Eksters (Pica pica) zijn opvallende vogels die in heel Europa en grote delen van Azië voorkomen. Oorspronkelijk leefden ze vooral in open en halfopen landschappen, maar tegenwoordig zijn ze ook steeds meer in stedelijke omgevingen te vinden. Eksters staan bekend om hun aanpassingsvermogen en intelligentie. Ze zijn alleseters, wat betekent dat hun dieet zeer divers is.

Het Dieet van de Ekster

Eksters zijn alleseters en staan bekend om hun flexibele dieet. Ze foerageren voornamelijk op de grond en passen hun voedsel aan aan wat beschikbaar is in hun habitat. Hun voedsel bestaat uit een scala aan dierlijk en plantaardig materiaal.

Zomer

In de zomer bestaat het dieet van eksters voornamelijk uit voedsel van dierlijke oorsprong, zoals ongewervelde dieren (insecten e.d.). Ze eten dan vooral insecten, kevers, regenwormen en larven.

Winter

’s Winters wordt dit aangevuld met plantaardige bestanddelen. In herfst en winter bestaat hun menu, naast insecten, voor een groot deel uit vegetarische bestanddelen.

Hieronder een overzicht van wat eksters zoal eten:

  • Insecten (kevers, torretjes, regenwormen, larven)
  • Kleine zoogdieren (muizen)
  • Eieren van kleinere vogelsoorten
  • Jonge vogels
  • Hagedissen
  • Vruchten
  • Graan
  • Bessen
  • Kadavers
  • Menselijk afval (brood, patat)

Zeker voor de stadseksters geldt, dat ze ook menselijk afval zoals brood en patat eten. Eksters zoeken hun voedsel bijna altijd op de grond.

Eksters als Predator: Eieren en Jonge Zangvogels

Eksters hebben een reputatie als predator van eieren en jonge zangvogels en zij zouden een negatieve invloed hebben op de aantallen zangvogels. In het broedseizoen willen ze nog wel eens eieren en jongen van andere zangvogels aan hun jongen voeren.

Onderzoek heeft echter uitgewezen dat eieren en zangvogels slechts een zeer klein bestanddeel van hun voedsel uitmaken en de zangvogelstand hieronder totaal niet te lijden heeft. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de Ekster hiermee maximaal in enkele procenten van zijn voedselbehoefte voorziet, maar dat de zangvogelpopulatie hiervan -gelukkig- geen schade ondervindt!

Goed om te weten: uit een onderzoek in Engeland (Churcher and Lawton 1987) is gebleken, dat het aantal jonge én volwassen zangvogels dat door rondstruinende katten wordt gegeten, vele malen groter is! Eksters doen dit maar gedurende enkele weken per jaar, namelijk als ze zelf jongen hebben. Katten vormen echter het hele jaar door een gevaar voor de zangvogels.

Voedsel Verstoppen

Net als andere kraaiachtigen hebben ook eksters de gewoonte om voedsel te verstoppen die op een later tijdstip weer wordt opgehaald. Doorgaans gebeurt dat als er tijdelijk sprake is van een voedseloverschot. Door nu een deel daarvan te verstoppen kan het eten beter over de tijd verspreid worden. Meestal wordt het verstopte voedsel alweer dezelfde dag opgehaald en verorberd.

Bij het verstoppen gaan ze nogal stiekem te werk: ze willen voorkomen dat andere eksters er lucht van krijgen en er met hun hapje vandoor gaat. Om het hapje terug te vinden maken eksters niet enkel gebruik van hun zicht, maar ook van hun goed ontwikkelde reukzin en, uiteraard, van hun geheugen.

Wat te Doen met Jonge Eksters?

Jonge eksters die net uitgevlogen zijn, worden nog een tijdlang gevoerd door hun ouders. Ze zien er weliswaar wat hulpeloos uit en kunnen nog niet zo goed vliegen, maar er wordt wél voor ze gezorgd. De ouders zullen doorgaans niet ver uit de buurt zijn. Gewoon laten zitten dus! Als er wat met de ouders gebeurd is en het jong kan nog niet voor zichzelf zorgen, dan kun je het (eventueel met de dierenambulance) naar een wildopvang of vogelasiel brengen.

Eksters (maar ook andere vogels) zouden door menselijke opvoeding te tam kunnen worden: ze worden minder of niet meer bang voor mensen (en huisdieren) wat gevaarlijk kan zijn in hun latere leven. Ze zouden voor andere mensen een "plaag" kunnen worden door deze op te zoeken terwijl die er misschien niet van gediend zijn of er zelfs bang voor zijn.

Eksters en Blinkende Voorwerpen

Een ander hardnekkig volksgeloof wil, dat Eksters blinkende voorwerpen en juwelen verzamelen en mee naar hun nest nemen. Bij alle wetenschappelijke nestcontroles die tot nu toe zijn gedaan, is nog nooit een blinkend voorwerp aangetroffen! Waarschijnlijk is dit bijgeloof ontstaan door de ekstergewoonte om, in tijden van overvloed, voedsel te verstoppen. Als ze blinkende voorwerpen vinden, zullen ze deze aan een onderzoek onderwerpen. Er is echter nog nooit wetenschappelijk vastgesteld dat ze blinkende voorwerpen of juwelen verzamelen en ze vervolgens mee naar hun nest nemen.

Bescherming van Eksters

De ekster is een beschermde inheemse vogelsoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen, zijn eksters beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. In Nederland is dat geregeld via de Wet natuurbescherming. Inheemse vogels mogen niet gevangen, gedood, of verstoord worden, en nesten of rustplaatsen mogen niet vernield, beschadigd of verwijderd worden.

labels:

Zie ook: