Koffie is wereldwijd een van de meest populaire dranken. In Nederland drinken we gemiddeld 2,4 kopjes koffie per dag. Een heerlijk warm kopje koffie in de ochtend bij je favoriete koffiezaakje mét schuimende havermelk of amandelmelk als het kan. Het is warm, smaakt heerlijk (mits je aan de bittere smaak gewend bent, die je overigens goed kunt verbloemen met de nodige suiker en melk) en geeft een energie boost.
Koffie met cafeïne brengt gezondheidsvoordelen met zich mee, maar kan helaas ook negatieve effecten hebben. Stoppen met cafeïne verhelpt deze nadelen, wat dan weer vervelende bijwerkingen kan veroorzaken. Het is niet voor niets dat stoppen met koffie drinken, helemaal niet zo makkelijk is.
Gezondheidsvoordelen van Koffie
Wat veel mensen misschien niet weten is dat koffie drinken bepaalde gezondheidsvoordelen heeft. Zo heb je ongeveer tien procent minder risico op hartziekten als je twee tot vier koppen per dag drinkt. Ook is er sterk bewijs dat je zo'n dertig procent lager risico hebt op diabetes type 2 als je vijf koppen koffie per dag drinkt, in vergelijking met geen koffie op een dag.
Het risico op een beroerte is ook zo'n tien procent lager bij twee tot vier koppen per dag. Het Voedingscentrum plaatst hierbij wel een kanttekening. 'Als je al een laag risico had, kan het nog een stukje lager worden. Maar als je door risicofactoren een heel hoog risico hebt, zal het evengoed een hoog risico blijven. Alle beetjes om het risico te verkleinen helpen natuurlijk, maar om je risico op een beroerte echt significant te verkleinen zal het effect van bijvoorbeeld stoppen met roken (en over het geheel gezien gezonder leven) veel groter zijn', laat woordvoerder Sietse Orie weten. Bovenstaande effecten gelden voor zowel cafeïnehoudende koffie als decaf.
Koffie met cafeïne kan nog een positief effect hebben op de concentratie en prestatie, doordat je meer energie voelt en vermoeidheid wordt verdreven. Dit treedt op bij één a twee kopjes per dag, grotere hoeveelheden geven geen extra effect.
Soort koffie maakt verschil voor effect op gezondheid
Koffie zonder suiker past in een gezond eetpatroon met de Schijf van Vijf. Alleen kookkoffie en koffie uit een cafetière staan niet in de Schijf van Vijf. Dit komt vanwege een hoog cafestolgehalte, wat slecht is voor het LDL-cholesterol.
Bij koffie is het dus relevant op welke manier deze is gezet. Hoe beter de koffie namelijk is gefilterd, hoe minder van de stoffen cafestol en kahweol erin zit. Bij bijvoorbeeld filterkoffie valt dit relatief mee en is het advies om maximaal vier kopjes per dag te drinken. Hetzelfde geldt voor koffiepads, oploskoffie en koffie gezet met een percolator. Maar het advies voor kookkoffie (ook wel Griekse of Turkse koffie) en koffie gezet met een cafetière (ook wel doordrukkoffie) is om er maar maximaal één kopje per dag van te drinken. Bij koffiecups en koffie uit een espressomachine geldt een advies van maximaal twee à drie kopjes per dag.
Welke Nadelen Kunnen Ontstaan Door Koffie?
Er kunnen klachten optreden als je gevoelig bent voor cafeïne en te veel binnenkrijgt. Maar wat te veel is, verschilt sterk per persoon. Gemiddeld krijgt een volwassen Nederlandse man ongeveer 600 milligram cafeïne binnen per dag, en een Nederlandse vrouw 500 milligram De meeste gezonde volwassenen krijgen hier geen klachten van. Een kopje koffie bevat zo'n 100 milligram cafeïne; het Voedingscentrum adviseert maximaal vier kopjes koffie per dag, omdat je ook uit andere voedingsproducten cafeïne binnenkrijgt.
Klachten die kunnen optreden door te veel cafeïne zijn: rusteloosheid, stress, angstgevoelens, prikkelbaarheid, hoofdpijn, beven, duizeligheid, suizende oren en hartkloppingen. Het kan ook voor slaapproblemen zorgen. Verder kan cafeïne bij mensen met het prikkelbare darmsyndroom (PDS) darmklachten verergeren.
'Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven is het advies geen koffie te nemen, of hoogstens een kopje per dag. De cafeïne in koffie kan namelijk schadelijk zijn voor (ongeboren) baby’s en kinderen', zegt Orie.
Cafeïne heeft een sterke psychoactieve werking. Het behoort tot de groep methyl xanthine stoffen, dit zijn alkaloïden die de cognitieve functie, energie verhogen, je een goed gevoel geven en opwinding en alertheid vergroten.
Cafeïne heeft dit effect doordat het de adenosine receptor in het lichaam blokkeert. Chronische cafeïne inname verhoogt serotonine met 26-30%, GABA met 65% en acetylcholine met 40-50%. Hierdoor krijg je een goed gevoel en meer energie na het drinken van koffie. Hoewel cafeïne de werking van de receptoren van GABA verhoogt, blokkeert het het vrijkomen van GABA, hierdoor wordt je meer alert.
1. Cafeïne kan het oestrogeengehalte met 70% verhogen. (laat dit even op je inwerken….70%!)Het gen voor enzym CYP1A2 breekt o.a. cafeïne en andere chemische stoffen af, maar ook oestrogeen. Als je veel koffie drinkt, moet dit gen eerst de cafeïne afbreken en komt oestrogeen op de tweede plaats. Hierdoor kan er bij gebruik van veel cafeïne het oestrogeengehalte extreem hoog worden en kan er hormoon gerelateerde kanker (borstkanker, baarmoederhalskanker) ontstaan. Borstkanker komt ontzettend veel voor, net zoals oestrogeendominantie.
Bij vrouwen die de anticonceptiepil met oestrogeen slikken of die hormoontherapie krijgen kan door het drinken van koffie het oestrogeengehalte gevaarlijk hoog worden.
Heb je een mutatie in het gen wat cafeïne afbreekt CYP1A2, dan werkt dit enzym minder goed en heb je een extra verhoogd risico op borstkanker als je koffie drinkt. Wil je weten of je deze gen mutatie hebt, dan kun je deze via je huisarts aanvragen, mits je ook last hebt van trage afbraak van medicatie (bepaalde medicatie worden ook door dit enzym afgebroken). Je kunt het ook in de webwinkel bestellen.
In een onderzoek zag men dat mannen die 234 mg of meer aan cafeïne per dag dronken, meer incontinentie problemen hadden dan mannen die heel weinig cafeïne dronken. (*) Wordt een man ouder en moet hij vaker plassen, stop dan met koffie drinken. In een gewone kop koffie van 2 dl zit 100 mg in een cafeïne, in een espresso van 0,5 dl 50 mg.
CYP1A2 (1545T>C) en CYP1A2*1F (C164A) zijn twee van de belangrijkste enzymen om oestrogeen af te breken en wordt in verband gebracht met hormoongerelateerde kankers.
2. Het diamine oxidase enzym breekt histamine in de darmen af. Vrouwen in de overgang kunnen opvliegers en nachtzweten krijgen door een te hoog histaminegehalte als gevolg van de verminderde DAO enzymen. Daarnaast is er bij overgangsklachten vaak een tekort aan vitamine B6 waardoor het DAO enzym niet geactiveerd kan worden.
(*) Veel vrouwen hebben door het drinken van koffie en andere factoren, zoals suiker en stress, oestrogeendominantie, waardoor het risico op histamine intolerantie groter is.
3. Cafeïne is een vitamine B6 antagonist. Een laag B6 gehalte is een risico voor verhoogt homocysteine, dit wordt bij vrouwen in verband gebracht groeiproblemen van de foetus tijdens de zwangerschap(*) en postnatale depressie na de zwangerschap(*). In de overgang kan een B6 tekort een oorzaak zijn van histamine klachten, depressie(*) en angst (*). Bij oudere vrouwen is een verhoogd homocysteïnegehalte, wat als o.a.
4. Cafeïne tast de activiteit van de HPA as (hypothalamus-pijnappelklier-bijnieren). De hypothalamus en pijnappelklier bevinden zich in je hersenen en de bijnieren boven op je nieren. Deze HPA-as beïnvloedt hoe het lichaam met stress omgaat, zowel in rust als in stresssituaties.
De bijnieren scheiden verschillende hormonen uit waarvan cortisol en adrenaline de belangrijkste zijn. Adrenaline verhoogt de hartslag en bloeddruk en cortisol zorgt dat opgeslagen glucose vrijkomt die je nodig hebt in stress situaties. Onderzoeken hebben aangetoond dat cafeïne cortisol en adrenaline in rust situaties laat stijgen, je lichaam ervaart dit hetzelfde als een echte acute stresssituatie. Door koffie te drinken geef je je lichaam dus stress.
Hoewel wetenschappers weten dat cafeïne de HPA-as hormonen verhoogt, weten ze niet precies hoe dit mechanisme werkt.
Mensen hebben de neiging om in stresssituaties meer koffie te drinken waardoor je lichaam dubbele stress ervaart. Als je cafeïne in een stresssituatie neemt, verhoogt dit het cortisol, de bloeddruk en tast het je oestrogeen en progesteron balans aan omdat cortisol niet zonder progesteron gemaakt kan worden.
5. Zoals je gelezen hebt, zorgt cafeïne voor verhoging van cortisol en zorgt cortisol ervoor dat opgeslagen suiker vrijkomt zodat je naast het verwerken van stress, ook energie genoeg hebt om heel hard van die tijger weg te rennen die op het punt staat jou op te eten. Bij iedere kop koffie die je drinkt, heb je ook dus ook een stijging van glucose. Hierdoor zit er te vaak te veel suiker in je bloed en wordt insuline minder gevoelig, zo ontstaat er insulineresistentie, de voorloper van diabetes. Heb je een auto immuunziekte dan kan koffie na de maaltijd zorgen voor zowel een insuline piek als een bloedsuikerpiek. Insulineresistentie komt veel meer voor dan er tot nu toe aangenomen wordt. Dr. Afrin de arts die het mestcel activatie syndroom (MCAS) onderzoekt gaat er vanuit dat iedereen met MCAS, insulineresistentie heeft. Angela Stanton PhD gaat er vanuit dat iedereen met migraine insulineresistentie heeft.
6. Je immuunsysteem beschermt je tegen slechte invloeden van buitenaf en van binnenuit. Het heeft contact met alle systemen in je lichaam.
Je immuunsysteem bestaat uit twee kanten:
TH1 kant(T-cellen gemedieerd systeem) deze hebben we vanaf onze geboorte meegekregen
TH2 kant (B-cellen gemedieerd antilichaam systeem) deze hebben we verkregen in ons leven door het blootstellen aan pathogenen waar we antilichamen tegen ontwikkelen.
Deze twee systemen werken als een wipwap, als de ene kant dominant is, is de andere kant onderdrukt.
Cafeïne kan bij chronisch gebruik je immuunsysteem naar een Th2 systeem dominantie sturen. Dit kan behulpzaam zijn als je een Th1 auto immuunziekte hebt zoals diabetes type 1, de ziekte van Hashimoto of de ziekte van Crohn, maar heb je dat niet, dan kan het Th2 systeem zo versterken dat je immuunsysteem overactief wordt en je reacties krijgt zoals astma, allergieën, ernstige voedselintoleranties, reumatische artritis, lupus en eczeem.
7. Bij MCAS is er vaak een onbalans in zink en koper. Deze twee mineralen werken samen, koper toxiciteit komt veel voor, zeker bij vrouwen in de overgang. Er is dan te veel koper en te weinig zink. Veel klachten ontstaan bij 2-3 koppen koffie per dag of meer. Probeer het bij één kop per dag te houden, of probeer over te stappen op cichorei koffie. Het heeft een vergelijkbare smaak zonder alle negatieve bijwerkingen.
Kruidenthee is ook heerlijk en ondersteunt je gezondheid.
Stoppen met Koffie Drinken: De Voordelen
Aan het drinken van koffie zitten vele gezondheidsvoordelen. Zo vermindert het de kans op hartziekten, beroertes en depressies. Er zitten ook best wel wat gezonde stoffen in koffie, zoals vitamine B2, B5, B1 en B3, magnesium en antioxidanten. Die dragen allemaal bij aan een goede lichamelijke gezondheid. Mooi nieuws! Maar als je de keuze maakt om te stoppen met koffie, dan zitten daar toch ook wel wat voordelen aan.
- Beter slapen: Wat je waarschijnlijk meteen zult merken als je stopt met koffiedrinken: je slaapt beter. Logisch ook, want de cafeïne in koffie maakt je energiek en alert en daardoor kun je zomaar uren naar het plafond liggen staren als je net wat teveel op hebt. Het vervelende is dat het wel eventjes duurt voordat cafeïne volledig uit je lichaam is. De halfwaardetijd van het stofje is 5 uur, wat wil zeggen dat je na 5 uur nog de helft aan cafeïne in je lijf hebt. Reken zelf maar uit wat dat voor jou betekent met de koffie die je vandaag op hebt.
- Minder wc-bezoekjes: Moet jij na het drinken van koffie snel naar de wc voor een nummer 2? Je bent niet de enige: veel mensen moeten poepen van koffie. Hoe dat precies komt, daar zijn wetenschappers nog niet helemaal over uit. Maar dat het zo is, is voor veel mensen een feit. Besluit je te stoppen met het drinken van koffie? Dan bestaat de kans dat je minder vaak naar het toilet moet voor een grote boodschap.
Stoppen met koffie drinken kan deze klachten verhelpen. Als je veel koffie drinkt ga je waarschijnlijk ook beter slapen als je hiermee stopt.
Ook voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen met PDS kan stoppen met cafeïnehoudende koffie drinken voordelig zijn.
Welke Bijwerkingen Ontstaan Er?
'Als je veel koffie drinkt, bijvoorbeeld (veel) meer dan vier koppen per dag, en je stopt daar ineens mee, dan kun je last krijgen van ontwenningsverschijnselen', stelt de woordvoerder van het Voedingscentrum. Je kunt last krijgen van hoofdpijn, vermoeidheid en trillende handen. Dit houdt ongeveer voor een week aan.
'Welke, hoe sterk en hoe lang ontwenningsverschijnselen optreden, zal per persoon verschillen', stelt het Voedingscentrum. De woordvoerder benadrukt nog dat er verder weinig nadelen zijn als je stopt met cafeïnehoudende koffie.
De meest gehoorde ontwenningsverschijnselen zijn hoofdpijn, vermoeidheid en weinig energie. Door goed gehydrateerd te blijven en genoeg rust te nemen, kunnen de ontwenningsverschijnselen minder worden.
Cafeïne is verslavend. Iedereen die wel eens geprobeerd heeft om ermee te stoppen, heeft waarschijnlijk last gehad van de ontwenningsverschijnselen die geen koffie drinken met zich meebrengt. Trubendorffer - Hulp bij verslaving en dubbele diagnose legt uit hoe ontwenningsverschijnselen van koffie ontstaan en hoe je bij het stoppen met koffie de ervaringen wat minder vervelend kunt maken.
De Ontwenningsverschijnselen van Stoppen met Koffie
Je hebt het besloten: je gaat stoppen met koffie. Welke afkickverschijnselen kun je verwachten zodra je de koffie laat staan?
- Hoofdpijn: Als je gewend bent om veel koffie te drinken en je besluit met het drankje te stoppen, dan is de kans groot dat je last krijgt van hoofdpijn. Dat komt door het volgende: cafeïne zorgt ervoor dat de bloedvaten in je hersenen samentrekken, waardoor het bloed langzamer naar je hersenen stroomt. Stop je met koffiedrinken, dan verbetert de bloedtoevoer naar de hersenen. Een verbetering natuurlijk, maar wel eentje die tijdens het afkicken scherpe hoofdpijn veroorzaakt.
- Vermoeidheid: We drinken koffie natuurlijk omdat het lekker is, maar eerlijk: ook omdat we meerdere keren per dag wel een oppepper kunnen gebruiken. En je raadt het al: stop je met koffiedrinken, dan krijg je die oppepper niet meer - en daardoor word je moe. Een mistig hoofd en concentratieproblemen worden ook wel eens genoemd in lijn met dit ontwenningsverschijnsel. Dat vermoeide gevoel is iets waar je echt even aan moet wennen in je koffieloze bestaan.
- Onrustig gevoel, trillen, zweten: Dronk je elke dag écht veel koffie? Zat je elke dag flink boven de aanbevolen maximale hoeveelheid van 4 kopjes koffie per dag, en was je er dus echt best wel afhankelijk van? Dan kun je merken dat je onrustig wordt als je gaat stoppen met koffie. Soms gaat dat gepaard met zweten en trillen. Je lichaam moet er in dit geval echt aan wennen dat het dagelijks geen grote hoeveelheden cafeïne meer binnen krijgt: iets dat fysieke reacties veroorzaakt.
- Somber: Ontwenningsverschijnselen zijn nooit fijn, maar deze is écht wel erg rot als je geen koffie meer drinkt: je kunt je een tijdje best somber voelen. Van (de cafeïne) in koffie krijg je namelijk een opgewekt, fijn gevoel, en dat mis je natuurlijk als je gaat stoppen met het drankje.
Wat je er tegen kunt doen
Natuurlijk zijn er een aantal dingen die je kunt doen om je koffiedetox-periode zo aangenaam mogelijk te maken. Drink bijvoorbeeld genoeg water, zorg voor voldoende beweging, zoek de buitenlucht op en laat je lekker afleiden als je je neerslachtig voelt. En merk je nou dat je uiteindelijk de smaak van koffie teveel mist? Probeer dan eens decafé koffie. Dat is vaak net zo lekker, maar dan zonder de bijwerkingen van cafeïne.
Omgaan met ontwenningsverschijnselen als je geen koffie meer drinkt. Als je ineens stopt met koffie drinken, kun je gemiddeld twee tot negen dagen last hebben van ontwenningsverschijnselen. De tweede dag is vaak het ergst. Het is meestal makkelijker om de koffie langzaam af te bouwen, bijvoorbeeld door het door decafé te vervangen. Drink genoeg water en zorg voor voldoende rust.
Ervaringen met Stoppen met Cafeïne
Het drinken van koffie is haast niet uit onze cultuur weg te denken. Er zijn tegenstanders en voorstanders van koffie. De voorstanders zijn mensen die leven op adrenaline, harde werkers die zonder koffie niet zo goed zouden hebben gepresteerd, zeggen ze zelf of mensen zijn in de loop der jaren verslaafd geraakt aan het gevoel wat cafeïne veroorzaakt waardoor ze geen kracht denken te hebben om te stoppen. Hoewel koffie nu erg populair is, is het belangrijk te weten dat het gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.
Cold turkey stoppen met cafeïne. Denk jij ook over het stoppen of minderen van cafeïne? Check dan de bijwerkingen die ik kreeg, zodat je weet wat je te wachten staat.
- Ik voelde me super crappy (een tijdje): Heb jij ooit weleens plots een paar uur te veel zonder cafeïne gezeten? Dan heb je waarschijnlijk ook al een beetje van de bijwerkingen geproefd, maar na een dag begon het bij mij pas écht. Ik was niet meer te genieten. Ik kreeg last van vermoeidheid, hoofdpijn en best heftige humeurschommelingen. De lockdown kwam me voor het eerst goed uit, of eigenlijk was het vooral voor de mensen om mij heen een voordeel denk ik. Als jij dit ook wilt gaan doen, zou het waarschijnlijk geen gek idee zijn je vrienden en familie te informeren zodat ze weten waar bitchy you vandaan komt. Natuurlijk is het voor iedereen anders, maar als je normaal gesproken ongeveer 400 tot 500ml cafeïne per dag binnenkrijgt (ongeveer vier tot vijf koppen koffie, acht koppen thee of tien blikjes frisdrank) zul je hier hoogstwaarschijnlijk ook wel mee te maken krijgen. Het duurde bij mij tien dagen, maar je kunt het minder maken voor jezelf door het langzaam af te bouwen in plaats van cold turkey te gaan zoals ik.
- Ik viel af, maar had meer honger: Na ongeveer een week zonder cafeïne, merkte ik dat mijn buik strakker aanvoelde. En ja, dat is ook niet gek na het skippen van al die cafeïne houdende drankjes. Ik drink normaal gesproken namelijk geen bakkies zwarte pleur, maar cappuccino's met havermelk. En door die te skippen, loop ik misschien wel een paar honderd calorieën per dag mis. Voor mij geen probleem, maar wel iets om rekening mee te houden als je ook wilt stoppen. Aan de andere kant is cafeïne ook goed in het onderdrukken van je hongergevoel. En ik weet niet of het kwam omdat ik hierover gelezen had, of dat ik écht last kreeg van dit symptoom, maar ik voelde me veel sneller hongerig zonder cafeïne.
- Ik sliep beter en kreeg meer energie: Nadat ik gestopt was met cafeïne, had ik een paar nachten moeite met slapen. Ik kon niet goed inslapen en werd 's nachts wakker. Maar na een week ongeveer, merkte ik dat ik juist beter begon te slapen. Ik sliep dieper en werd uitgerust wakker. En dat is niet zo gek, want zelfs een cafeïne boost die je zes uur voor bedtijd neemt kan je slaap verstoren die nacht, volgens een onderzoek van het Journal of Clinical Sleep Medicine. Het effect? Je wordt moe wakker en snakt weer naar cafeïne. Hoi vicieuze cirkel!
- Ik voelde me juist rustiger: Cafeïne is een opwekkend middel, een psychoactieve stof met een stimulerende werking, het drukt vol gas op je zenuwstelsel. Het laat adrenaline vrij en verhoogt je bloeddruk. Kortom: fight mode is ON. Geen cafeïne meer in mijn lichaam maakte me dan ook een stuk rustiger. Het gejaagde gevoel dat ik weleens kan hebben, was helemaal verdwenen. Win!
- Mijn workouts gingen slecht...: Die ‘fight mode’ waar ik het net over had is natuurlijk behoorlijk handig als je er een knaller van een workout uit wilt gooien. The American College of Sports Medicine zegt zelfs dat cafeïne je sportprestaties echt verbetert. Echt alles uit mijn workout halen, ging dus niet meer. Misschien dat dat nog wat tijd kost...
- Mijn buik wordt er blij van: ‘Koffiepoepen’, een bekend fenomeen voor iedereen die graag een bakkie troost lust. You know you do too! Dat komt door het feit dat cafeïne je spijsverteringsstelsel een boost geeft, maar ook doordat de zure bestanddelen je een groter risico op diarree geven. Kortom: koffie bannen uit mijn leven, zorgde voor een stuk minder noodtripjes naar het toilet.
- Ik miste antioxidanten: Koffie is één van de belangrijkste bronnen van antioxidanten in het voedingspatroon van de gemiddelde Amerikaan, volgens een onderzoek aan de Universiteit van Scranton. En aangezien wij Nederlanders ook wel van een lekker bakkie houden, zou dat zomaar ook voor ons kunnen gelden. Dat linkt gelijk aan een onderzoek, gepubliceerd in Breast Cancer Research waarbij wetenschappers ondervonden dat vrouwen die vijf of meer koppen koffie per dag dronken 57% minder kans hebben om borstkanker te ontwikkelen dan de vrouwen die minder dan één kop per dag dronken. Een ander onderzoek van het American Journal of Epidemiology toonde aan dat drie tot vijf kopjes per dag je risico tot overlijden aan een hartkwaal met 21% zou verlagen. Overigens lijkt groene thee nog steeds een van de beste bronnen van antioxidanten te zijn.
Veelgestelde Vragen
Hoe lang duurt het voordat je volledig afgekickt bent van koffie? Gemiddeld duurt het 48 uur tot 2 weken, afhankelijk van de hoeveelheid koffie die je dronk.
Wat zijn de grootste nadelen van het drinken van koffie? Slechtere slaap en vaker naar de wc moeten, maar dit verschilt per persoon.
Wat zijn de bekendste afkickverschijnselen van koffie? Hoofdpijn, vermoeidheid, een onrustig gevoel en somberheid. Hoeveel en hoelang je last hebt van deze afkickverschijnselen, verschilt per persoon.
Alternatieven voor Koffie
Ben jij niet alleen verslaafd aan koffie maar worstel je ook met het gebruik van andere middelen? De afkickverschijnselen van koffie zijn zowel vervelende fysieke als psychische klachten. Welke symptomen zich voordoen en hoe lang ze aanhouden, is afhankelijk van meerdere factoren. Je lichaam zal moeten ontwennen van de effecten van cafeïne wanneer je stopt met koffie drinken, waardoor je eerst last krijgt van afkickverschijnselen.
Vind cafeïnevrije alternatieven: Probeer tijdens je normale “koffiemomenten” cafeïnevrije alternatieven te vinden, zoals groene thee, water met citroen en kruidenthee. Omdat koffie eigenlijk bij uitstek een sociaal drankje is, is het belangrijk om met anderen te delen dat je jouw dagelijkse hoeveelheid cafeïne wilt minderen.
Het is verstandig om hulp te zoeken voor een koffie verslaving wanneer je meerdere keren niet succesvol wist te minderen of stoppen. Hulp en ondersteuning bij koffie verslaving kunnen verschillende vormen aannemen. Met voedingsbegeleiding krijg je bijvoorbeeld advies van een voedingsdeskundige of een gezondheidscoach over hoe je op verantwoorde wijze veranderingen kunt toepassen in je dagelijkse dieet.
labels:




