Net als ieder ander levend organisme, moeten herten eten en drinken om in leven te kunnen blijven. Herten zijn echte planteneters en uiterst selectief in wat ze eten. Ze ruiken vaak uitgebreid aan het voedsel voordat ze het consumeren. Herten eten vrij gevarieerd, wat komt doordat het voedselaanbod sterk wisselt per seizoen.

Het Dieet van Herten

Herten eten onder andere het volgende voedsel:

  • Bladeren en knoppen van struiken en bomen
  • Grassen
  • Kruiden
  • Mossoorten en paddenstoelen

Zo eten herten in de zomermaanden voornamelijk gras, terwijl ze in de herfstperiode eikels en beukennootjes consumeren.

Seizoensgebonden Variaties

In het voorjaar en de zomer is de variatie en het aanbod in voedsel het grootst. Hierdoor zijn reeën in staat om het, in diezelfde periode, veel energie vragend gedrag goed te doorstaan. Daarna, in de nazomer en herfst, is er voedsel in de vorm van groen en vruchten om voor de winter een stevige vetreserve op te bouwen. Die reserves heeft het ree nodig in de winter en in het voorjaar. Onder andere voor de groei van de, ongeboren, reekalf en het nieuwe gewei.

Als er niet voldoende voedsel beschikbaar is of rust om te kunnen herkauwen worden er geen reserves opgebouwd in het lichaam. In het natuurlijke voedsel zitten in het algemeen voldoende vitamines en mineralen. Het voeren van reeën is in de regel dan ook overbodig.

Spijsvertering van Herten

Qua spijsvertering lijken herten op andere herkauwers, zoals runderen en schapen. Echter, wat bij een hert ontbreekt, is de galblaas. Herten hebben een voorkeur voor goed verteerbaar ruwvoer en eten door de dag heen op meerdere momenten, omdat de pens van een hert relatief klein is.

Reeën behoren tot de herkauwers. Hun spijsvertering heeft vier magen, net als een koe. Reeën verteren voedsel met hulp van bacteriën. Dat heet fermenteren. Een ree herkauwt de pens-inhoud inclusief de pens-bacteriën waardoor de plantaardige vezels beter verteren. Daarnaast vormen de bacteriën een bron van dierlijke eiwitten. De bacteriën sterven namelijk door het toevoegen van lucht tijdens het herkauwen. Door de bacteriën en het herkauwen komen verderop in de darmstelsel de voedingsstoffen in een opneembare vorm beschikbaar.

De Vier Magen

De voor het herkauwen meest belangrijke organen zijn de vier magen. Voordat het voer in de echte maag, de lebmaag, komt, is het al door drie voormagen gegaan. Deze voormagen heten pens, netmaag en boekmaag (fig 1). In de voormagen bevindt zich een grote, soortenrijke populatie micro-organismen. Zij breken de verschillende componenten van het voer af. Er zijn twee groepen van micro-organismen in de voormagen namelijk bacteriën en protozoën.

De micro-organismen kunnen goed leven in het constante milieu van de voormagen. Er is altijd ongeveer eenzelfde temperatuur, zuurgraad en hoeveelheid beschikbare zuurstof. De micro-organismen (anaerobe) kunnen leven bij deze nagenoeg afwezige zuurstof. Daardoor treedt er natuurlijke selectie op.

Vluchtige Vetzuren

Micro-organismen vormen in de pens van herkauwers een aantal eenvoudige zuren. Zij zijn de eindproducten van het afbreken van het voedsel dat door de herkauwer is opgenomen. Deze vluchtige vetzuren zijn voor de micro-organismen van geen enkele waarde. Voor het ree, een herkauwer, zijn zij echter van grote betekenis, want die gebruikt ze als brandstof voor veel vitale processen. De vluchtige vetzuren waar het hier om gaat zijn azijnzuur, propionzuur en boterzuur.

Voedselvoorkeuren per Soort

Reeën eten vooral kruiden, jonge loten, bladeren en knoppen van braam, bosbes, struikheide, eiken en andere loofhoutsoorten. In de wintermaanden zijn blauwe bosbes, beukennootjes en eikels van belang als mede klimop. Edelherten eten vooral bochtige smele en breedbladige grassen, blauwe bosbes, bladeren, stengels en knoppen van loofboomsoorten en eikels.

Het damhert eet gras, kruiden, jonge bladeren, eikels, granen en wortelen. Ook houdt hij van vruchten zoals bessen en appels. Als er weinig eten te vinden is in de winter eet hij ook boomschors.

Onderzoek naar Spijsvertering bij Herten

Uit de resultaten van het onderzoek dat is verricht over de spijsvertering bij edelherten, damherten en reeën blijkt dat damherten een snellere fermentatie hebben dan edelherten. Dit betekent dat damherten beter verteerbare voedsel moeten opnemen dan edelherten.

In Tabel 2 zijn de gemiddelde waarden vermeld voor de zuurgraad (pH), het totale gehalte aan vluchtige vetzuren en de verdeling van de vluchtige vetzuren in de pens van acht edelherten en zestien damherten. Bovendien is de gemiddelde concentratie van het melkzuur in de pens gegeven. Alle cijfers uit Tabel 2 wijzen in één richting: In de pens van damherten is de fermentatiesnelheid groter dan in de pens van Edelherten. Immers bij damherten zijn de gehalten aan melkzuur en vluchtige vetzuren hoger, evenals het percentage propionzuur. Dit terwijl het percentage azijnzuur veel lager is dan bij Edelherten.

Tabel 2: Gemiddelde waarden voor zuurgraad en vetzuren in de pens

Parameter Edelherten Damherten
pH [Waarde] [Waarde]
Totale vluchtige vetzuren [Waarde] [Waarde]
Melkzuur [Waarde] [Waarde]
Percentage propionzuur [Waarde] [Waarde]
Percentage azijnzuur [Waarde] [Waarde]

Herten in de Tuin

Heb je een moestuin, rozenperk of tulpen in de tuin staan? Dan is er een grote kans dat herten bij jou komen snacken. Een effectieve manier om herten te weren is om een groot hek rondom de tuin te plaatsen. Zorg ervoor dat deze hoog genoeg is, want damherten en reeën springen er gewoon overheen!

Om te zorgen dat je geliefde planten blijven groeien en bloeien zonder schade is het verstandig bepaalde soorten te vervangen door andere soorten die herten niet graag lusten. Zo eten ze niet graag van kruiden, seringen, maagdenpalm en clematissen.

Aanvullende Voeding

Het assortiment voeders voor herten bestaat uit een korrel. Dit product is bedoeld als verstrekking aan herten naast ruwvoer zoals stro, hooi of gras.

Herten hebben een kleine pens waardoor ze de gehele dag kleine hoeveelheden voer moeten eten. Hun stofwisseling is snel en uit ruwvoer (gras, hooi en stro) kunnen ze veel voedingsstoffen halen maar ze hebben ook veel nodig voor onderhoud. Zeker in de winterperiode en tijdens dracht en lactatie is het belangrijk om naast goed ruwvoer de hertenkorrel aan te bieden.

labels:

Zie ook: