Komkommers kweken is een populaire en lonende bezigheid in de moestuin. De komkommer is een van de meest gegeten groenten en is heerlijk in salades, als snack, en zelfs kinderen eten het graag. Komkommer oogsten is eigenlijk het leukste van het hele proces, je kunt van je opbrengst gaan genieten.

De Juiste Soort Kiezen

De komkommers die je koopt in de supermarkt of bij de groenteboer worden gekweekt in kassen. Hierin is het lekker warm en daar houden ze van. Maar wist je dat je ook snackkomkommers in de buitenlucht kunt kweken? Kies hiervoor het juiste ras, dat resistent is tegen ziekten en geschikt is voor het klimaat in Nederland.

Wil je komkommers buiten of in een pot gaan kweken? Kies de juiste soort komkommers. Het belangrijkste verschil is of het ras voor buitenteelt of binnenteelt is. Bij sommige zadenenveloppen wordt dit vermeld op de verpakking. Mocht dit niet vermeld staan, zoek het dan even op. Dit is van essentieel belang voor een succesvolle oogst, vooral als je buiten gaat telen.

Bij rassen die bedoeld zijn voor buitenteelt, is de huid meestal niet helemaal glad. Er zitten kleine stekeltjes of pukkeltjes aan de buitenkant. Deze stekeltjes zijn nodig om de vruchten te beschermen tegen de hardere weersomstandigheden van buiten. Komkommers die binnen gekweekt worden, hebben dit niet nodig, waardoor ze een mooie, gladde huid hebben. Komkommers die je bij de supermarkt vindt, worden in een kas gekweekt. Laat het minder mooie uiterlijk je niet afschrikken. Buitenteelt komkommers smaken net zo goed of zelfs beter dan kas komkommers. Rassen die bij mij buiten altijd goed hebben gedaan, zijn Marketmore, Tanja en Chinese slangen. Snackkomkommers doen het trouwens bijna allemaal wel goed buiten.

Verschillende Soorten Komkommers

De komkommer is op allerlei eigenschappen geselecteerd. Hier zijn nieuwe rassen uit ontstaan zoals bijvoorbeeld de ronde komkommer. Dit soort produceert dus geen langwerpige maar ronde komkommers. De ronde komkommer heeft vaak een knapperige schil. Verder zijn komkommers ook geselecteerd op de eerder genoemde grootte (snackkomkommer vs. normale komkommer). En op het wel of niet hebben van stekels (augurk vs.

  • Traditionele komkommer: Een grote en lange komkommer, die het beste groeit in tropische gebieden of in een warme kweekkas.
  • Snackkomkommer: Een kleine komkommer, meestal zo'n tien centimeter lang, heerlijk sappig en vol van smaak.
  • Augurk: Lijkt qua groei op de snackkomkommer, maar is vaak stekelig en minder lekker om zo te eten.
  • Witte komkommer: Eigenlijk een lichtgroene komkommer met een vaak knapperige schil.
  • Ronde komkommer: Een soort die geen langwerpige maar ronde komkommers produceert, vaak met een knapperige schil.

Zaaien en Planten

Vanaf april kun je komkommers binnen voorzaaien. Begin niet eerder dan april, want de planten groeien best snel, en pas half mei mogen ze naar buiten. Vanaf half mei kun je komkommers ook direct buiten zaaien. Zelf geef ik de voorkeur om dit binnen te doen, aangezien het kiemen sneller gaat. Komkommers kiemen vanaf een temperatuur van 18 graden.

Komkommerzaden hebben warmte nodig om te kiemen, daarom kun je ze het beste binnen zaaien. De zaden gaan pas bij kamertemperatuur kiemen, tussen de 20 en 22 graden. Een goed moment om binnen te zaaien is de tweede helft van april. Waarom niet eerder beginnen als het toch binnen is? De zaden gaan ook kiemen in februari of maart als het bij jou binnen 20-22 graden is, maar de plant wil dan snel groeien en je moet toch wachten tot 15 mei om de plant in de volle grond/buiten neer te kunnen zetten. Zaai de zaden zo diep als ze groot zijn, 1 cm diep is helemaal prima.

Zaai de komkommers meteen in een P9- potje (potje van 9 cm bij 9 cm), met potgrond erin. Komkommers groeien snel en vragen om veel voeding. Komkommers mogen in principe half mei al buiten uitgeplant worden. Persoonlijk wacht ik totdat het iets warmer is (rond 20 graden). De groei wordt dan niet geremd door de kou, en ze groeien daarna sneller. Vergeet niet om je komkommers eerst af te harden voordat je de planten buiten gaat uitplanten.

Zet de plantjes een paar dagen lang overdag buiten en dan weer even binnen. Zet ze zo steeds wat langer buiten, op die manier kunnen ze wennen. Een komkommer kan wel twee meter hoog worden! Het is daarom belangrijk dat deze plant een grote pot krijgt of voldoende ruimte in je tuintje. Als je de plant laat groeien in een pot: een standaard emmer van 15 liter is groot genoeg voor de wortels. Plek in de moestuin? Reken 1m2 per plant en zorg voor een zonnige plaats.

Verzorging van Komkommerplanten

Komkommers hebben veel warmte nodig, en staan het liefst op een zonnige plek. Komkommers kun je het beste laten leiden naar boven. Je kunt een hekwerk gebruiken, drie lange bamboestokken aan elkaar knopen, of door middel van een draad de plant naar boven leiden. De laatste jaren gebruik ik de plant yoyo van Growbuddy hiervoor. Met de yoyo kun je de lengte van de draad verstellen. Je kunt komkommers zowel in een grote pot als in de volle grond kweken. Snackkomkommers doen het heel goed in een pot. Bij grotere komkommers valt de oogst wat tegen in een pot.

Komkommers hebben veel voeding en water nodig. Geef je komkommers elke twee weken moestuinmest. Zorg dat de grond niet uitdroogt. Bij een tekort aan water, gaan komkommers bitter smaken.

Tijdens het groeien heeft je komkommerplantje eerst nog niet zo veel water nodig. Later wel. De vruchten bestaan voor 95 % uit water. Geef zeker iedere dag een halve gieter water per plant. Je merkt dat de plant meer water nodig heeft als de bladeren gaan hangen. Komkommers zijn gevoelig voor de ziekte ‘meeldauw’, dus geef geen water op het blad.

Goede Combinatieteelt

Goede combinatieplanten bij komkommers zijn bonen, koriander, dille, Oost-Indische kers en goudsbloemen. Plant komkommers niet in de buurt van koolsoorten en aardappelen. Koolsoorten en aardappelen vragen om veel voeding en water. Komkommers ook, hierdoor gaan ze met elkaar concurreren voor voedingsstoffen en vocht.

Ziekten en Plagen

Komkommers zijn gevoelig voor meeldauw. Meeldauw treedt vaak op als het vochtig en warm is. Het begint met een paar witte, ronde vlekjes op het blad. Het vlekje groeit door totdat het hele blad wit kleurt. Zie je meeldauw, snoei dan de bladeren zo snel mogelijk af van je plant, en gooi de bladeren weg in de GFT-bak. Doe dit niet op de composthoop. Desinfecteer je snoeischaar en was je handen voordat je andere planten gaat aanraken. Ik was mijn snoeischaar met een sponsje met zeep en heet water.

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen. Om eerlijk te zijn, is het mij nog niet gelukt om meeldauw helemaal te voorkomen. De plant twee keer per week besproeien met een mengsel van 40% melk en 60% water helpt wat, maar is niet helemaal de oplossing. Het mengsel van melk en water sproei je op de plant op een zonnige dag. Verder is het goed om te zorgen dat de komkommers niet te nat blijven. Leid ze naar boven zodat de bladeren niet continu vochtig blijven. Plant de planten niet te dicht bij elkaar, en geef water aan de voet van de plant en niet op de bladeren.

Wanneer Komkommers Oogsten

Komkommer oogsten doe je wanneer de vrucht rijp is. Je herkent een rijpe vrucht wanneer deze nog niet te dik is en zo’n 20 centimeter lang is. Het is natuurlijk afhankelijk van het ras wanneer ze te oogsten zijn, maar over het algemeen zijn komkommers die klein zijn het allerlekkerste. De zaden binnenin zijn dan namelijk nog niet helemaal ontwikkeld, waardoor de smaak een stuk beter is. Wacht je langer, dan wordt hij bitterder. Merk je dat je een harde schil hebt?

Oogst de komkommer regelmatig en laat de komkommers niet te groot worden. Voorkom de bittere smaak bij komkommers door ze op tijd te oogsten en ze niet te groot te laten worden. De snackkomkommers kun je ze het beste oogsten als ze ca. 15 cm lang zijn. Als komkommers ouder worden, rijpen de zaden af en wordt de komkommer bitter. De komkommer wordt niet meer lekker, maar het ergste is dat de plant ook stopt met het produceren van komkommers. De plant heeft namelijk zijn functie vervuld; rijpe zaden maken die voor nakomelingen zorgen voldaan. Dus blijf ze oogsten.

Afhankelijk van het ras heeft een komkommer een snel of traag herstelvermogen. Dit komt erop neer dat na het oogsten van meerdere vruchten, de plant daaronder gaat lijden. Hetzelfde probleem doet zich voor wanneer één vrucht de kans krijgt om volledig uit te groeien. Een dergelijk zware vrucht is meestal niet zo lekker meer. De kans bestaat namelijk dat de structuur sponzig wordt en de smaak bitter. Het duurt dan een hele tijd voordat de plant opnieuw vruchten gaat produceren. Vermijd overbelasting van de plant door het teveel aan vruchten weg te nemen.

Hoe Overbelasting Vermijden

Dit doe je zo:

  • Laat een vrucht in een bladoksel zitten en neem de vrucht uit het volgende oksel weg.
  • Laat de vrucht in het volgende bladoksel zitten en ga zo door.
  • Belangrijk is dat je altijd maar één vrucht in dezelfde oksel tot ontwikkeling laat komen.
  • Hierbij wordt altijd de minst ontwikkelde vrucht weggenomen.

Komkommers Bewaren

Het bewaren van komkommers gaat goed indien je enkele voorwaarden in acht neemt:

  1. Behandel de komkommers bij het oogsten met de nodige voorzichtigheid, zodat alleen gave (niet beschadigde) vruchten worden bewaard.
  2. De geoogste komkommers die voor de bewaring in aanmerking komen, worden gedeeltelijk van hun vruchtsteel ontdaan, zodat één centimeter steel overblijft.
  3. Is de vruchtsteel helemaal afgebroken, dan zal de bewaartijd sterk teruglopen, want meestal gaat de vrucht op die plaats tot rotting over.
  4. Aan de onderkant van de vrucht kan nog een stukje overschot van de bloem zitten. Wrijf dit overschot voorzichtig weg.
  5. Wikkel dan de vrucht in magnetronfolie. Keukenfolie is namelijk voorzien van kleine perforaties. Dankzij deze kleine gaatjes werkt de folie vochtregulerend voor de komkommer.
  6. Eén laag folie is al voldoende. Meerdere lagen dekken de perforaties alleen maar af.
  7. Wikkel de vrucht niet helemaal in, maar laat een paar centimeter aan de bovenkant en onderkant onbedekt.
  8. Doordat je maar één laag gebruikt blijft de folie niet zo gemakkelijk zitten. Houd de folie op zijn plaats door gebruik te maken van drie strukjes plakband of drie elastiekjes.
  9. Bewaar de komkommers op een koele plaats, maar niet in de koelkast of vriezer! Door kou wordt de vrucht alleen maar papperig van structuur. En dat wil je natuurlijk niet.

Je kunt je komkommers op deze manier zo’n 2 weken bewaren.

Witziekte/Meeldauw bij Komkommers

Het kan voorkomen dat de bladeren van de komkommerplanten door de witziekte zijn aangetast. Witziekte wordt ook wel Echte meeldauw genoemd. Helaas betekent dit dat sporen van de schimmelziekte ook op de komkommers terechtkomen. Dit wil zeggen dat de komkommervrucht zelf ook door de witziekte aangetast zal worden. Ga je komkommer oogsten, let hier dan ook goed op.

Om dit te vermijden worden de schimmelsporen van de vrucht verwijderd. Dit kun je het beste op de volgende manier doen:

  1. Spoel de vrucht goed af onder de kraan en laat de komkommer daarna drogen.
  2. Droog de vrucht nooit af! Zo beschadig je de huid van de komkommer.
  3. Zijn de vruchten droog, wikkel ze dan in de folie zoals hierboven omschreven.
  4. De behandelde komkommers bewaar je daarna op een koele plaats.

De ideale omgevingstemperatuur ligt tussen 12 tot 15 graden Celcius.

Tips voor een Rijke Oogst

  • Blijf je komkommers oogsten.
  • Laat de komkommers niet te lang aan de plant staan.
  • Oogst een komkommer wanneer deze ongeveer 20-25 centimeter groot is.
  • Snij met een mesje het stukje steel áchter de komkommer door.
  • De beste tijd van de dag om komkommers te oogsten is in de ochtend, wanneer het lekker koel is.

Komkommer Variëteiten

Ben je enthousiast geworden over komkommerplanten en wil je er één (of meer) voor je eigen tuin?

  • ‘F1 Bella’ is een soort met uitsluitend vrouwelijke bloemen, die lange vruchten van zo’n 35 cm aanmaakt.
  • ‘F1 Delistar’ is een ongewone variëteit met een dunne, bleekgroene, doorzichtige schil.
  • ‘F1 Burpless Tasty Green’ is een populaire, makkelijk te kweken buitenkomkommer die je zowel buiten als in een kas kan kweken.
  • F1 ‘Swing’ is een variant met uitsluitend vrouwelijke bloemen die je zowel in een kas als buiten kunt kweken.
  • ‘La Diva’ is ook een soort met alleen vrouwelijke bloemen die je zowel in een kas als buiten kunt planten.
  • ‘Wautoma’ zorgt voor een uitbundige oogst.

Met zijn frisse smaak is komkommer de perfecte zomergroente. Of je komkommer inmaakt, aan een salade toevoegt of in een zomerdrankje verwerkt, de mogelijkheden zijn eindeloos!

labels: #Ei

Zie ook: