Een werkgever biedt werknemers die op verzoek van de werkgever werkzaam zijn buiten hun eigen reguliere werkdagen en werktijden een (onbelaste) maaltijdvergoeding aan. De vergoeding of verstrekking van maaltijden is ook gericht vrijgesteld als de maaltijden een meer dan bijkomstig zakelijk karakter hebben.

Wanneer is een maaltijd zakelijk?

Volgens het Handboek is de vergoeding van een maaltijd o.a. gericht vrijgesteld bij al dan niet verwacht overwerk. Wat onder overwerk moet worden verstaan wordt niet omschreven. Strikt genomen betekent dit dat iedere maaltijd die de werknemer niet thuis kan gebruiken door overwerk een meer dan bijkomstige zakelijke maaltijd karakter heeft.

De werknemer die iedere dag van 9.00 uur -12.00 uur werkt geniet dan een meer dan bijkomstig zakelijke lunch als hij tot 13.00 uur moet werken en de maaltijden die een werknemer geniet als hij incidenteel op zondag moet werken zijn dan allemaal meer dan bijkomstig zakelijk. Volgens de kennisgroep sluit dit niet aan bij de wetsgeschiedenis. In beginsel vormen alle maaltijden die een werknemer geniet privéuitgaven. Een werkgever kan alleen de maaltijd die de werknemer niet thuis kan nuttigen tussen 17.00 uur -20.00 uur of later als de werknemer moet overwerken of omdat hij moet werken op een koopavond gericht vrijgesteld vergoeden of verstrekken.

Als de werknemer door zijn werk ’s avonds niet op een gewone tijd (tussen 17.00 uur en 20.00 uur) thuis kan eten, is in elk geval sprake van een meer dan bijkomstig zakelijke maaltijd. Maar mocht door overwerk (of een koopavond) de avondmaaltijd nog later worden gegeten, draagt die maaltijd eveneens een zakelijk karakter van meer dan bijkomstig belang.

Een voorbeeld van een maaltijd waarbij het zakelijke karakter slechts van bijkomstig zakelijk belang is (een «andere maaltijd»), is een lunch op de vaste werkplek. Dat is niet anders als collega’s samen gaan eten, ook al wordt er daarbij over het werk gesproken. Een lunch tijdens een vergadering met cliënten heeft wel een zakelijk karakter van meer dan bijkomstig belang. Of een vergaderlunch met alleen kantoorgenoten dat karakter ook heeft, hangt van de omstandigheden af. Dat kan zeker het geval zijn, bijvoorbeeld als een presentatie wordt gegeven.

De staatsecretaris heeft later nog in een brief aangegeven “dat maaltijden overdag alleen in bijzondere situaties, zoals georganiseerde werklunches, als 'zakelijk' worden beschouwd.

Ook in de jurisprudentie is het begrip overwerk niet echt gedefinieerd. Het beleid dat het UWV hanteerde dat sprake was van overwerk als een werknemer een werkdag van meer dan 9 uur maakt, vond Rechtbank Amsterdam niet onredelijk dan wel anderszins rechtens onjuist.

Uit het bovenstaande leidt de kennisgroep af dat van een maaltijd waarbij het zakelijk karakter van meer dan bijkomstig belang is, in ieder geval sprake is als een werknemer door het werk niet tussen 17.00 uur en 20.00 uur thuis kan eten. Dat is een algemene regel die de situaties bij overwerk en bij werk op koopavonden bestrijkt.

Totdat het tekstvoorstel is opgenomen in het Handboek kan de inhoudingsplichtige vertrouwen ontlenen aan de huidige tekst in paragraaf 22.1.2. Dit betekent dat als de inhoudingsplichtige aannemelijk kan maken dat er sprake is van overwerk, een maaltijd een meer dan bijkomstig zakelijk belang heeft.

Als u dergelijke maaltijden vergoedt, kunt u de werkelijke kosten ervan vergoeden. Het maakt daarbij niet uit waar uw werknemer kosten voor de maaltijd heeft gemaakt.

Criteria voor een gezonde maaltijd

Over het algemeen voldoen kant-en-klaarmaaltijden hier niet aan. Zo bevatten de meeste kant-en-klaarmaaltijden weinig groente en veel zout. Ook sluit de portiegrootte van een kant-en-klaarmaaltijd vaak niet aan. Het kan te weinig zijn, waardoor je snel weer trek krijgt.

Kies een maaltijd waarvan je ziet dat er veel groente in zit. Bijvoorbeeld een maaltijdsalade. Vergelijk verschillende maaltijden. Af en toe een kant-en-klaarmaaltijd kan best. Maar als je zelf kookt bepaal jij wat er in je maaltijd zit. Bijvoorbeeld of je zout toevoegt of kiest voor een kruidenmix zonder zout. En je kan gemakkelijker zorgen dat je voldoende groente en volkorenproducten zoals zilvervliesrijst of volkoren pasta binnenkrijgt.

Voor cateraars en andere bedrijven die kant-en-klaarmaaltijden bereiden hebben we criteria voor maaltijden opgesteld. Een gezonde maaltijd voor mensen vanaf 70 jaar bevat daarnaast minimaal 25 gram eiwit per maaltijd. Speciaal voor maaltijdaanbieders die maaltijden aanbieden voor ouderen hebben we een handreiking waarin de criteria staan beschreven.

Eten versus Voeden

Het verschil tussen eten en voedsel is het verschillen tussen eten, ‘voedsel tot je nemen’, en voeden, ‘van voedsel voorzien’. Ook bestaat er nog een ander woord voor voedsel, namelijk spijs, een ouderwets woord voor (klaargemaakt) voedsel of eetwaar, zoals in: spijzen en dranken. Het woord spijs leeft nog voort als ‘een smeuïg mengsel van gemalen amandelen en suiker’ in bijvoorbeeld krentenbrood.

labels:

Zie ook: