Het is een verrijking om een zwembad in je eigen tuin te hebben, vooral tijdens de hete zomers die we tegenwoordig in Nederland hebben. Steeds meer Nederlanders kiezen daarom voor een echt zwembad in de tuin. Je hebt als consument tegenwoordig enorm veel keus; een polypropyleen zwembad, een plunge pool, een spa of een hydropool. Het is echter wel belangrijk dat een zwembad goed onderhouden en schoongemaakt wordt. Het zwembadwater kan namelijk snel vies worden, vooral op warme dagen en als het veel gebruikt wordt.
Traditioneel wordt hiervoor chloor gebruikt, maar er bestaan ook systemen die het water op een andere manier ontsmetten. Zwembadwater moet gedesinfecteerd worden om de groei van algen en bacteriën te voorkomen. Een zoutwaterzwembad is een bad dat gedesinfecteerd wordt door middel van zoutelektrolyse. Een zwembad dat desinfecteert via zoutelektrolyse wordt gezien als een zwembad zonder chloor.
Veel mensen hebben een negatief beeld bij een zoutwaterzwembad omdat ze het al snel associëren met zout water van zee. Een zwembad dat werkt via zoutelektrolyse bevat slechts 10% van het zoutgehalte van zeewater. Je zult dus niet in zout zeewater zwemmen, je proeft er zelfs niets van en je kunt gewoon je ogen open houden als je onder water zwemt. Een zwembad dat gedesinfecteerd wordt door middel van zout elektrolyse heeft slechts drie tot vier gram zout per liter zwembadwater nodig.
In West-Europa is zoutelektrolyse een relatief nieuwe techniek. Ons zwembadseizoen is namelijk kort, waardoor de investering in deze techniek het vroeger niet waard werd geacht. Tegenwoordig beginnen we steeds meer de waarde van zoutelektrolyse in te zien, zeker nu deze techniek steeds verder is ontwikkeld en we meer opties tot onze beschikking hebben.
Wat is zoutelektrolyse?
1. Zoutelektrolyse is een term uit de scheikunde. Bij een elektrolyse wordt een elektrische stroom losgelaten op een chemische verbinding met als doel om die te ontbinden. Het resultaat hiervan is dat er twee of meer enkelvoudige stoffen overblijven, waaruit de chemische verbinding oorspronkelijk was opgebouwd.
Nu is de scheikundige naam van zout in feite natriumchloride (NaCl), een verbinding tussen natrium (Na) en chloor (Cl). Bij een zoutelektrolyse worden de natrium- en chlooratomen door middel van een elektrische stroom van elkaar gescheiden, wat het ontstaan van chloor tot gevolg heeft.
Hoe werkt zoutelektrolyse?
Zoutelektrolyse is een methode voor waterdesinfectie waarbij zout in het zwembadwater wordt omgezet in natriumhypochloriet. Dit is een desinfecterende stof die vergelijkbaar is met regulier zwembadchloor. De omzetting vindt plaats in een elektrolysecel die wordt aangestuurd door een controle-unit. Voor een correcte werking van zoutelektrolyse moet er een bepaalde hoeveelheid zout in het zwembadwater aanwezig zijn. Dit zoutgehalte ligt meestal tussen de drie en vijf gram per liter.
Het water stroomt door een elektrolysecel, waar een elektrische stroom het zout splitst in natrium- en chloride-ionen. De chloride-ionen worden vervolgens omgezet in natriumhypochloriet, wat direct als desinfectiemiddel in het water werkt. Het systeem is meestal gekoppeld aan de zwembadpomp, zodat de productie van chloor alleen plaatsvindt wanneer er water door de elektrolysecel stroomt. Dit voorkomt dat er overmatig veel chloor wordt aangemaakt als de watercirculatie stilstaat.
Zout hoeft slechts één keer per jaar toegevoegd te worden aan het zwembadwater. Je voegt dus maar eenmalig zout toe aan het zwembad met een zout elektrolyse systeem. Het zout dat je toevoegt is natriumchloride. Het zoutelektrolyse apparaat scheidt het chloride van de natrium door middel van stroom. De chloride kun je zien als chloor, deze stof dood alle bacteriën en zorgt voor een schoon en helder bad.
Als het schoonmaakproces voorbij is, dan bindt het chloor zich weer aan het natrium. Dit proces gaat continu door. Je hoeft daarom niet constant een desinfectiemiddel aan het water toe te voegen. Toch is het chloor dat de bacteriën dood en het water helder houdt. Het zoutelektrolyse systeem is een stuk duurder dan een regulier chloor systeem, maar op den duur verdien je dit zeker terug.
Een zoutelektrolyse is eigenlijk niets meer dan een continue dosering van chloor. Een chloorfabriekje, noemen wij het ook wel eens. Je bepaalt zelf de productie (vaak aangegeven in een percentage). Echter de benodigde hoeveelheid chloor in het zwembad wordt bepaald door het weer en het zwemgedrag. Lekker weer en veel zwemplezier betekent namelijk meer chloorverbruik. Een zoutelektrolyse stuur je zelf aan op basis van deze twee aspecten.
Wanneer zout toevoegen?
Wanneer je kiest voor een zoutelektrolyse systeem in je zwembad dien je ook zout toe te voegen. Dit zout wordt vervolgens omgezet in chloor voor de desinfectie van het zwembadwater. Een teveel aan zout kan echter schade aan je zwembad brengen, zoals een lekkende seal van je zwembadpomp of een roestende zwembadtrap. Hoe bepaal je de goede hoeveelheid zout in je zwembad?
- Bij de start van het gebruik kan je dit eenvoudig berekenen.
- Wanneer je je zwembad met zoutelektrolyse al in gebruik hebt, moet je soms zout bijvullen om het minimale niveau te behouden. De meeste units geven middels een indicatie aan wanneer er zout bijgevoegd moet worden. Je kan hiervoor ook een meetset gebruiken. Vul nooit veel meer toe dan noodzakelijk. Hoe lager het gehalte, des te beter.
- Alleen dan moet je zout toevoegen. Twijfel je hieraan? Test dan met speciale zout gehalte teststrips. Twijfel je of je het goed doet, of heb je meer vragen over de waterbehandeling?
Om er zeker van te zijn dat het chloorniveau van uw zwembadwater niet te hoog of te laag wordt, blijft het ook bij zoutelektrolyse belangrijk om deze waarden te meten met behulp van een watertester. Er bestaan namelijk wel instructies voor de hoeveelheid zout die aan het zwembadwater toegevoegd dient te worden, maar de werkelijke hoeveelheid is sterk afhankelijk van omgevingsfactoren en kan schommelen. Aan zwembaden wordt vaak zelfs te veel zout toegevoegd, waardoor het chloorgehalte hard toeneemt en te hoog wordt.
Zout verdampt niet, dus zou u kunnen denken dat het helemaal niet hoeft te worden bijgevuld. Dit is echter niet helemaal correct; er bestaan verschillende manieren waarop het zout uw zwembad kan verlaten. Zo kan het aan de lichamen van zwemmers blijven plakken, kan het in hoge golven over de rand van het zwembad slaan of kan het aan zwembadapparatuur gaan plakken, die vervolgens gereinigd moet worden.
Hoewel het zout dat bij zoutelektrolyse wordt gebruikt lang niet zo vaak hoeft te worden bijgevuld als normaal chloor, zult u dit wel eens in de zoveel tijd moeten doen. Hier kunnen geen strakke regels aan worden verbonden, aangezien dit sterk afhankelijk is van de huidige chloorwaarden van uw zwembad. Pas als deze volgens de metingen te laag dreigen te worden, hoeft u extra zout aan het water toe te voegen.
Als u een zoutchlorinator heeft, kunnen er verschillende dingen gebeuren wanneer het zoutpeil in uw zwembadwater te veel daalt. Sommige elektrolyseapparatuur stoppen simpelweg met werken, waardoor er geen zout meer wordt omgezet in chloor. Dan wordt uw zwembad dus niet langer rein gehouden. Een andere optie is dat de apparatuur overschakelt op hydrolyse. Hierbij worden watermoleculen (H2O) opgesplitst in H+ en OH-. Bij dit proces komen vrije radicalen vrij. Dit zijn krachtige oxidanten die eveneens in staat zijn uw zwembadwater te reinigen. Omdat zoutelektrolyse wel de voorkeur heeft in verband met de verouderende effecten van vrije radicalen, zullen deze apparaten hier weer op terugschakelen zodra het zoutgehalte in het water weer op peil is gebracht.
Welk zout moet ik gebruiken?
Kies ALTIJD speciaal zwembadzout. Wij hebben hiervoor bijvoorbeeld Poolsel of Actisalt. Dit zwembadzout bevat geen jodium. Los het zwembadzout altijd op in lauw water. Het zout in een emmer met lauwwarm water kan je met je hand doorroeren. Is het water in de emmer verzadigd zal er geen zout meer worden opgenomen. Gooi dit (witte) water in het zwembad. Na deze 24 uur test je eerst de pH.
Wat te doen bij problemen?
Heb je groen zwembadwater, dan is het toevoegen van zout niet altijd de oplossing! Heb je groen water, glibberige wanden of melkachtig water? Dan is het niet zo dat dit per definitie betekend dat er te weinig zout in het zwembadwater zit. Het zoutgehalte staat hier los van. De meeste zoutelectrolyse systemen geven aan wanneer het zoutgehalte te laag is (low salt). En gaan dan piepen.
Groen water of een te laag chloorgehalte? Gooi er nooit extra zout bij! Maar maak gebruik van de boost knop. Deze vind je bijvoorbeeld op het Intex zoutsysteem. Zorg dat het zoutsysteem genoeg uren draait. Is het erg warm buiten? Reinig de elektrolyse plaatjes in het zoutsysteem op tijd.
Voordelen en nadelen van zoutelektrolyse
Voordelen:
- Gemak: Doordat de apparatuur constant zijn werk blijft doen, wordt het chloorgehalte van uw zwembad continu op peil gehouden.
- Gelijkmatige dosering: Het zout wordt slechts langzaam in chloor omgezet, zodat u veel langer van de hygiënische werking van dit middel kunt genieten dan bij een normale dosering het geval zou zijn.
- Betere controle: Het chloorgehalte wordt bij zoutelektrolyse beter gecontroleerd dan wanneer u zelf een (grote) hoeveelheid chloor aan het water zou toevoegen.
- Minder irritatie: Een van de belangrijkste voordelen van zoutelektrolyse is dat er geen handmatige toevoeging van chloor nodig is. Het systeem regelt automatisch de desinfectie, waardoor het chloorniveau in het zwembad stabiel blijft. Dit voorkomt schommelingen in de waterkwaliteit en vermindert de kans op irritatie aan huid en ogen.
- Minder chloorlucht: Daarnaast zorgt het voor minder sterke chloorlucht in en rondom het zwembad.
Nadelen:
- Aantasting metalen onderdelen: Zo kan het zoutelektrolysesysteem metalen onderdelen, zoals roestvrijstalen zwembadaccessoires, aantasten. Ook zwembadfolie kan na verloop van tijd beschadigd raken door de continue blootstelling aan chloor.
- Risico op overproductie van chloor: Daarnaast bestaat het risico op overproductie van chloor als het systeem niet goed is afgesteld.
- Calciumaanslag: Juist doordat zoutelektrolyse gebruikmaakt van zout, zal er na enige tijd calciumaanslag optreden die metalen onderdelen in uw zwembad zou kunnen schaden. Dit geldt ook voor de zoutchlorinator zelf.
- Kosten: Hierbij is het voornaamste nadeel dat zoutelektrolyse nu eenmaal een investering is, en dat deze prijzig kan zijn: prijzen kunnen uitvallen tussen de 1400 en 4000 euro.
- Correct doseren is belangrijk: Een te hoog zoutgehalte kan namelijk leiden tot aantasting van metalen voorwerpen in uw zwembad, zoals een zwembadtrap of de elektrolyseapparatuur zelf. Om schade te voorkomen, dient u dus voorzichtig te zijn met de hoeveelheid zout die u gebruikt.
Alternatieven voor zoutelektrolyse
Naast zoutelektrolyse zijn er ook andere methoden voor waterdesinfectie, zoals:
- Hydrolyse: Hydrolyse maakt gebruik van een combinatie van elektrodeprocessen om desinfecterende stoffen te genereren zonder direct zout toe te voegen.
- Koper/zilver ionisatie: De Aquascenic maakt gebruik van o.a. zuurstof en ozon voor de desinfectie van het zwembad water. De Sugar Valley Aquascenic hydrolyse bevat ook een koper/zilver ionisator.
Onderhoud van een zoutelektrolyse systeem
Onderhoud aan het systeem is relatief beperkt, maar er zijn wel enkele aandachtspunten. Het zoutgehalte van het water moet regelmatig gecontroleerd worden, vooral als er geen zoutsensor in het systeem is geïntegreerd. Een te laag zoutgehalte kan de werking van het systeem verstoren en schade aan de elektrolysecel veroorzaken. Daarnaast kan zich na verloop van tijd kalkaanslag in de elektrolysecel vormen, wat de efficiëntie vermindert.
Een elektrolysecel heeft een beperkte levensduur en moet na enkele jaren vervangen worden. Hoe lang de cel meegaat, hangt af van de gebruiksintensiteit en de kwaliteit van het water.
labels:
