Het oogsten van aardappelen in de moestuin is altijd een beetje spannend. Kies je het juiste moment, dan beloon je jezelf met stevige, smakelijke knollen. Oogst je op het verkeerde moment, dan loop je kans op een magere of zelfs mislukte oogst.
Het Belang van de Timing
Het juiste tijdstip om aardappelen te oogsten hangt af van vele factoren, zoals het ras, de rijpingsgroep, de bodem, het weer en de gezondheid van de plant. Het heeft een grote invloed op de smaak en de bewaarbaarheid van de aardappelen, en natuurlijk op de opbrengst. Er is geen uniforme datum, want de rijpingstijd varieert van variëteit tot variëteit.
Wanneer zijn Aardappelen Rjp?
Als vuistregel geldt dat aardappelen rijp zijn wanneer het loof vergeeld en verdroogd is en afsterft. Nadat het loof is afgestorven, wacht ongeveer 14 dagen tot de oogst.
- De plant begint te bloeien: Dit wijst erop dat de knollen bijna volledig gevormd zijn en dat ze beginnen aan de rijpingsfase.
- Het loof vergeelt en verwelkt geleidelijk: De plant stopt met groeien en stopt zijn energie volledig in het afrijpen van de knollen.
- De bovengrondse plant is afgestorven: De knollen worden niet meer groter en zijn volledig rijp.
Verschillende Rassen en Oogsttijden
Het juiste moment hangt af van het type aardappelras, de omstandigheden tijdens het groeiseizoen én van hoe je de aardappels wilt gebruiken. Sommige rassen kun je al 50 dagen na het poten oogsten, andere hebben meer dan 120 dagen nodig.
- Vroege rassen zoals Frieslander of Eersteling zijn al zo’n 50 à 60 dagen na het planten klaar voor de oogst. Als je in april de aardappelen hebt gepoot, kun je dus al in juni de eerste aardappels rooien. Die zijn dan ongeveer zo groot als een kippenei. Deze heerlijke nieuwe aardappelen kun je niet lang bewaren, dus rooi niet te veel planten per keer.
- Middenvroege rassen, zoals Carolus of Vitabella, hebben wat meer tijd nodig: meestal zo’n 90 tot 100 dagen. Dat betekent oogsten tussen half juli en eind augustus, zodra het loof afsterft.
- Late aardappels zoals Sevilla of Nicola zijn ideaal voor wintervoorraad, maar vragen geduld: 120 tot 150 dagen. Dat betekent oogsten vanaf begin september tot ver in oktober. Wacht in elk geval met oogsten tot het loof volledig is afgestorven.
Hoe Aardappelen Correct Oogsten?
Voor het oogsten kunt u het beste een spitvork gebruiken. De grond kan heel gericht worden doorgeprikt, zodat schade aan de knollen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Wees voorzichtig met alle gereedschap en houd er bij het prikken rekening mee dat de knollen wijd verspreid in de grond kunnen zitten - niet alleen direct onder het bovengrondse deel. Doorboor daarom de grond niet in de onmiddellijke nabijheid van de plant en til de plant van onderaf op.
Kies een droge, zonnige dag en oogst bij voorkeur in de ochtend, zodat je de knollen na het rooien een paar uur goed kunt laten drogen op de grond. Let op: verwacht je veel regen of vorst?
- Gebruik een spitvork en werk van buiten naar binnen, zodat je de knollen niet beschadigt.
- Til de plant voorzichtig bij de basis op en haal de aardappels uit de grond.
- Laat de aardappels na het oogsten op een droge, luchtige plek drogen.
Haal de plant volledig uit de grond en oogst zo de eerste aardappelen. Doe de geoogste knollen in een geschikte verzamel- en transportcontainer. Het beste zijn metalen of plastic manden met grotere mazen, waardoor losse grond eruit kan vallen - en dan niet mee de opslag in gaat. Grote hoeveelheden verzamelen en vervoeren in een jutezak ("aardappelzak").
Bewaren van Aardappelen
Rijpe, onbeschadigde aardappelen kunnen maandenlang op de juiste plaats worden bewaard zonder uit te lopen, te verschrompelen of te beschimmelen. Ideaal is een donkere, koele opslagplaats met een hoge luchtvochtigheid. Bewaar ze daarna donker, koel (rond 8-10 °C) en droog, bijvoorbeeld in een houten kist of juten zak. De late rassen blijven zo maanden goed.
Na de aardappeloogst worden de droge aardappelen gestapeld in kisten en kratten. De opbergkisten komen in koele, droge kelders, waar ze in het donker worden bewaard. Duisternis is belangrijk, anders beginnen de knollen te ontkiemen. Bij optimale bewaarcondities blijven aardappelen maandenlang eetbaar tot het voorjaar.
Extra Tips voor een Succesvolle Oogst
- Door aardappels op verschillende momenten te poten of te kiezen voor rassen met verschillende oogsttijden, verleng je het oogstseizoen.
- Aanaarden helpt om de knollen te beschermen tegen zonlicht en stimuleert een grotere oogst.
- Voorkiemen zorgt ervoor dat je aardappelen twee weken eerder klaar zijn.
Tabel: Richtlijnen voor het Poten en Oogsten van Aardappelen
| Type Aardappel | Poten | Oogsten |
|---|---|---|
| Vroege Aardappelen | Begin maart - half april | Na ca. 90 dagen |
| Middenvroege Aardappelen | Half maart - eind april | Na ca. 100 dagen |
| Late Aardappelen | Begin april - eind mei | Na ca. 120 dagen |
labels: #Aardappel
