De houdbaarheidsdatum van eieren staat op de verpakking, maar de eieren belanden vaak los in je koelkast. Hierdoor kun je twijfelen of ze nog goed zijn. Eieren kunnen ook na de aangegeven houdbaarheidsdatum nog goed zijn. Zonde om ze direct weg te gooien. Check eerst of ze nog goed zijn. Wij leggen uit hoe je eieren kunt testen op versheid en zo de houdbaarheid van eieren bepalen.

Kun je eieren die over de datum zijn nog eten?

Eieren die over de houdbaarheidsdatum van de supermarkt zijn, kun je soms nog eten. De THT-datum (Tenminste Houdbaar Tot) op eieren betekent dat ze daarna vaak nog veilig eetbaar zijn, zolang ze goed zijn opgeslagen. Hieronder lees je hoe je kunt controleren of eieren nog goed zijn.

Hoe kun je testen of een ei nog goed is?

Hoe weet je of eieren niet meer goed zijn? Heel simpel, je hebt nodig: een ei, een kom en water. Vul de kom met water en leg het ei hierin. Of het ei of zinkt, vertelt je hoe vers je ei nog is.

  1. Het ei ligt op de bodem: Als het ei op zijn kant op de bodem blijft liggen, is het vers.
  2. Het ei ligt schuin omhoog op de bodem: Blijft het ei schuin omhoog op de bodem liggen, dan is het 1 à 2 weken oud.
  3. Het ei blijft rechtop de bodem staan: Als het ei op de bodem rechtop blijft staan, dan is het 2 à 4 weken oud.
  4. Het ei blijft drijven: Blijf het ei aan drijven op het water? Zitten er teveel bacteriën in dan pas is het bedorven.

Wanneer zijn eieren bedorven? Dan ruiken ze verrot: een typische waterstofsulfide lucht. Maar als er alleen ‘maar’ Salmonella-bacteriën inzitten dan merk je daar meestal niks van. Een ei met deze ziekteverwekker erin ziet er nog goed uit en ruikt niet vreemd. Gelukkig zijn eieren niet vaak besmet met Salmonella.

Uit (oud) onderzoek van 1999 door de Keuringsdienst van Waren (nu Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) bleek dat 14 van de 46.200 onderzochte eieren Salmonella bevatten (1 ei op de 3.300 stuks). Als je uitgaat van het advies van het Voedingscentrum om maximaal 3 eieren per week te eten, loop je 1 keer in de ruim 21 jaar de kans ziek te worden.

Vers gelegde eieren zijn lang houdbaar. Sowieso minimaal 28 dagen vanaf de leg. Daarna neemt de kwaliteit af. Het eiwit van het ei wordt steeds dunner waardoor de eidooier makkelijker uitzakt. En er komt meer lucht in het ei via de poreuze eischaal. Door de eieren regelmatig te keren kun je de houdbaarheid verlengen. Dan komt de dooier niet zo snel in contact met de schaal.

Gebeurt dat wel dan raakt de dooier besmet met bacteriën die op of net onder de schaal zitten. En daar groeien bacteriën goed in. Een houdbaarheidsdatum is handig om een globale inschatting te maken tot wanneer je producten nog kan gebruiken. Maar erg accuraat is het niet. Eten dat over datum gaat, is doorgaans niet direct bedorven. Neem nu eieren, die kun je vaak een paar dagen na de datum op de verpakking nog prima eten, maar hoe weet je nu wanneer je dat beter niet meer kunt doen?

Ten minste houdbaar tot vs. te gebruiken tot

‘Eieren hebben een ‘tenminste-houdbaar-tot-datum’, in plaats van een uiterste ‘te-gebruiken-tot-datum’, vertelt voedingsexpert Maartje Boot, van het voedingscentrum. ‘Dat betekent dat de eieren zeker tot de datum op de verpakking goed zijn, maar doorgaans ook wel langer.’ ‘Wij raden dan wel aan om de eieren goed te doorbakken of koken’, vervolgt Boot. Vergeet in dat laatste geval niet om je eieren goed te laten schrikken, dat pelt wel zo makkelijk. ‘Is de datum op de verpakking al geweest, en weet je niet zeker of het product nog goed is, dan raden we aan om te kijken, ruiken en proeven.’

Doe de drijftest

Bij hele eieren valt dat alleen niet altijd mee, omdat de schil eromheen zit. Gelukkig bestaat er voor eieren een handig trucje om te kijken of ze nog vers zijn, legt Boot uit. ‘Doe het (ongekookte) ei in een ruim glas water. Als het op de bodem blijft liggen, is het nog goed. Blijft het eitje drijven, dan kun je hem beter niet meer opeten.’

Dat een ouder ei naar de oppervlakte drijft, heeft te maken met uitdroging, legt Boot uit. ‘Wanneer een eitje langer ligt, droogt het langzaam een beetje uit, en wordt de luchtkamer in het ei groter. Doordat er meer lucht in het ei zit, gaat het drijven.’

Kind kan de was doen dus. Helaas zegt deze methode niets over de rotting van het ei, maar alleen over de versheid ervan, legt Boot uit ‘Een drijvend ei hoeft niet per se bedorven te zijn. Het is alleen minder vers.’ Dus wil je weten of een ei verrot is, dan zul je toch echt moeten ruiken. ‘Dat merk je meteen. Stinkt het? Eet het dan niet op.’

Rotting in eieren wordt veroorzaakt door de aangroei van schimmels en bacteriën zoals salmonella en E. coli. Tijdens dit proces breken de bacteriën eiwitverbindingen in het ei af en komt onder meer het stofje waterstofsulfide vrij. Dit gas zorgt voor de kenmerkende zwavelachtige geur van rotte eieren.

Een koud ei is een vers(er) ei

Om dat zo lang mogelijk uit te stellen, heeft Boot nog een tip. ‘Bewaar je eieren in de koelkast. Ziekmakers zoals salmonella krijgen zo minder de kans. Daarnaast drogen de eieren ook minder snel uit. Veel mensen doen dit niet omdat eieren in de supermarkt ook niet koud staan, maar het helpt echt.’

Rotte eieren moet je dus niet eten. Weer wat geleerd. Op zoek naar meer eierfeitjes? Eieren. Je kunt ze op allerlei manieren bereiden en voor allerlei recepten gebruiken. Lekker veelzijdig dus. Maar soms weet je niet of ze nog houdbaar zijn. Je hebt ze vers gekocht of bijvoorbeeld verpakking met houdbaarheidsdatum al weggegooid.

Eiertest

Met een eiertest kun testen of je eieren nog goed zijn. Voor de test vul je een kommetje of glas met genoeg koud water om het ei helemaal in onder te kunnen dompelen en nog wat extra. Eierschalen laten een klein beetje lucht door. Hoe ouder een ei is, hoe meer lucht er dus in het ei zit en hoe makkelijker het ei blijft drijven als je het in het kommetje met water legt.

  • Het ei zakt naar bodem: Zakt het ei meteen naar de bodem? Dan zit er nog amper lucht in en heb je dus te maken met een vers ei. Die kun je prima gebruiken om bijvoorbeeld een gepocheerd ei van te maken!
  • Het ei ligt schuin omhoog op de bodem: Ligt het ei wel op de bodem, maar gaat er één kant schuin omhoog? Dan is het ei 1 tot 2 weken oud. Je kunt deze eitjes gerust koken of gebruiken om een lekkere omelet van te bakken.
  • Het ei staat rechtop: Zinkt het ei, maar staat het vervolgens rechtop? Dan is je eitje 2 tot 4 weken oud. De houdbaarheid van een ei is ongeveer 4 weken, dus je moet wel een beetje opschieten als je ‘m nog op wilt eten!
  • Het ei blijft drijven: Blijft je ei drijven? Dan zit er zoveel lucht in dat je wel kunt stellen dat het ei ouder is dan 4 weken. Grote kans dat deze eieren dan bedorven zijn.

Geen water tot je beschikking? No worries. Breek je ei dan in een kommetje en kijk even goed naar hoe het eruit ziet. Het ei is vers als de eierdooier er stevig uitziet en het eiwit dik en slijmerig is. Loopt de dooier een beetje uit het midden loopt en is het eiwit ook wat vloeibaarder? Dan is het wat ouder, maar kun je het nog prima eten.

Wat als je eieren hebt gegeten die over de datum zijn?

Rotting in eieren wordt veroorzaakt door de aangroei van schimmels en bacteriën zoals salmonella en E. coli. Salmonella is een bekende en beruchte ziekmakende bacterie. Heb je een product gegeten waar (misschien) de bacterie salmonella in heeft gezeten? Dat kan je flink ziek maken. Maar de kans op ernstige gevolgen is klein. Dit geldt voor zowel volwassenen als kinderen.

De verschijnselen van salmonella ontstaan meestal binnen 12 tot 36 uur en houden vaak twee tot drie dagen aan. Een besmetting kan klachten geven zoals diarree, buikpijn en koorts. Een besmetting kan maag- en darmklachten veroorzaken, die na enkele dagen vanzelf overgaan.

Salmonella kan in uitzonderingsgevallen ook doordringen in de bloedbaan waardoor organen, botten en gewrichten aangetast kunnen worden. Ga naar de huisarts als je uitdrogingsverschijnselen hebt. Je hebt uitdrogingsverschijnselen als je weinig moet plassen, veel dorst hebt en je suf voelt.

Deze klachten beginnen vaak tussen de 12 en 96 uur na het eten van besmet voedsel. Salmonella is vooral gevaarlijk voor ouderen en kleine kinderen. Zij lopen kans op uitdroging, waardoor de maag-darmklachten ernstiger kunnen verlopen. Bij mensen die verzwakt zijn, bijvoorbeeld door een andere ziekte, kan de besmetting uitbreiden naar de bloedbaan. Dat kan zorgen voor ernstige klachten, zoals bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking of urineweginfecties. De kans hierop is heel klein.

Meestal is een besmetting met de salmonellabacterie niet gevaarlijk voor zwangeren. Soms kan er een infectie in de baarmoeder ontstaan. Dit gebeurt bijna nooit. Salmonella is een bacterie die jouzelf wel ziek kan maken, maar het brengt niet direct schade toe aan je baby. Mocht je klachten krijgen, let er dan vooral op dat je genoeg drinkt. Krijg je uitdrogingsverschijnselen of hele erge koorts en het houdt langer dan 2 dagen aan? Ga dan naar de huisarts.

Veel dieren kunnen drager zijn van salmonella, bijvoorbeeld kippen, varkens en koeien. Daar worden zij meestal niet ziek van. Wel kunnen ze de bacterie aan hun omgeving doorgeven en zo mensen ziek maken. De bacterie zit ook in het vlees, de melk en/of op de eieren van het besmette dier. Mensen die deze producten eten, krijgen de bacterie binnen en kunnen daar ziek van worden. Dat gebeurt vooral wanneer mensen rauw vlees of rauwe eieren eten.

Wanneer besmette producten dicht bij andere producten worden bewaard, kunnen die producten ook besmet raken. Zo kan de bacterie bijvoorbeeld ook op groenten of fruit zitten. Goede hygiëne is heel belangrijk om besmetting met salmonella te voorkomen.

Hoe kun je een salmonellabesmetting voorkomen?

  • Was vaak je handen met water en zeep.
  • Houd rauwe dierlijke producten, zoals vlees en eieren, apart van producten die je rauw eet. Bewaar eieren apart van ander eten. Ook aan de buitenkant van een ei kan salmonella zitten.
  • Salmonella gaat dood als je het product goed verhit (minimaal 2 minuten bij 70 °C). Bak vlees dus door en door gaar en kook eieren het liefst hard.
  • Was je handen voordat je gaat koken en zeker na het aanraken van rauw vlees.

Vooral voor kwetsbare groepen zoals kinderen tot 5 jaar, zwangeren, zieken en bejaarden is het belangrijk om bovenstaande voorzorgsmaatregelen te treffen. De klachten die u krijgt door een salmonellabesmetting gaan vanzelf over. Wanneer u besmet bent, is het belangrijk dat u genoeg drinkt en suiker en zout binnenkrijgt. Dit voorkomt uitdroging.

Wanneer naar de huisarts?

Zit er bloed in de diarree, heeft u hoge koorts of is de diarree na een week niet minder geworden? In Nederland krijgen ongeveer 41.000 mensen per jaar een plotselinge maag-darminfectie door salmonella. Van deze mensen gaan er ongeveer zesduizend naar de huisarts vanwege deze klachten, en duizend naar het ziekenhuis.

Buiktyfus en paratyfus

Buiktyfus en paratyfus zijn ziekten die in tropische en subtropische landen voorkomen. Ze worden veroorzaakt door een type salmonella dat niet in Nederland voorkomt. In Nederland kunt u deze ziekten dus niet krijgen. De klachten van buiktyfus en paratyfus zijn vaak ernstiger dan bij Nederlandse salmonellabesmettingen. De eerste klachten zijn hoge koorts, verminderde eetlust, hoofdpijn, lusteloosheid en buikpijn. Deze klachten beginnen ongeveer acht tot veertien dagen na besmetting. Mensen met buiktyfus hebben vaak last van verstopping van de darmen.

Eten en drinken bij diarree en overgeven

In eten en drinken kunnen bacteriën, virussen, schimmels of parasieten zitten die je ziek kunnen maken. Van de meeste heb je geen last. Door besmet eten en drinken kun je deze klachten krijgen:

  • meestal eerst buikpijn of buikkrampen
  • misselijk en overgeven
  • diarree
  • duizelig zijn

Sommige bacteriën geven hoofdpijn, spierpijn en koorts. Door sommige bacteriën kun je bloed in je poep krijgen. Meestal ben je ziek door bacteriën op eten, bijvoorbeeld deze:

  • Salmonella: komt voor op rauwe kip, rauw kalfsvlees of rauw varkensvlees. Soms zitten ze in eieren en melk, en op groente en fruit.
  • Campylobacter: zit vooral op rauwe kip.
  • Listeria: zit soms op rauw vlees, rauwe vis (sushi, oesters) en in kaas van rauwe melk.
  • E-coli: kan op rauw vlees (gehakt, hamburger) zitten en op rauwe groente.

Zulke bacteriën komen in je maag en darm en gaan daar groeien. Zo worden het er steeds meer. Ze zorgen voor een ontsteking van de binnenkant van de maag en darmen. Sommige bacteriën en schimmels maken gifstoffen waar je ziek van kunt worden.

Drinken bij diarree en overgeven

Bij diarree en overgeven is het belangrijk dat je extra vaak drinkt (2 of 3 liter per dag). Hoe meer diarree of overgeven, hoe meer je moet drinken om niet uit te drogen. Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat je diarree had. Drink kleine beetjes tegelijk als je overgeeft. Bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Zo hou je toch wat vocht binnen. Als je je wat beter voelt, kun je langzaam weer wat meer in 1 keer gaan drinken.

Als je ook koorts hebt, is drinken nog belangrijker. Drink geen zoete dranken als de diarree langer dan 1 week duurt of steeds terugkomt. Dus geen appelsap, melk, energie-dranken, frisdranken en light-dranken (zoals cola light). Soms kunnen de darmen tijdelijk minder goed tegen deze drank als je diarree hebt (gehad).

Eten bij diarree en overgeven

Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig. Bij buikkrampen kun je het beste kleine beetjes eten en drinken. Soms krijg je dan weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat je iets verkeerds gegeten hebt. Je maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als je in 1 keer veel drinkt, kun je meteen naar de wc moeten.

Voorkom dat je anderen ziek maakt

  • Was je handen met water en zeep.
  • Droog daarna je handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg.
  • Was en droog je handen elke keer als je naar de wc bent geweest. En voordat je eten of drinken klaarmaakt.
  • Was gebruikte glazen, borden en bestek goed af.
  • Leg uit aan de mensen om je heen dat ze dezelfde adviezen moeten volgen.

Meestal zijn er geen medicijnen nodig. Er zijn 2 medicijnen die je soms kunt gebruiken.

  • ORS is een drankje met speciale suikers en zouten. Je koopt het als drankje of poeder waarmee je zelf het drankje maakt. Lees eerst de bijsluiter. Meng ORS met water, niet met eten of ander drinken. Neem ORS als je meer kans hebt op uitdroging of al uitgedroogd bent.
  • Medicijn om minder vaak te poepen. Ben je op reis? Of moet je lang doorwerken zonder naar de wc te moeten? gebruiken. Het zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Je wordt er niet sneller beter door. Een bijwerking is verstopping. Slik het niet langer dan 2 dagen.

De meeste mensen gaan weer aan het werk of naar school als de klachten over zijn.

Bewaaradvies voor eieren

Hieronder vind je het bewaaradvies voor een open en gesloten verpakking van ei, rauw. Het ei is uitgedroogd en heeft een afwijkende geur. Bewaren bij voorkeur in doos in de koelkast. Dit voorkomt uitdroging. Eieren nemen snel geuren over. Bewaar ze daarom niet in de buurt van sterk ruikende producten. Eieren bezitten een luchtkamer aan de stompe kant. Probeer eieren voor de THT-datum op te eten.

Ze zijn dan verser (minder uitgedroogd) en er is minder kans op eventuele uitgroei van ziekmakende bacteriën. Eet je ze na de THT-datum? Verhit ze altijd door en door.

Symptomen van een salmonellabesmetting

Heb je een product gegeten waar (misschien) de bacterie salmonella in heeft gezeten? Dat kan je flink ziek maken. Maar de kans op ernstige gevolgen is klein. houden vaak 2 tot 3 dagen aan. Een besmetting kan klachten geven zoals diarree, buikpijn en koorts. Een besmetting kan maag- en darmklachten veroorzaken, die na enkele dagen vanzelf overgaan.

Wanneer naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als je uitdrogingsverschijnselen hebt. Je hebt uitdrogingsverschijnselen als je weinig moet plassen, veel dorst hebt en je suf voelt.

labels: #Ei

Zie ook: