Zonder Noorse wafels (Norske vafler) is een bezoek aan Noorwegen voor velen niet compleet. Of je nu in Noorwegen in een sjiek restaurant neergestreken bent of in een gezellig café, de kans is groot dat er wafels op de kaart staan.

Deze lekkernij zit diepgeworteld in de Noorse cultuur en wordt in verfijnde gerechten verwerkt, maar je bestelt hem even goed in een kiosk op het station. De geschiedenis van de wafels gaat ver terug in de tijd. Er zijn zelfs wafelijzers ingekrast met runenschrift uit de zevende eeuw teruggevonden.

Vaak worden de wafels in de vorm van een hart gemaakt, misschien toont dit wel aan hoe gek de Noren op hun wafels zijn. Er zijn ook Noren die steevast volhouden dat de wafel vierkant hoort te zijn. Kenners (en dat zijn alle vijf miljoen Noren) discussiëren er wel eens over of ze hartvormig of vierkant moeten zijn.

Noorse wafels zijn zachte, dikke pannenkoeken, gebakken in een hartvormig wafelijzer en in het beslag gaat een flinke snuf kardemom; een specerij dat veel gebruikt wordt in de Noorse keuken. Waarschijnlijk hebben de Vikingen hun steentje bijgedragen aan het gebruik van kardemom in de wafels.

In ieder geval zijn Noorse wafels dunner en zachter dan de Amerikaans of Belgische tegenhangers. Wat nog beter is: je kunt er de hele dag genieten. In Noorwegen is het altijd wafeltijd!

Ingrediënten en Bereiding

Hieronder vind je een heerlijk recept om zelf Noorse wafels te maken:

Ingrediënten:

  • 200 gram ei (ca. 3,5 g zout)
  • 2 g kardemom (ca. 2 g bakpoeder)
  • 6 eieren
  • 300 gr suiker
  • 700 gr tarwebloem
  • 2 tl bakpoeder
  • 1 zakje vanillesuiker
  • 1 liter karnemelk
  • 200 gr gesmolten boter

Bereiding:

  1. Klop de eieren en de suiker luchtig in een kom.
  2. Neem een andere kom en zeef daarin de tarwebloem en meng dit met het zout, kardemom en bakpoeder.
  3. Smelt de boter en roer deze samen met de melk door het bloemmengsel.
  4. Vouw het beslag met een spatel door het eiermengsel, zodat er een glad beslag ontstaat.
  5. Zet het beslag 20 minuten weg.
  6. Vet het wafelijzer in met wat boter.
  7. Laat het ijzer op temperatuur komen en giet een soeplepel beslag in het ijzer.
  8. Bak in ongeveer 2,5 minuten de wafel goudbruin.
  9. Leg de wafels die klaar zijn op een bord en bedek ze met een theedoek, zo blijven ze zacht.

Met mijn wafelijzer is dit recept is goed voor ca. 13 hartvormige wafels. In 2019 hebben wij een fantastisch wafelijzer in Noorwegen gekocht van het merk Wilfa. Deze bakt vele malen mooier dan het ijzer dat ik voorheen had.

Serveertips

Noorse wafels worden traditioneel geserveerd met:

  • Jordbærsyltetøy: aardbeienjam
  • Lettrømme: magere room (gemaakt van aangezuurde magere melk met hieraan toegevoegd slagroom, in totaal met een vetpercentage van 18%). In Nederland wordt voor het laatste meestal zure room of crème fraîche gebruikt. Ik vind zure room de lekkerste vervanger.
  • Noorse brunost: bruine kaas gemaakt van de wei van geiten- en koeienmelk die gekarameliseerd wordt en waar tot slot nog slagroom aan toegevoegd wordt. In Nederland is deze kaas voor zover ik weet niet te krijgen. Dichtstbijzijnde land waar deze kaas volgens mij verkrijgbaar is, is Denemarken.

Iets wat je zeker als topping tegen zult komen tijdens een reis in Noorwegen is Brunost. Dit is een karamelachtige kaas die van geitenmelk, koemelk en room gemaakt wordt. De één vindt het heerlijk, de ander laat het liever staan.

Wil je all the way Noors gaan? Wil je de hotdog wafel uit de provincie Østfold in het Noors bestellen?

Variaties op de Noorse Wafel

De mogelijke garneringen zijn bijna eindeloos. Mocht je een wafelrondreis (waarom niet?) in Noorwegen maken, dan krijg je in Noord-Noorwegen waarschijnlijk wafels met ei en kaviaar of kruipbramen voorgeschoteld, in Telemark met jam en bruine kaas, en in Zuid-Noorwegen met roomijs.

Toen de jonge Zweed Jonathan Larsson een paar jaar geleden naar Oslo verhuisde, was hij zo gecharmeerd door de wafeltraditie dat hij ze begon te verkopen uit zijn slaapkamerraam. Hij gaf ook verschillende leuke toppings, zoals schimmelkaas, worst en kokos. Zijn wafels werden bijzonder populair en van deze nieuwe hobby kon hij zijn voltijdse baan maken, toen hij zijn wafelcafé Haralds vaffel opende.

5 Variaties voor de Zweedse en Noorse wafels:

  1. Klassiek: Aardbeien of bosvruchtenjam met een dikke toef ongezoete en lobbig geklopte slagroom.
  2. Met vers fruit: Vervang de jam door vers fruit, zoals aardbeien en blauwen bessen. Maak de wafel af met een dot ongezoete slagroom.
  3. Banaan en chocoladesaus: Beleg je wafel met plakjes banaan en besprek deze hierna met een klein beetje chocoladesaus.
  4. Hartig met zalm: Een handje baby spinazie, gerookte zalm, zure room en dille. Beleg de wafel met de spinazie, zalm en top deze af met een klein beetje zure room en wat dille.
  5. Spinazie en gepocheerd ei: Bak de spinazie in de pan met een sjalotje totdat de bladeren geslonken zijn. Beleg de wafel vervolgens met de spinazie, een gepocheerd ei en hollandaisesaus.

Veganistische Optie

Er is natuurlijk ook een goede veganistische variant voor het wafelbeslag, die zeker net zo lekker is. Een makkelijk wafel beslag voor wafels zonder ei:

  1. Doe alle droge ingrediënten in een kom en roer deze goed door.
  2. Voeg nu langzaam de havermelk toe, terwijl je ondertussen de margarine smelt.
  3. Voeg de gesmolten margarine toe aan het mengel en mix het geheel goed door tot een glad beslag.

Zo heb je in een handomdraai een vegan beslag voor wafels zonder ei. Uiteraard zijn deze wafels net zo lekker als de traditionele Noorse of Zweedse wafels.

Handige Tips

  • Bij de Zweedse en Noorse supermarkten verkopen ze Frasiga Våfflor, dat is wafelmix waar je alleen nog maar water en boter aan toe hoeft te voegen voor het beslag.
  • Let er bij de aanschaf van een wafelijzer op, dat deze hartvorming is. Alleen zo krijg je die lekker dunne Zweedse wafels.
  • Vet voordat je gaat bakken altijd het ijzer in. Dat kan bijvoorbeeld met boter, een klein beetje olie of speciale anti aanbak spray.
  • Voor het beste resultaat is het belangrijk dat je de wafelijzer goed heet laat worden, voordat je het beslag erin giet.
  • TIP: leg de gebakken wafels zodra ze uit het wafelijzer komen niet gelijk op een bord maar nog heel even op een rooster. Zo kan de warmte ook via de onderzijde ontsnappen en krijg je knapperige wafels.

Wafels in Scandinavische Cultuur

In Scandinavië bakt men graag wafels. Slim, als de bakker ver weg is. Zweden kent zelfs een nationale wafeldag, Våffledagen, op 25 maart, omdat die naam zo lijkt op Vårfrudagen (Maria-Boodschap), die op deze datum wordt gevierd.

In Noorwegen heb je Hverdagsvafler, wafels voor elke dag, gemaakt van wat er in huis is. Een zo specifieke versnapering dat emigranten ze Hjemlengsel, ‘heimwee’ noemen. Ze hebben dan ook oude papieren, want er zijn wafelijzers gevonden daterend uit de zevende eeuw met ingekraste runen en de Noormannen konden kennelijk niet zonder want het is zeker dat ze de ijzers invoerden in Engeland rond het jaar 1000.

Ongetwijfeld ook door de reislustige Vikingen geïnspireerd is het gebruik van kardemom, een Midden-Oosterse smaak, die alleen in Scandinavië tot de nationale keukens is gaan behoren.

labels:

Zie ook: