impact op het Milieu

De productie van vlees is heel belastend voor het milieu. Dat geldt vooral voor rood vlees zoals rundvlees. Er is veel land, water en voer nodig voor het houden van vee. Dit veevoer moet ook worden gemaakt en vervoerd. Voor 1 kilo vlees is gemiddeld 5 kilo plantaardig voer nodig. En voor het verbouwen van voer, zoals soja uit Zuid-Amerika, is niet alleen land nodig, maar wordt ook vaak oerwoud gekapt. Daarnaast zorgen dieren voor veel uitstoot van broeikasgassen door scheten, boeren en mest. Sommige stoffen uit mest kunnen in de natuur terechtkomen en daar de biodiversiteit verminderen. Door minder vlees te eten kun je de klimaatimpact van jouw voedingspatroon dus flink verlagen.

Om de klimaatdoelstellingen te halen, moeten we een ding massaal gaan doen: minder vlees consumeren. Iedere vleeseter die het volhoudt om gedurende één week geen vlees te eten, bespaart liefst 130 liter water. Water dat anders wordt gebruikt voor de productie van veevoer, veehouderij en de productie van je dagelijkse portie vlees. Om een kilo rundvlees te produceren, is namelijk 15.500 liter water nodig. Voor een kilo varkensvlees is dat 6000 liter en voor kippenvlees 4300 liter.

Nog steeds niet overtuigd? Naast de effecten op je lichaam en je eigen gezondheid heeft het stoppen met vlees eten ook een impact op het milieu. Zo kost de productie van een pond vlees ongeveer 11.250 liter water. Wanneer je 3 dagen per week geen vlees eet, zou dat gelijk staan aan het verwijderen van 3 miljoen auto’s op de Nederlandse wegen! Dit zou kunnen zorgen voor een vermindering in de uitstoot van broeikasgassen, ontbossing (voor landbouw) en het uitsterven van diersoorten (denk bijvoorbeeld aan bepaalde vissoorten).

De wereldwijde veehouderij is volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN verantwoordelijk voor 14,5 procent van alle uitstoot van broeikasgassen. Ongeveer een kwart van het wereldwijde watergebruik gaat naar de productie van dierlijke producten, zo steelt Greenpeace.

Als we allemaal plantaardig zouden eten, hebben we 75% minder landbouwgrond nodig, stelt de Britse zoöloog en schrijver George Monbiot in een interview met De Volkskrant. Deze grond kunnen we teruggeven aan de natuur, die dan weer CO2 uit de lucht vangt. Win-win. En over CO2 gesproken: 1 kilo halfvolle melk zorgt voor een uitstoot van twee kilo broeikasgassen, 1 kilo Goudse kaas kost 13 kilo uitstoot.

Hoe Minder Vlees Eten? Tips en Adviezen

Minder of geen vlees eten kan natuurlijk ook. Vlees kun je goed vervangen door ei, peulvruchten (bonen zoals bruine, witte en kidneybonen, linzen, kikkererwten), tofu en tempé en ongezouten noten. Wissel af tussen die producten om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.

Vind je het lastig om minder vlees te eten? Misschien werkt het voor jou om vlees op bepaalde dagen te laten staan of eet je liever een kleinere portie vlees. Zo kun je stap voor stap opschuiven naar een eetpatroon met minder vlees.

1. Wil je vlees in je maaltijd niet helemaal missen? Probeer dan eens minder vlees te gebruiken in een gerecht en vul dat aan met een plantaardig product. Denk aan: een pastasaus met mager gehakt en linzen, rijst met minder kip en een handje cashewnoten, nasi met minder vlees maar wel pinda’s (of ei), een wrap met minder vlees en meer bonen.
2. Als je nu vaak rood vlees eet, zoals biefstuk of runderlappen, kies dan eens vaker voor kip. Dit helpt om de milieu-impact te verlagen. Van alle vleessoorten heeft kip het minste invloed op het klimaat, rundvlees het meest. Varken zit daar tussenin, maar dichterbij kip. Ook voor je gezondheid is het beter om niet te veel rood vlees te eten.

Een weekplanning kan je helpen om minder vlees te eten. Maak een concreet plan. Hoeveel dagen per week wil je minder of geen vlees eten? Op welke dagen? En wat eet je op die dagen? Schrijf het op voor jezelf. Hang eventueel briefjes op als geheugensteuntje. Bijvoorbeeld: ‘zaterdag en maandag eet ik vegetarisch’ of ‘woensdag bonendag’.

Is dit misschien nog een te grote stap voor je? Je kunt ook af en toe kiezen voor kant-en-klare vleesvervangers, zoals vegetarisch gehakt of vegetarische wokstukjes.

Aandachtspunten bij een Vleesloos Dieet

Hoewel er grote voordelen zitten aan vegetarisch of veganistisch eten, is het niet automatisch gezonder. Het draait om het maken van de juiste keuzes. Wie vlees inruilt voor ultrabewerkte vleesvervangers of suikerrijke snacks, zal weinig gezondheidsvoordelen merken. Ook moet je opletten dat je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, zoals vitamine B12, ijzer en omega-3-vetzuren. Experts raden veganisten daarom aan om B12- en vitamine D-supplementen te nemen.

Als veganist of vegetariër moet je er wel goed op letten dat je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt. Doe je dit niet, dan loop je de kans op gezondheidsrisico’s door vitaminetekort. Eet je vegetarisch of plantaardig, dan is het belangrijk dat je vitaminen bij slikt die je anders alleen via dierlijke producten binnen zou krijgen. Met name een tekort aan B12 (dat onder andere in vlees, soja en vette vis zit) kan op lange termijn leiden tot zenuwschade, omdat B12 zorgt voor de vorming van rode bloedcellen en daarmee de vervoering van zuurstof. Datzelfde geldt voor eiwitten, vitamine D en ijzer. Vervang je vlees niet met ander ijzerrijk eten, dan kun je last krijgen van vermoeidheid, spierzwakte en duizeligheid.

Ga je stoppen met vlees eten? Zorg dan dat je voldoende kwalitatieve eiwitbronnen binnenkrijgt.

Geleidelijke Overgang

Wil je minderen met vlees? Begin dan geleidelijk en experimenteer met nieuwe recepten en smaken. ‘Zie het als een kans om je smaakpalet te verbreden en nieuwe gerechten te ontdekken,’ zegt voedingsdeskundige Matthew Landry. Gevarieerd eten blijft uiteindelijk de sleutel tot succes.

labels: #Vlees

Zie ook:

• Ontbijtkoek bij Stoofvlees: Waarom is dat zo Lekker?
• Waarom Knakworsten Niet Koken: De Beste Bereidingswijze
• Peperkoek in stoofvlees: Het geheime ingrediënt!
• Honig Soep Niet Leverbaar: Wat Zijn de Alternatieven?
• Turkse Pizza met Doner: Het Lekkerste Recept Zelf Maken!
• Gevulde Marokkaanse Pannenkoeken: Authentiek Recept & Variaties