De kleur van een ei is iets wat veel mensen interesseert. Je hebt witte eieren én bruine eieren. En over de verschillen tussen beide soorten eieren doen meerdere verhalen de ronde. Maar hoe komen eieren aan hun kleur?

Het kippenras bepaalt de kleur

Het kippenras bepaalt de kleur van een ei. Het is genetisch bepaald welke kleur ei een kip legt. Het ene ras legt witte eieren en het andere legt bruine eieren. Je kunt ook aan de oorlellen van een kip zien welke kleur eieren ze legt: een kip met witte veren en witte oorlellen legt witte eieren, een roodbruine kip met rode oorlellen bruine eieren. Over het algemeen is de verklaring eenvoudig: kippen met witte oorlellen leggen witte eieren, en kippen met rode oorlellen leggen bruine eieren.

Daarbij gaat het niet om de kleur van de veren van de kip, maar om de kleur van haar oorlelletje. De kleur van de veren zeggen niet zoveel, in tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen. De kleur van de kip heeft niets te maken met de kleur van het ei. Oftewel: het is niet zo dat bruine kippen bruine eieren leggen en witte kippen witte.

Meestal zijn het witte kippen die witte eieren leggen en bruine kippen die bruine eieren leggen, maar dat is dus niet altijd zo. Er zijn ook witte kippen die bruine eieren leggen.

Pigmenten en de schaalklier

Het kleuren van het ei gebeurt in de schaalklier. Vogels beschikken over drie pigmenten die ze in de schaal kunnen verwerken: Protoporphyrin voor een bruine kleur, bilirubine voor een gele kleur en biliverdine voor een blauwgroene kleur.

De kleur van de eischaal is dus ras- en lijnafhankelijk. Zo legt de Aurecana (of zusje Ameraucana) groenblauwe eieren en bepaalde Marans-lijnen leggen koperrode tot chocoladekleurige (extra puur) eieren. Door rassen te kruisen kunnen allerlei kleuren gelegd worden; van blauw- en olijfgroen tot turquoise. Dergelijke kruisingen worden vaak ‘Easter eggers’ genoemd.

Verschillen tussen witte en bruine eieren

Buiten de kleur verschillen de eieren kwalitatief niet van elkaar. Bruine en witte eieren zijn even gezond. De kleur van de schil of dooier maakt geen verschil. Qua smaak is er geen verschil.

Toch is er in de supermarkt, het eindstation van het ei, een duidelijk verschil: een wit ei is veel voordeliger dan een bruin ei. Soms bijna wel de helft goedkoper.

Je zal het in de supermarkt vast wel eens hebben gemerkt: eieren met een bruine schaal zijn doorgaans duurder dan eieren met een witte schaal. Daar is een reden voor: kippen die bruine eieren leggen, zijn groter dan kippen die witte eieren leggen. Deze kippen hebben dus ook meer voer nodig, en dat wordt verrekend in de prijs. Daarnaast zijn bruine eieren vaak iets groter dan witte.

Kippen die witte eieren leggen, leven bovendien iets langer én leggen op jaarbasis iets meer eieren dan de kippen die bruine eieren produceren, zo werd destijds voorgerekend door Keuringsdienst van Waarde.

Het voer dat een kip krijgt, heeft niets te maken met de bruine of witte kleur van het ei. Zaken zoals de kwaliteit van de voeding, de leefomstandigheden van de kip en dergelijke hebben geen invloed op de kleur van de eierschaal. Je kunt dus ook niet zeggen dat bruine eieren per definitie van kippen zijn die biologisch voer eten en/of de gelegenheid krijgen om buiten rond te scharrelen. Wel kan de kleur van de dooier variëren afhankelijk van het voer.

De kleur van de dooier

Van sommige eieren is de dooier geel, en van andere eieren is de dooier oranje. De kleur van de eidooier wordt bepaald door het voer van de kip. Eet de kip veel voeding met de stof bètacaroteen, zoals maïs en wortels? Dan zal de dooier oranje kleuren vanwege het pigment van de caroteen. Kippen die veel tarwe eten, produceren eieren met een meer gelige eidooier. Maar voor de smaak of de voedingswaarde maakt dat verder niks uit.

Het imago van het witte ei

In de vorige eeuw werd een wit ei vaak geassocieerd met de legbatterij. Een legbatterij was een goedkope manier van kippen houden en eieren produceren. Voor de kippen was het alleen geen fijne manier van leven, waardoor het witte ei een steeds slechter imago kreeg. Nederlanders stapten massaal over op scharreleieren en die waren vaak bruin.

Ondanks dat in 2012 de legbatterij aan banden werd gelegd, is de reputatie van het witte ei nooit in ere hersteld. Gek, want een wit ei heeft nog best wat voordelen. Een witte kip (een kip met een witte oorlel) heeft namelijk minder voer nodig om een ei te produceren. Minder voer betekent minder grondstoffen en minder grondstoffen maakt het duurzamer. Witte eieren zijn niet alleen goed voor het milieu, maar ook efficiënter te maken. Hier wordt jouw portemonnee dus ook weer blij van.

Tegenwoordig zijn er steeds meer witte eieren in de supermarkt te vinden. Immers, als je puur kijkt naar input (voer) en output (ei) dan is zo’n witte kip zeer efficiënt waardoor het een lager geprijsd ei kan zijn. Echter, de leefomstandigheden van de kip en biologisch of niet-biologisch voer is dan niet meegenomen.

Bruine eieren zijn in de beleving van de consument gezonder dan witte eieren, en dat komt doordat de eerste eieren van scharrelkippen bruin waren. Maar inmiddels is dat beeld achterhaald. Een doosje biologische witte eieren is net zo goed als een doosje biologische bruine eieren.

Duurzaamheid en keurmerken

Als consument wil je graag de beste keuze maken. Hoe meer informatie en inzicht in de specifieke situatie van een bepaalde boer hoe beter je die keuze kunt maken.

Het keurmerk Integrale Keten Beheersing (IKB) is een kwaliteitszorgsysteem voor de productie van eieren. De regeling heeft betrekking op alle schakels die betrokken zijn bij de productie van consumptie eieren. Het doel is een permanente controle en traceerbaarheid van de eieren vanaf de diervoedselproducenten en het legbedrijf tot aan de eindverbruiker. Het KAT-exclusiviteitsprincipe garandeert dat alle ondernemingen die met het produceren en verkopen van eieren te maken hebben bij KAT aangesloten zijn en het KAT-keurmerk mogen gebruiken.

Ons Ei voldoet aan de regels voor biologische landbouw. Als je eieren van Ons Ei met het EKO keurmerk koopt, dan draag je concreet bij aan de ontwikkeling van een duurzame wereld!

Het Beter Leven keurmerk helpt je om inzichtelijk te maken hoe goed er voor het dier achter je product is gezorgd. Zo weet je waarvoor je kiest. En, hoe meer sterren, hoe diervriendelijker de productie. 3 sterren is het hoogst haalbare keurmerk binnen de dierenbescherming. Er is de meeste aandacht voor dierenwelzijn. De biologische houderijvorm onderscheidt zich nog extra t.o.v. Biologische producten zijn te herkennen aan het ‘groene blaadje’.

Overzicht van eieren en hun kenmerken

Eigenschap Witte eieren Bruine eieren
Kippenras Meestal witte kippen met witte oorlellen Meestal bruine kippen met rode oorlellen
Voerverbruik Minder voer nodig Meer voer nodig
Prijs Voordeliger Duurder
Voedingswaarde Gelijk aan bruine eieren Gelijk aan witte eieren
Imago In het verleden geassocieerd met legbatterijen Vaak geassocieerd met scharrelkippen
Duurzaamheid Potentieel duurzamer door lager voerverbruik Afhankelijk van de leefomstandigheden van de kip

Hopelijk is hiermee onze visie op eieren en de keuze in ons assortiment eieren een stuk duidelijker geworden. Heb je nog vragen? Neem gerust contact met ons op.

labels: #Ei

Zie ook: