Eindelijk is het zover: na tomaten zaaien, tomaten planten, tomaten snoeien, tomaten verzorgen en tomaten watergeven is dan eindelijk het moment aangebroken om je eerste zelfgekweekte tomaat te oogsten!
Maar hoe weet je wanneer een tomaat rijp is en hoe oogst je tomaten? Lees verder voor alle tips en tricks!
Wanneer Kan Je Tomaten Oogsten?
Wanneer je de eerste tomaten kunt oogsten hangt ervan af of je in een kas of buiten tomaten kweekt, welk tomatenras je kweekt en wanneer je de tomatenplanten geplant hebt. Cherrytomaten kunnen eerder geoogst worden dan vleestomaten. Augustus is dé tomaatmaand, dan kunnen er echt veel tomaten geoogst worden, zowel uit de kas als van buiten.
Tomaten Oogsten in de Kas
Meestal kan dit half april in een kas. Dan zijn half juni de eerste tomaten rijp om te oogsten. De grootste oogst is in juli en augustus. Afhankelijk welk opbindsysteem dat je gebruikt kan je tomaten blijven oogsten totdat het gaat vriezen in de kas. Soms kan ik tot half november nog tomaten oogsten uit de kas, 😊ik gebruik het hoogdraadysteem.
Tomaten Buiten Oogsten
Tomaten die buiten groeien zijn vaak rond 14 mei geplant. De eerste tomaten zullen dan half juli geoogst kunnen worden en de grote oogst in augustus.
Hoe Weet Je Wanneer Een Tomaat Rijp Is?
Een tomaat is rijp als hij van groen naar rood verkleurt. Als de tomaat helemaal intens rood is, is hij rijp en kan hij geplukt worden. Er zijn natuurlijk heel veel rassen die helemaal niet rood worden als de tomaten rijp zijn, maar oranje, bruin, roze, wit of geel. Dan moet de tomaat intens die kleur hebben natuurlijk!
Bij deze tomatenrassen is het behoorlijk lastig om te zien of een tomaat rijp is. Je kunt de rijpheid ook voelen, door zachtjes in de tomaten te knijpen. Als je zachtjes in een onrijpe groene tomaat knijpt, dan voelt deze hard. Knijp je zachtjes in een rijpe tomaat, zal je voelen dat je deze kan inknijpen. De rijpe tomaat is zachter en op die manier kan je ook bepalen of de tomaat rijp is.
Hoe Tomaten Plukken?
Alle tomaten hebben het bekende kroontje en met dat kroontje zitten de tomaten vast aan de tros. Boven dat kroontje zit een verdikking. Als je een rijpe tomaat pakt met je hand en je drukt met je wijsvinger op die verdikking boven het kroontje en vervolgens draai je de tomaat weg van de tros, dan breekt het kroontje op die verdikking af en heb je een tomaat geplukt. Als je het een paar keer gedaan hebt, heb je het zo onder de knie.
Vind je het plukken van tomaten lastig, dan kun je natuurlijk ook gewoon met een schaar de rijpe vruchten eraf knippen.
Hoe Krijg Je Tomaten Aan De Plant?
Leuk zo’n tomatenplant, maar er moeten wel vruchten aan groeien. Hier zijn enkele tips om de zomer zo lang mogelijk te rekken en de vruchtvorming te stimuleren:
- Kweek je tomaten in de kas, knip de toppen van je stamtomaten er dan uit.
- Verwijder alle aangetaste blaadjes om de verspreiding van deze ziekte te vertragen en houd de resterende blaadjes droog.
- Begin minder water te geven en stop met bemesten: Een beetje stress zorgt ervoor dat de planten hun vruchten sneller laten rijpen.
- Aangezien tomaten veel zonlicht nodig hebben om goed te rijpen, is het belangrijk dat er zo veel mogelijk licht bij de vruchten komt. Dat doe je door takken die het laagst aan de stam zitten of die voor de vruchten hangen weg te knippen.
- Als het kwik daalt terwijl je nog onrijpe trossen hebt, haal dan de hele plant voorzichtig uit de grond en hang hem ondersteboven in een garage, serre of logeerkamer om de vruchten verder te laten rijpen. Een temperatuur tussen de 16 en 22 graden is optimaal. Of pluk je tomaten gewoon groen en stop ze met een banaan in een papieren zak. De banaan produceert ethyleen, en deze stof zorgt ervoor dat de tomaten doorrijpen. Van groene tomaten kun je trouwens ook tomatenchutney maken.
Tomaten Kweken in Pot
De tomaat komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, daar kan ze bijna wel als onkruid worden beschouwd; het warme klimaat zorgt voor een enorme groeikracht van de planten. De beste manier om een goede oogst te krijgen is door de tomaten onder glas te telen. Maar tomaten kunnen wel degelijk ook buiten geteeld worden. Voorwaarden zijn een niet te natte zomer, en natuurlijk een zonnige en beschutte standplaats. Daarnaast is de keuze voor een ras dat vroeg genoeg en dus geschikt is voor de buitenteelt heel belangrijk.
Bedenk dat de teelt in de volle grond er altijd voor zorgt dat je de jonge planten in mei in koude grond plant, en daarnaast heb je hebt wat minder invloed op bijvoorbeeld vocht (teveel of te weinig). Het kan helpen om de grond een paar weken voor het uitplanten van de jonge planten af te dekken met bijvoorbeeld zwart doek zodat de grond lekker opwarmt.
Naast bovengenoemde kan ik iedereen van harte een leuk tomatenras in pot aanraden; een pot warmt sneller op in de zon dan de koude volle grond. En bij storm of regen kun je de pot beschut of onder een afdakje zetten. In een pot heb je geen kletsnatte grond waardoor de wortels kunnen rotten (mits je uiteraard hebt gezorgd voor goede afwateringsgaten).
Of je een tomatenplant nu in de volle grond of in een pot zet, het allerbelangrijkst blijft het voorkomen van aardappelziekte/Phytophthora. En daarvoor ben je voor een groot deel afhankelijk van het weer maar helpt het enorm als je een afdakje over je tomatenplant kunt maken (zoals al eerder gemeld; deze pseudoschimmel heeft vocht nodig om zich te kunnen verspreiden). En uiteraard is het ook heel belangrijk om te herkennen zodat je in een vroeg stadium in kunt grijpen.
Tomatenrassen
Met de teelt onder glas ben je veel minder afhankelijk van het weer. Toch is het ook dan leuk en handig om je te verdiepen in de rassen die je koopt waardoor je wat kunt spreiden in vroegheid; door een vroeg ras maar ook een middelvroeg en een laat ras te zaaien kun je uiteraard van het vroegste ras als eerste oogsten (dat kan in het beste geval dan al vanaf eind juni). Met daarnaast een laat ras kun je de oogst verlengen, want een laat ras geeft in de kas soms pas rond eind juli de eerste rijpe tomaat, maar eindigt dus ook later.
Er is waarschijnlijk geen andere groente waarvan zoveel rassen bekend zijn en worden aangeboden; op internet kun je meer dan 15.000 rasbeschrijvingen vinden! Er zijn (F1-)hybriderassen en zaadvaste rassen (waaronder de bekende ‘heirloom’-tomaten).
Tabel: Overzicht van Verschillende Tomatenrassen
| Type tomaat | Kenmerken | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Cherrytomaten | Zoet, klein en vochtig | Salades, snacks |
| Ronde tomaten | Stevig, veel vruchtvlees | Algemeen gebruik |
| Romatomaten | Weinig sap, stevig vruchtvlees | Sauzen |
| Vleestomaten | Groot en vlezig | Salades, sandwiches |
Wat Te Doen Met Groene Tomaten?
Vorige week hebben we de allerlaatste tomatenplanten gerooid, en daarbij de laatste en ook nog onrijpe tomaten geoogst. Want ook met groene tomaten kun je nog iets leuks doen.
Allereerst, over de giftigheid van groene tomaten: onrijpe tomaten bevatten solanine en tomatine, 2 gifstoffen die na verhitten wel in gehalte afnemen maar niet volledig verdwijnen. Je moet flink wat (kilo’s) groene tomaten eten voor je er echt ernstig ziek van wordt, maar tegelijkertijd moet je er toch ook voorzichtig mee zijn want ze kunnen bij mensen die er gevoelig voor zijn onder andere misselijkheid, braken, diarree, koorts en hoofdpijn veroorzaken.
Maar dan wel in veilige en kleine hoeveelheden; bijvoorbeeld in jam of chutney, gelei of piccalilly, gekonfijt, in salsa en soms zelfs gefrituurd of in een curry. Als je een recept met onrijpe groene tomaten wilt maken googel dan vooral eerst even op de term onrijpe tomaten en tomatine/solanine, en eet ze de eerste keer vooral in een heel kleine hoeveelheid.
Pluk de onrijpe groene tomaten voorzichtig en bij voorkeur met een klein stukje steel(al lukt dat laatste niet altijd even goed, zeker bij vleestomaten). Wondjes, gebutste plekken, etc. kunnen er allemaal voor zorgen dat de tomaten rotten voor ze rijpen.
Leg de tomaten naast elkaar op een schaal of in een doos. Zet de schaal of doos op een lichte plaats. Dat mag in de zon maar liever niet direct achter het raam want daar wordt het overdag te warm en ’s nachts te koud; het meest ideaal is een stukje van het raam af bij een vrij constante temperatuur van ongeveer 15 tot 18 graden.
Oktober is ook de tijd dat late appels goed rijp zijn. Rijpe appels produceren etheen. En etheen is een gas dat vruchten aanzet om te gaan rijpen. Rijpe bananen doen trouwens hetzelfde. Dat gas moet dan wel ‘gevangen’ worden, als je een rijpe appel of banaan naast een tomaat legt vervliegt het overgrote deel van het etheengas.
Controleer regelmatig: verwijder tomaten die toch nog zijn gaan schimmelen of rotten. En rijpe tomaten haal je uiteraard tussen de andere tomaten vandaan voor ze overrijp worden. Sommige tomaten rijpen binnen een week maar er zijn ook tomaten die langer dan een maand nodig hebben en dan alsnog rijpen.
labels:
