Apotheker Sonja Keizers geeft antwoord op vragen over medicijnen. Als in de bijsluiter én op het etiket van het medicijn staat: voor het ontbijt/maaltijd innemen, wat betekent dat dan?

Elk medicijn heeft zijn eigen voorschrift op het doosje staan en in de bijsluiter. Een medicijn moet in de juiste hoeveelheid in je lichaam terechtkomen. Niet te weinig, want dan werkt het niet. Maar zeker ook niet te veel, want dan geeft het medicijn misschien weer vervelende bijwerkingen. Op die juiste hoeveelheid hebben we ook de werkzaamheid en veiligheid beoordeeld.

Omdat elk medicijn anders is, zijn de manieren en momenten van innemen anders. Dat staat uitgelegd in rubriek 3 van de bijsluiter. Zo zijn er medicijnen die je met voedsel moet innemen. Sommige antibiotica neem je bijvoorbeeld het beste vlak voor het eten in. Je lichaam neemt de werkzame stoffen in die medicijnen beter op als ze met voedsel in je maag en darmen komen.

Sommige medicijnen worden met voeding beter opgenomen, ­andere juist niet. Grofweg zijn er twee ­innameadviezen: vóór het eten en tijdens of na het eten.

Vóór het eten

Vóór het eten betekent 30 tot 60 minuten voor de maaltijd. Op een lege maag werken deze medicijnen sneller. Sommige hebben een speciale coating die alleen in een lege maag stabiel blijft, zodat ze onbeschadigd in de darmen terecht­komen. Na een half uur hebben de tabletten de maag ‘veilig’ gepasseerd.

Tijdens of na het eten

‘Tijdens of na het eten’ betekent dat u het medicijn tussen twee happen door moet nemen. U mag het ook direct na het eten innemen.

Andere medicijnen mag je juist weer niet samen met eten innemen. Bijvoorbeeld omdat bepaalde stoffen in voedsel ervoor zorgen dat je lichaam het medicijn niet goed opneemt. Daarom mag je bepaalde medicijnen bijvoorbeeld niet met zuivel innemen.

Gebruik je meerdere medicijnen? Soms mag je die dan niet op hetzelfde moment innemen. Medicijnen kunnen elkaar in de weg zitten als je ze samen inneemt.

Heb je op een rijtje wanneer je welke medicijnen moet innemen? Er zijn natuurlijk handige medicijndoosjes waarmee je op dagdeel je medicijnen kunt klaarleggen. En dan is het belangrijk om er een gewoonte van te maken. Plak een briefje op de koelkast of zet een wekkertje in je telefoon. En zorg natuurlijk dat de medicijnen op een logische plek liggen waar je ze vanzelf tegenkomt.

Belangrijke informatie over antibiotica

Antibiotica zijn waarschijnlijk de meest bekende medicijnen ter wereld. Ze worden overal gebruikt om infecties van bacteriële aard, zoals een blaas- of longontsteking, te bestrijden.

Antibiotica worden dus ingezet om bacteriën te bestrijden, tegen virussen die bijvoorbeeld verkoudheid, maar ook corona ,veroorzaken zijn ze helaas niet werkzaam. Bacteriën zitten overal op en in ons lichaam en gelukkig worden we van de meeste niet ziek. Sterker nog er zijn veel bacteriën die voor ons zeer nuttig werk doen in onder meer onze darmen en die we dan ook niet kunnen missen.

Ondanks dat de verschillende soorten antibiotica ons mensen, en ook dieren, beschermt tegen potentieel dodelijke bacteriën zullen artsen tegenwoordig niet meer direct een antibioticum voorschrijven bij een bacteriële infectie, tenzij dit niet anders kan. Men zal vaak eerst aankijken of het lichaam zelf in staat is de infectie te bestrijden.

Een antibioticaresistentie kan ook optreden als het medicijn niet precies volgens voorschrift van de arts en/of apotheker wordt ingenomen. Wil een antibioticum zijn werk goed kunnen doen, dan moet er voldoende werkzame stof in het lichaam aanwezig zijn. Een voorgeschreven kuur zorgt hier precies voor.

Stop daarom nooit voortijdig omdat het wel beter gaat, of verander de dosis of het innamemoment op eigen initiatief. Bij het eerder stoppen of bij een verminderde dosis, bestaat de kans dat nog niet alle aanwezige bacteriën bestreden zijn en dat deze zich opnieuw gaan delen. Het risico bestaat dan ook meteen dat de overlevende bacteriën zich net iets anders gaan gedragen; ze muteren om zo ook in de toekomst te kunnen ‘ontsnappen’ aan het voorgeschreven antibioticum; met andere woorden ze worden resistent.

Wat precies een voorgeschreven dosis antibiotica moet zijn, bepaalt de arts. Dit doet hij of zij aan de hand van de soort infectie en op basis van lichaamsgewicht. De apotheker informeert je vervolgens over het precieze tijdstip en over de manier van inname. Als er op het etiket staat 1x daags dan betekent dit een inname per 24 uur. Staat er 2x daags dan moet de inname elke 12 uur plaatsvinden, bij 3x daags is dit iedere 8 uur en bij 4x daags, iedere 6 uur.

Ook de manier van innemen is belangrijk. Sommige antibiotica moeten worden ingenomen op een lege maag en op het etiket zal dan ook staan voor de maaltijd innemen. In principe wordt hiermee een half uur voor het eten bedoeld.

Wisselwerkingen en belangrijke tips

Let op: Sommige antibiotica kunnen een gevaarlijke wisselwerking hebben met andere geneesmiddelen. Bekende wisselwerkingen zijn: een versterkte werking van cholesterolverlagende medicijnen, statines genoemd. Hierdoor kunnen bijwerkingen als spierpijn optreden. Bepaalde antibiotica veroorzaken bloedsuikerschommelingen wat met name voor diabetespatiënten gevaarlijk is, of remmen de werking van de anticonceptiepil, wat kan leiden tot een ongewenste zwangerschap.

Geef daarom nooit je antibiotica als medicijn aan anderen en gebruik ook nooit antibiotica van derden, ook al lijken de klachten op elkaar.

De soort vloeistof waarmee je antibiotica inneemt is van belang. Doe dit zoveel mogelijk alleen met water. (fruit)sappen, melk en alcohol zorgen alle voor een verminderde werking.

Eet na het doorslikken van een antibioticum de eerste drie uur geen yoghurt. Ook yoghurt vermindert de werking van het medicijn.

Alcohol en antibiotica zijn geen goede combinatie.

labels:

Zie ook: