Met zout heeft menig Nederlander een officiële haat-liefdesverhouding. Het werkt als smaakversterker super goed en maakt hierdoor je gerechten erg lekker. Ook kinderen houden al snel van zoute dingen, maar het lijkt erg slecht te zijn om er veel van binnen te krijgen. Wat nu?

Meer dan 80% van de Nederlandse bevolking (waaronder veel kinderen en zelfs baby’s) krijgt meer zout binnen dan de maximale hoeveelheid van 6 gram zout per dag. Naar schatting voegen we zo’n 20% van de hoeveelheid zout die we binnenkrijgen zelf toe aan ons eten. Ongeveer 80% komt uit keukenzout dat fabrikanten toevoegen aan producten, zoals aan brood en kant-en-klaarmaaltijden.

Waarom is te veel zout schadelijk?

10 gram keukenzout bestaat uit twee stofjes; 4 gram natrium en 6 gram chloride. Samen met kalium, zorgen ze voor de juiste vochtbalans in het lichaam. Als je teveel zout eet, dan houdt het lichaam veel vocht vast. Hierdoor zit er ook meer vocht in je bloed en stijgt de bloeddruk.

Als je te veel natrium binnenkrijgt, dan gaan je nieren hard aan de slag zodat de het overtollige natrium weer uit plast. Ook medicijnen kunnen bijdragen aan de inname van natrium.

Maximale zoutinname per dag

De World Health Organisation (WHO) adviseert volwassenen om maximaal 5 gram zout per dag te eten. De nieren van baby’s en kinderen kunnen nog niet veel zout aan. Als kinderen te veel zout binnenkrijgen, kunnen ze op latere leeftijd last krijgen van hun nieren. Het advies is daarom om geen extra zout toe te voegen aan het eten van je baby of kind.

Zoutinname bij baby's en kinderen

Voor baby's en kinderen ligt het advies voor de maximale hoeveelheid zout en natrium lager, omdat hun nieren nog niet volledig ontwikkeld zijn. Als kinderen te veel zout binnenkrijgen, kunnen ze op latere leeftijd last krijgen van hun nieren. Het advies is daarom om geen zout toe te voegen aan het eten van je baby of kind.

De gevolgen van te veel zout voor je kindje

Mag een baby zout? Het wetenschappelijk bewijs dat (extra) zout slecht is voor je baby is beperkt. Er is geen bewijs dat de nieren van je baby (ouder dan 4 maanden) nog niet in staat zouden zijn om zout te verwerken. Maar te veel zout op jonge leeftijd zou mogelijk kunnen leiden tot een hogere bloeddruk op latere leeftijd, al is wetenschappelijk bewijs hiervoor beperkt.

De richtlijn lijkt er vooral op gebaseerd te zijn dat, in wetenschappelijk onderzoek, te verwachten is dat wanneer baby’s op jonge leeftijd veel zout binnenkrijgen, kindjes een voorkeur gaan ontwikkelen voor zoute voeding. Dit zou op latere leeftijd leiden tot minder gezonde voedingskeuzes. Daarom is het verstandig om (extra) zout in de voeding van je kindje te vermijden.

Het advies blijft dus, ondanks beperkt onderzoek, geen extra zout toe te voegen aan babyhapjes en eten met een hoog zoutgehalte te vermijden. Denk aan (smeer)kaas, leverworst of leverpastei. Leverproducten bevatten daarnaast een hoge hoeveelheid vitamine A en te veel vitamine A kan schadelijk zijn voor jonge kinderen.

Hoeveel zout mag je kindje?

Toegevoegd zout wordt afgeraden wanneer je baby start met vaste voeding. Het toevoegen van zout geeft namelijk geen duidelijke voordelen voor jouw baby. Voeg dus geen zout toe aan het eten van je baby om de hoeveelheid zout zoveel mogelijk, en het liefst zelfs helemaal, te beperken. Als je zelf aan de slag gaat met hapjes heb je uiteraard de volledige controle over de hoeveelheid zout en kun je dit idealiter helemaal beperken.

Richtlijnen voor vaste voeding

Vanaf 6 maanden heeft je baby genoeg aan borstvoeding of flesvoeding. Tussen de 6 en 8 maanden is het tijd om te beginnen met oefenhapjes. Het is belangrijk dat je baby ook went aan texturen, zodat die steeds beter met de pot mee leert eten. Prak het hapje met een vork. Begin eerst met een fijngeprakt hapje, die je vervolgens steeds wat minder fijn maakt. Laat je kind op deze manier langzaam wennen aan grovere stukjes. Blijf er altijd bij. Zo kun je meteen ingrijpen als er iets niet goed gaat. Zodra je kindje 12 maanden oud is kan die met de Schijf van Vijf-pot mee-eten.

Goed eten draait om meer dan wat je kindje eet. Het is bijvoorbeeld belangrijk voor het ontwikkelen van een gezond eetpatroon om samen aan tafel te eten op vaste eetmomenten. Je kindje mag bijna alle gezonde producten eten die je zelf ook eet.

Brood introduceren

Vanaf 6 maanden kun je beginnen met het geven van brood, bij voorkeur bruinbrood. Het bevat iets minder vezel dan volkoren brood. Vanaf 7 maanden kun je brood met korst geven. Als je kindje 8 maanden is, stap dan geleidelijk over op volkorenbrood.

Brood beleggen kan, maar hoeft niet. In plaats daarvan kun je het brood alleen met margarine besmeren. Daarin zitten de goede onverzadigde vetten.

Allergieën voorkomen

Het advies is om tussen de 4 en 6 maanden te beginnen met het geven van pindakaas en ei vóór je kind 8 maanden is. Heeft je baby ernstig eczeem of een voedselallergie? Start hiermee vóór de leeftijd van 6 maanden.

Tips voor een gezonde start

  • Geef als ouders het goede voorbeeld. Eet zelf gezond, gevarieerd en eet aan tafel. Kinderen volgen uw voorbeeld.
  • Zorg aan tafel voor rust, dus geen afleidend speelgoed, tv of telefoon. Zorg ook dat u op tijd eet.
  • Geef eten niet als troost of beloning. Dit kan op latere leeftijd leiden tot overgewicht of ongezonde eetgewoontes. Een kind heeft vaak meer aan aandacht.

Extra vitamines

Geef je kindje elke dag 10 microgram extra vitamine D tot de leeftijd van 4 jaar.

Alternatieve methoden

Met de Rapley-methode geef je je kind, in plaats van gepureerd eten, stukjes die die zelf in de mond kan stoppen. Voor je je kind grotere stukjes gaat geven, moet die rechtop kunnen zitten, en goed kunnen slikken en kauwen.

Vegetarische opties

Je kind kan prima vegetarisch eten. Noten zijn ook goede vleesvervangers, maar let dan wel op verstikkingsgevaar. Geef kinderen tot en met 4 jaar alleen notenpasta en pindakaas (zonder suiker en zout). En wees voorzichtig met kinderen tot en met 8 jaar. Eet noten aan tafel en blijf erbij. Eet je kind geen vlees, maar wel vis? Zorg dan dat je 1 keer per week vis geeft. In groente zit ook ijzer. Dus geef je kind elke dag ook volop groente.

Kruiden en specerijen

Baby's mogen gekruid eten, het is niet slecht voor zijn gezondheid. Bouw het wel langzaam op en begin met de mildere kruiden en specerijen. Pas in het begin op met de wat pittigere kruiden zoals kerrie, paprikapoeder en peper. Als de mildere kruiden goed gaan, kun je de pittigere kruiden gaan proberen. Het is goed om te variëren en vermijd het vaak en veel gebruik van één soort kruid.

Zout in producten

Van nature zit er niet veel zout in ons eten. Het meeste zout wordt toegevoegd door fabrikanten. Dit gebeurt om verschillende redenen, zoals het verbeteren van de smaak, het verlengen van de houdbaarheid (vleesproducten, vis, zuurkool) of het verbeteren van de structuur (brood, kaas).

In Nederland krijgen we vooral zout binnen via brood, vleesproducten en kaas. Niet omdat in deze producten het meeste zout zit, maar doordat we ze vaak en veel eten.

Hieronder een tabel met een indicatie van de hoeveelheid zout in diverse producten:

Productgroep Voorbeelden
Brood Brood en broodvervangers
Vlees Vleesproducten
Kaas Verschillende soorten kaas

labels:

Zie ook: