Eieren maken de kip echt een uniek huisdier. In tegenstelling tot de meest gebruikelijke huisdieren zoals een konijn, hond of kat kan de kip ons iets geven wat super gezond voor ons is: het ei. Misschien zijn de eieren wel de redenen dat je kippen houd en anders is het een leuk extraatje. Ik vind het echt bijzonder om van zo dichtbij mee te maken dat een dier eten voor ons kan produceren, dus voor mij is het 1e ei van het seizoen echt een magisch moment.
Wanneer kun je de eerste eieren verwachten?
De meeste hennen beginnen eieren te leggen rond de leeftijd van 6 maanden. Dit verschilt echter wel per ras.
De rassen die oorspronkelijk gefokt zijn om eieren te leggen (zoals een leghorn, barnevelder, isa brown) beginnen vaak als ze 20 weken oud zijn met het leggen van eieren. Bij sierrassen (zijdehoen, baardkriel, kuifhoen) en de zwaardere rassen (faverolles, brahma, orpington) laat het 1e eitje vaak wat langer op zich wachten. Meestal als ze zo rond de 7 maanden oud zijn.
Als de hennen de leg leeftijd hebben bereikt als het winter is, dan is de kans groot dat zij wachten met leggen tot de koude en donkere dagen voorbij zijn.
Legstop tijdens en na de rui
Hennen stoppen meestal met leggen als ze in de rui komen, omdat al hun energie en voedingsstoffen worden besteed aan het maken van nieuwe veren.
De winterstop
In de winter krijgen kippen minder daglicht. Op dat moment geeft de natuur meestal een signaal om een pauze te nemen van het leggen van eieren. Op deze manier behouden ze de energie en voedingsstoffen om zich voor te bereiden op de koude winter die eraan kan komen. Deze winterstop is belangrijk voor kippen om gezond te blijven en niet uitgeput te raken.
Tijdens de winterstop vullen ze de energiereserves weer aan om vervolgens in het voorjaar weer heerlijke eieren te leggen. Als je kippen wel eieren leggen in de winter is de kans groot dat ze de volgende winter wel een pauze nemen, om dan hun energie te sparen. Als je kippen een winterstop houden, kun je rond februari weer eieren verwachten. Dan worden de dagen weer langer en krijgt het lichaam van de kip het signaal om weer eieren te gaan leggen. Kenmerk van de winterstop: de kam en lellen worden weer kleiner.
De kippen die eieren leggen noemen we ook wel leghennen. Maar alle gekheid op een stokje, de eieren worden gelegd door vrouwtjes kippen. Hennen dus. En hun werk is dat ze dus eieren leggen. Productie dus.
5 Tekenen dat je kip bijna gaat leggen
- Grotere en knalrode kam en lellen
Als de kam en de lellen van je kippen roder beginnen te worden, dan kun je heel binnenkort eieren verwachten! Dit wordt veroorzaakt door de stijgende hormoonspiegels; de kam en de lellen, maar ook de huid in het gezicht wordt een stuk roder van kleur. De kam en de lellen krijgen ook een soort wasachtige tint, waar ze er buiten de legperiode wat droog uit kunnen zien. Als je hen een donkere kam en lellen heeft, zoals bij zijdehoenders, dan kun je nog steeds het verschil zien door de wasachtige laag.
De kam en de lellen zijn niet alleen een stuk groter als ze gaan leggen, ze zijn ook veel veller rood van kleur.
- Ze begint nieuwsgierig te worden naar het legnest
In de weken voordat de hen haar eerste ei legt, gaat zij meer interesse tonen in het legnest dan ooit tevoren. Ze kan het zelfs alvast uitproberen en erin gaan zitten.
- Ze gaat meer geluid produceren
Als een hen een ei heeft gelegd, dan zingt ze uit trots het eierlied. Voordat de eieren daadwerkelijk gelegd worden moeten de stembanden vast wat getraind worden, dus dit kan je van tevoren horen.
- Ze krijgt meer honger en eet dus meer
Voordat een hen een ei legt, gaat haar lichaam door allerlei lichamelijke veranderingen. Dit proces, naar het leggen van een ei, kost erg veel energie. Het kan dus zijn dat je merkt dat je kip meer honger begint te krijgen. Kippen die eieren leggen hebben een andere voedingsbehoefte dan jonge hennen of kuikens, daar lees je straks nog meer over.
- Ze wordt onderdanig
Als een kip bijna begint met eieren leggen dan kan het goed zijn dat ze onderdanig begint te worden. Kortom: ze heeft er zin in en staat klaar om besprongen te worden door de haan. Als je geen haan bij je hennen hebt lopen dan kan het zijn dat de hen dit gedrag naar jou als baasje gaat laten zien. Het kan zijn dat de hen voor jou gaat hurken, met de vleugels iets in de zij. Dit geeft aan dat ze klaar en bereid is om door de haan besprongen te worden. Maar het kan ook zijn dat ze niet per se naar je hurkt, maar dat ze gewoon extra veel aandacht van je vraagt.
Het eerste ei
Als een hen voor de eerste keer een ei legt, dan zal je opvallen dat deze eieren een stuk kleiner zijn. Vele chefs vinden deze eitjes een ware delicatesse. De dooiers zijn namelijk heel vel gekleurd en het eiwit is extra stevig en compact. Perfect voor een gepocheerd ei!
De eieren blijven ongeveer één maandje kleiner, daarna zijn ze op de normale grote. Het gewicht van het eerste ei tot het ei van een maand later kan in die tijd zijn verdubbeld!
Bloed aan het ei?
Heb je dan eindelijk het eerste eitje van je kip in het legnest liggen, zit er bloed aan.. Ik kan me voorstellen dat je daar erg schrikt. Maar geen paniek: dit is normaal bij een van de eerste eitjes. Het kan ook voorkomen bij een van de eerste eitjes van een hen die na een legstop weer begint met leggen.
De omgeving van de cloaca waar het ei uitkomt, wordt op dat moment wat opgerekt door het ei. Niks ergs: deze kun je gewoon opeten! Als je dat een vervelend idee vind, kun je het eitje ook koken en aan je kippen teruggeven.
Extra calcium toevoegen
Als je denkt dat je kip bijna gaat leggen of als ze al aan de leg is, dan is het belangrijk om extra calcium toe te voegen aan de voeding van de kip. Een kip die eieren legt of gaat leggen heeft namelijk meer calcium nodig voor de vorming van de eierschaal. Eierschalen bestaan namelijk voor bijna 100% uit calciumcarbonaat kristallen.
Als een kip niet genoeg calcium tot haar beschikking heeft kunnen er allerlei problemen ontstaan, dus dat wil je echt niet. Het is dus belangrijk om extra calcium aan te bieden op een manier waarop kippen het naar behoefte op kunnen nemen.
Tips om het leggen te stimuleren
- Check of het legnest voor je kip wel een fijne plek is.
- Is het legnest een fijne plek (zie stap 1)? Leg dan een nep ei in het legnest. Kippen vertrouwen een plek waar al een ei ligt sneller. Je kunt ook een ei uit de supermarkt koken en in het legnest leggen, dat heeft hetzelfde effect. Als het ei eenmaal op de goede plek gelegd is, kun je het nep ei weghalen en ervoor zorgen dat er nog een tijd minimaal één ei in het legnest blijft liggen. Op die manier zorg je dat kippen de nieuwe gewoonte in hun systeem krijgen.
- Verstoppen jouw kippen de eieren in de tuin en heb je het bovenstaande al toegepast? Dan is er nog één optie, en dat is de kippen een tijd in een afgesloten (kleine) ren bij het nachthok houden. Dit is misschien even een vervelend idee, maar op die manier wordt de gewoonte van het verstoppen doorbroken. Kippen zijn echte gewoontedieren, dus de taak aan jou om een nieuwe gewoonte te creëren.
Als je kippen dit eenmaal een paar dagen achterelkaar hebben gedaan, is de nieuwe gewoonte al gecreëerd en kunnen ze weer lekker door de tuin lopen. Ze zullen dan naar het legnest lopen om hun ei te leggen.
De reis van het ei in de kip
We weten allemaal dat een kip eieren legt. Maar, weten we ook hoe een kip deze eieren legt? In dit blog maken we een reis door de kip: de reis van het ei!
De kip die de eieren legt, is de leghen. Deze leghen legt in haar leven zo’n 450 eieren. Dit doet ze ongeveer vanaf dat ze 17 weken oud is. We spreken dan ook wel over een geslachtsrijpe hen. Een leghen legt circa 300 eieren per jaar.
Het leggen van de eieren gaat ongeveer door totdat ze 14 maanden oud is. Onze reis begint in de eierstok van de kip. Hierin zitten duizenden onrijpe eicellen. Als een hen geslachtsrijp is, worden deze eieren een voor een rijp.
Na iets langer dan een week is een eicel gerijpt tot dooier. Dan vindt het startsein voor de opbouw van de rest van het ei plaats: de ovulatie of de eisprong. De eicel in de voltooide dooier komt nu in de opening van de eileider. In de eileider draait de dooier (en later het ei) alsmaar rondjes. In de eileider worden verschillende eiwitlagen rond de dooier afgezet.
In de eileider worden ook de hagelsnoeren gevormd. Hagelsnoeren zijn strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit. Ook worden vliezen gevormd om een eventueel kuiken in het ei te beschermen tegen bacteriën. In de periode daarna wordt het ei volgepompt met water en zouten. Dit water en deze zouten wordt vanuit de eileiderwand door de vliezen in het eiwit gevoerd.
Nadat de schaalvliezen zijn gevormd, komt het ei in het schaalvormingsgedeelte van de eileider. In dit gedeelte krijgt het ei een harde schaal. Dit duurt ongeveer 20 uur. Nadat de harde schaal is toegevoegd aan het ei, is het ei klaar voor de leg. Een hen kan eieren leggen zonder dat daar een haan voor nodig is.
Een haan is wel nodig om een ei te krijgen waar een kuikentje in groeit. Want pas als de eicel van de kip bevrucht is door een zaadcel van de haan, kan er een kuikentje in het ei groeien.
Voedsel van de legkip
Wel is het belangrijk dat een hen goed verzorgd wordt. En dat heeft te maken met goed voedsel en water. Wat eet een hen dan dagelijks?
Goede voeding voor kippen is essentieel om ervoor te zorgen dat ze gezond blijven en goede eieren leggen. Hier zijn enkele belangrijke voedingsstoffen voor kippen:
- Legvoer: Speciaal samengesteld legvoer voor legkippen bevat de juiste hoeveelheid eiwitten, calcium en andere essentiële voedingsstoffen om de kippen te ondersteunen bij het leggen van eieren.
- Groenvoer: Kippen kunnen genieten van groenten zoals sla, wortelen, spinazie en kool. Dit voorziet hen van extra vitaminen en mineralen.
- Granen en zaden: Granen zoals maïs, tarwe en haver, evenals zaden zoals zonnebloempitten, zijn goede aanvullingen op het voedsel
Een kip die eenzijdig eet zal ook een mindere kwaliteit aan ei leggen. Hebben ze een dunne schaal? Dan zullen ze bijvoorbeeld calcium tekort hebben.
Wanneer gaat een hen eieren leggen?
Leghennen beginnen meestal met eieren leggen als ze tussen de 18 en 24 weken oud zijn, afhankelijk van het ras en de omstandigheden. Over het algemeen leggen leghennen bijna dagelijks een ei. Ze beginnen niet gelijk met een groot ei te leggen.
In de eerste weken zal een ei best klein zijn en niet elke dag een ei komen. Ze moeten nog even oefenen met leggen zullen we maar zeggen.
Een leghen kan gemiddeld tussen de 5 en 10 jaar oud worden, afhankelijk van verschillende factoren zoals het ras, genetica, levensomstandigheden en gezondheidszorg. Naarmate kippen ouder worden, neemt meestal de frequentie van het leggen van eieren af. Daarom zal een boerderij met kippen meestal na een jaar of 2 de kippen vervangen.
Invloed van lichturen
Wanneer hennen vijf maanden oud zijn, zullen de meesten beginnen met het leggen van eieren. De periode waarin de kip geboren wordt is hierin van belang. Een kip heeft namelijk dertien uur licht nodig om te leggen. Wanneer een kip in juli geboren wordt, zal ze waarschijnlijk pas na februari eieren leggen.
Naast het aantal lichturen zijn ook het ras, de gezondheid, het klimaat in het kippenhok en de rui van invloed op de leg. Zo blijven hybride-legrassen het hele jaar door goed leggen. Net als de Leghorns die bekend staan als goede leggers.
Een hen heeft voldoende calcium nodig om een goed ei te kunnen produceren. Voor dertig procent haalt hij calcium uit het merg van haar eigen lichaamsbot, dit vult ze zelf weer aan als het ei gelegd is. De andere zeventig procent haalt de kip uit haar voeding. Om te zorgen dat een kip voldoende calcium binnen krijgt, is het noodzakelijk permanent kalksteentjes of schelpengrit van minimaal twee millimeter aan te bieden.
Legplaats en legnest
Kippen die buiten rondscharrelen veranderen hun legplaats nog wel eens. Door de hennen goed in de gaten te houden, zie je vanzelf waar de nieuwe plaats is. Daarnaast kan het helpen het gekakel in de gaten te houden, het leggen gaat gepaard met aardig wat geluid.
De verandering in legplaats heeft vaak ook een oorzaak. Het kan zijn dat de legnesten waar de hen haar eieren hoort te leggen, te klein of niet comfortabel genoeg zijn. Bij voorkeur leggen kippen hun eieren op een ruime, rustige, donkere plek. Ook moet het legnest voldoende privacy bieden. Er kunnen te weinig plaatsen beschikbaar zijn voor de hennen die leggen. Als gemiddelde kun je het beste één legnest op drie hennen aanhouden.
Het beste is dat deze legnesten gelijk zijn van positie, vorm en grootte, anders ontstaat een voorkeur voor het ene nest boven het andere. Hierdoor kan een minder fijn legnest buiten gebruik raken. De gemiddelde tijd voor het leggen van een ei bedraagt anderhalf tot twee uur.
Overige factoren die de eiproductie beïnvloeden
Wanneer kippen vetter worden, gaan ze minder leggen. Ook ouderdom zorgt voor een afname van de eiproductie. Daarnaast kan een tekort aan vers water zorgen voor het verminderen of stoppen met leggen.
Het kan gebeuren dat een kip haar eigen eieren kapot maakt. Wanneer een kip proeft hoe lekker het ei is, is er geen ei meer veilig voor haar. Het is dus belangrijk dat je dit voorkomt. Voor meerdere legnesten te zorgen. Wanneer kippen toch hun eigen eieren blijven eten, kan het helpen om een ei uit te blazen en deze te vullen met een goedje dat kippen vies vinden, bijvoorbeeld mosterd met peper.
Eierstop in de winter?
De meeste kippen houden in de winter een eierstop omdat er te weinig uren licht is. Tenzij je lampen neerzet. Toch zijn er een aantal kippenrassen die gewoon doorleggen. Over het algemeen leggen kippen eieren wanneer ze minstens 14 uur aan daglicht zien.
Je hebt zelfs rassen waarvan 1 kip in 1 jaar 364 eitjes heeft gelegd, dat is best indrukwekkend!
labels: #Kip
