De ramadan is een bijzondere tijd waarin familie en vrienden samenkomen om na zonsondergang het vasten te breken met heerlijke gerechten. De ramadan start en dat betekent niet alleen dat er wereldwijd gevast wordt, maar ook dat er na zonsondergang allerlei mooie gerechten op tafel worden getoverd. Voor sommigen zijn ze eerder onbekend en voor anderen zijn het geliefde pareltjes.

Voor iedereen die niet actief deelneemt aan ramadan, kan een beetje uitleg geen kwaad. Want wat houdt deze vastentijd voor moslims precies in? En wat staat er op tafel? We leggen het je graag uit!

Ramadan is de negende maand van de islamitische maankalender en wordt beschouwd als de heiligste periode voor moslims. Gedurende deze maand vasten moslims van zonsopgang tot zonsondergang, onthoudend van eten, drinken en zondig gedrag. Het vasten bevordert zelfdiscipline, reflectie en empathie.

Deze traditie omhelst een periode van vasten: tijdens ramadan vervullen moslims één van de vijf religieuze verplichtingen van de Islam. Niet eten en drinken vormt een belangrijk onderdeel van de vastenperiode, maar de religieuze invulling rijkt verder dan dat. Het onthouden van deze vormen van genot heeft als doel bewuster te worden van je daden en jezelf. Hierdoor zou je je beter tegen deze zonden kunnen wapenen.

Omdat vasten een intense, fysieke uitwerking heeft, zou het aanzetten tot zelfontplooiing. Door overdag minder met eten en drinken bezig te zijn, ontstaat er ruimte voor bezinning, reflectie en verdieping in de teksten van de Koran.

Omdat moslims een andere kalender aanhouden dan de westerse, Gregoriaanse kalender, kan deze periode voor buitenstaanders een beetje ‘vaag’ aanvoelen. Dit wordt versterkt doordat ramadan in verschillende landen op andere momenten start. Dit komt allemaal doordat de islamitische kalender werkt aan de hand van de maan in plaats van de zon.

Ramadan begint zodra de eerste streep van de maan zichtbaar is, in de negende maand van de islamitische kalender. Daarom start deze vastentijd wereldwijd niet op hetzelfde moment, en het verschilt per jaar. In 2024 loopt ramadan in Nederland van zondagavond 10 maart tot en met dinsdagavond 9 april.

Vasten begint zodra het eerste zonlicht zichtbaar is en duurt tot het moment dat de zon onder is gegaan. In deze uren wordt er niet gegeten of gedronken. Dit houdt in dat water drinken ook geen optie is, zelfs niet in hele warme perioden.

Het vasten eindigt iedere dag met het ‘maghrib’-gebed. Na dit gebed wordt het vasten gebroken met een dadel en een glas melk. Daarna volgt de ‘iftar’: een volwaardige maaltijd. De maaltijd die genuttigd wordt tussen middernacht en het begin van de nieuwe dag wordt ‘soennah’ genoemd en wordt sterk aanbevolen.

Het verstandigst is om deze maaltijd zo lang mogelijk uit te stellen, waardoor deze vlak voor het aanbreken van de dag genuttigd kan worden. Ook na het ondergaan van de zon is het slim om het vasten zo snel mogelijk te breken. Op deze manier is ramadan en deze intensieve periode van vasten het beste vol te houden.

Vasten begint zodra het eerste zonlicht zichtbaar is en duurt tot het moment dat de zon onder is gegaan. In deze uren wordt er niet gegeten of gedronken. Dit houdt in dat water drinken ook geen optie is, zelfs niet in hele warme perioden.

Het kan voorkomen dat een moslim wel deelneemt aan ramadan, maar niet actief vast. Dit kan allerlei redenen hebben, zoals ziekte, menstruatie of andere uitdagingen. Het grootste gedeelte van deelnemers aan ramadan vast echter wel.

Omdat er in dit soort situaties al snel een vergrootglas komt te liggen op eten en drinken, is het een goed idee om het gesprek ergens anders op te richten. Veel moslims doen tijdens deze periode liefdadigheidswerk en zijn erg betrokken bij hun community. Vragen naar die werkzaamheden, of interesse tonen in de familie en vrienden van je tafelgenoot is een veel beter idee.

Is het een warme of juist koude periode? Probeer dan comfort te bieden in een vorm die niet direct iets met eten te maken heeft. Biedt een koude, natte handdoek aan wanneer de mussen van het dak vallen, of geef je vastende vriend een warm dekentje wanneer hij op bezoek komt in koudere tijden.

Wat staat er op tafel tijdens Iftar?

Na zonsondergang begint tijdens de ramadan traditioneel de iftar. Van baklava tot stoofpotjes, niets is te gek. Hartige gerechten worden afgewisseld met zoete versnaperingen en zo is er voor ieder wat wils. Benieuwd naar wat er precies geserveerd wordt?

Traditionele gerechten

Tijdens de ramadan en het Suikerfeest spelen traditionele gerechten een belangrijke rol. Bij de iftar, de maaltijd na zonsondergang, worden vaak voedzame soepen zoals harira en diverse hartige hapjes geserveerd. Het Suikerfeest staat bekend om zoete lekkernijen zoals baklava, toetjes en koekjes.

Goede recepten voor iftar zijn rijk aan voedingsstoffen. Tijdens ramadan is het extra belangrijk om waardevolle ingrediënten tot je te nemen. Denk daarbij aan groenten, fruit, vezels en eiwitten. Zorg dat de maaltijden licht verteerbaar zijn en dat je goed kauwt: zo maak je het net iets makkelijker voor je verteringsstelsel om de voeding te verwerken.

Populaire Iftar gerechten

  • Samosa’s: Je kent ze wel, die knapperige driehoekjes die iets weg hebben van loempia’s. Voornamelijk populair in Pakistan en Saudi-Arabië. Het perfecte kleine hapje om na het vasten te eten.
  • Güllac: Güllac is een Turks nagerecht gemaakt met melk en granaatappel. Door sommigen wordt het gezien als het broertje van baklava vanwege de dunne laagjes deeg en noten tussen de andere lagen. Güllaclagen zijn gemaakt van maïszetmeel en tarwe.
  • Kanafeh: Voor de echte zoetekauw is er kanafeh ook wel bekend als knafeh. De ingrediënten verschillen per regio, maar het basisrecept bestaat uit versnipperd kataifi-deeg dat vervolgens gedrenkt wordt in een siroop van rozenwater. Bovendien behoren noten en kaas ook tot de ingrediëntenlijst.
  • Haleem: Stoofpotjes zijn een must tijdens de ramadan. Een type dat je veel zal zien is haleem, een stoofpot gemaakt met vlees, linzen en tarwe. Een echte smaakbom die qua consistentie tussen soep en curry in zit.

Dadels

Ramadan is een maand van bezinning, saamhorigheid en toewijding. Tijdens deze heilige periode wordt er gevast van zonsopgang tot zonsondergang, wat betekent dat maaltijden extra betekenis krijgen. Dadels spelen hierin al eeuwenlang een centrale rol. Volgens de islamitische traditie brak de profeet Mohammed zijn vasten met dadels en water. Dit is niet alleen een spirituele traditie, maar ook een slimme keuze op basis van voedingswaarde.

In veel culturen zijn dadels verweven met Ramadan-gerechten, van zoete lekkernijen tot voedzame hoofdgerechten. De suhoor-maaltijd helpt je lichaam om de vastenperiode beter te doorstaan. Na de iftar is er vaak nog ruimte voor een zoete lekkernij.

Regionale verschillen

Overal ter wereld eet men andere gerechten, maar of je nu in het Midden-Oosten bent, in Europa, Azië of de Verenigde Staten: de maaltijden worden gezamenlijk met familie, vrienden en/of leden van de gemeenschap genuttigd. In Marokko eet de gemeenschap na de dadel vaak harira (linzensoep), terwijl in Indonesië veel kolak wordt geserveerd.

Het Suikerfeest

Aan het einde van de vastenmaand vieren gelovigen het Suikerfeest (Eid al-Fitr). De dag zelf begint meestal met deegwaren en hapjes. In de namiddag bezoeken Moslims elkaar en zijn er geen vaste regels voor het eten.

De lekkerste zoetigheden worden ’s ochtends in de keuken bereid om gedurende de hele dag met familie en geliefden te delen.

Deelnemen aan de Ramadan

In principe neemt elke volwassen moslim deel aan de Ramadan. Met uitzondering van ouderen en (mentaal) zieken.

labels:

Zie ook: