Rood vlees is een verzamelnaam voor roodgekleurd vlees van zoogdieren, zoals runderen, schapen, geiten, paarden en varkens. Deze kleur wordt veroorzaakt door myoglobine, een zuurstofbindend eiwit dat voorkomt in de spieren. Hoewel rood vlees de laatste jaren in een kwaad daglicht staat, kan het met mate bijdragen aan de gezondheid, mits je kiest voor de juiste soort en de juiste hoeveelheid.

Voedingswaarde van rood vlees

Vlees heeft zowel goede als slechte eigenschappen. De goede eigenschap van vlees is dat het een bron is van eiwitten (bouwstoffen), vitamines (zoals B1, B2, B6 en B12) en mineralen (zoals zink, ijzer, fosfor en seleen). Wat van nature niet in vlees zit, zijn koolhydraten. Je lichaam kan deze bouw- en voedingsstoffen heel goed gebruiken.

Vooral vitamine B12 is belangrijk, omdat deze vitamine alleen in dierlijke producten zit en nodig is voor de aanmaak van rode bloedcellen, die op hun beurt nodig zijn om zuurstof in je bloed te vervoeren. Indien je geen vlees zou eten, heeft deze vitamine een puntje van aandacht nodig om alsnog voldoende van binnen te krijgen.

Vlees bevat ook vet, wat ook positieve kanten heeft. Vet geeft smaak aan het vlees en zorgt ervoor dat sommige vitamines, zoals vitamine A, D en E, in de darmen opgenomen kunnen worden. Te veel vet is echter niet nodig, zeker niet als het gaat om verzadigde vetten. Veel vleessoorten hebben een relatief hoog gehalte aan verzadigd vet, maar er is wel onderlinge variatie. Zo bevat varkensgehakt meer verzadigde vetten dan rundergehakt. Veel verzadigd vet in de voeding verhoogt het risico op hart- en vaatziekten.

Daarnaast heeft het hoge vetgehalte in vlees nog een nadelig effect. De hoeveelheid eiwit en vet staan met elkaar in verband. Dus hoe vetter het vlees, hoe lager het eiwitgehalte en andersom.

Soorten rood vlees

Rood vlees is een breed begrip en bestaat uit veel verschillende soorten vlees van verscheidene dieren. Het vlees kan gebakken, gegrild, gestoofd en zelfs rauw (steak tartaar) gegeten worden. Enkele voorbeelden zijn:

  • Rundvlees (van koeien, stieren en ossen)
  • Varkensvlees
  • Lamsvlees
  • Geitenvlees
  • Paardenvlees

Rundvlees

Rundvlees in Nederland komt van melk- en vleeskoeien van verschillende rassen. Van de vleessoorten is rundvlees relatief rijk aan vitamine B12 en ijzer. Rundvlees kan worden ingedeeld in snijvlees en draaiproducten. Snijvlees is het vlees dat in lappen wordt gesneden, zoals biefstuk, runderlappen en sukadelappen. Dit vlees komt vooral van vleeskoeien. Draaiproducten zijn onder andere rundergehakt, rundertartaar en hamburgers. Bewerkt vlees is voornamelijk vlees van melkkoeien.

Varkensvlees

Onbewerkt mager varkensvlees past ideaal in een gezond voedingspatroon, vooral vanwege de eiwitten, vitamines en gezonde mineralen. In varkensvlees zitten allerlei belangrijke voedingsstoffen, waaronder essentiële vetzuren en aminozuren, vitamines A, B1, B6, B12 & D, ijzer en zink.

Risico's van het eten van rood vlees

Er is inmiddels voldoende wetenschappelijk bewijs dat het eten van te veel rood vlees en vooral van bewerkt vlees het risico verhoogt op bepaalde soorten kanker (waaronder darmkanker), het risico op diabetes type 2 en op beroerte.

De reden voor de mogelijke schadelijke effecten van rood vlees is niet helemaal duidelijk. Er zijn aanwijzingen dat een hoge inname van heemijzer samenhangt met hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en metabole ziekten. Ook andere componenten van rood vlees zijn in verband gebracht met diabetes type 2. Stoffen die gevormd worden bij het roosteren, grillen of frituren van vlees op hoge temperatuur kunnen schadelijk zijn.

Aanbevelingen voor consumptie

Voor een duurzaam en gezond eetpatroon wordt geadviseerd om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Onbewerkt mager rundvlees staat in de Schijf van Vijf samen met mager vlees van andere dieren, vis, peulvruchten, ei en noten. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten.

Enkele tips om het eten van rood vlees gezonder te maken:

  • Kies voor mager rood vlees, zoals biefstuk, tartaar of ossenhaas.
  • Wissel rood vlees af met wit vlees, vis, peulvruchten, ei en noten.
  • Beperk de consumptie van bewerkt vlees, zoals worst, ham en paté.
  • Bereid vlees op een gezonde manier, vermijd frituren en grillen op hoge temperatuur.

Hoe zit het nu precies met rood vlees en dit onderzoek?

Nieuw onderzoek geeft aan dat het verband tussen het eten van rood vlees en verschillende vormen van kanker zeer zwak is. Wij zien de resultaten uit dit onderzoek daarom zeker niet als reden om meer rood vlees te eten. Houd je daarom gewoon aan de aanbevelingen van het Voedingscentrum.

Eet je geen vlees? Dan kun je dit ook vervangen. Een ander voordeel van dierlijke eiwitten is dat ze makkelijker door het lichaam worden opgenomen dan plantaardige eiwitten. Ook ei en zuivel bevatten dierlijke eiwitten.

Verschillende soorten rood vlees bevatten veel calorieën. Kies daarom liever voor de magere soorten, zoals biefstuk en tartaar. En ten slotte is het houden van vee belastend voor de natuur. Dus met het eten van dierlijke producten, zoals rood vlees (en vooral rundvlees), vergroot je je ecologische voetafdruk aanzienlijk.

Overzicht van vleessoorten

Onderstaande tabellen kunnen je helpen om gezonde keuzes te maken:

Wit vlees

  • Kip
  • Kalkoen
  • Ander gevogelte

Rood vlees

  • Rundvlees (biefstuk, runderlappen, sukadelappen)
  • Varkensvlees (varkenshaasje)

Let op: gehakt, filet Americain, hamburgers of een tartaartje kúnnen zowel bewerkt als onbewerkt zijn. Uit het overzicht van de ingrediënten op de verpakking kun je afleiden of het vlees bewerkt is.

Tips voor een bewuste vleesconsumptie

Het is een kwestie van bewuste vleesconsumptie: minder vlees van betere kwaliteit. Kwaliteit van het vlees gaat boven kwantiteit. Je kunt dus beter kiezen voor een kwalitatief goed stuk vlees van goede afkomst waar meer smaak aan zit, dan dat je kiest voor een groter stuk vlees om je vleesbehoefte te vervullen.

Kies dus voor vlees uit eigen land en het liefst nog uit eigen streek. Bij ’T streeckhuys grazen de eigen koeien veel buiten in grote weilanden in en rondom Deurne. De kernwaarden van ‘T Streeckhuys zijn: dierenwelzijn, geen antibiotica, kwaliteit, veiligheid en gezondheid. Maar vooral erg lekker! Het rundvlees van het ’T Streeckhuys is dus unique. Want hun rundvlees komt van eigen boerderij. Al jaren zijn zij zelf boer en hebben zij liefde en passie voor een mooi stuk vlees. Zij houden zelf de koeien, en slachten en verwerken dit vervolgens ook zelf waardoor er zo min mogelijk stress bij de dieren is. Van land tot in de winkel, soms zelfs nog dezelfde dag!

En wat dacht je van www.koopeenkoe.nl of www.koopeenkip.nl? Wanneer voldoende mensen zich hebben ingeschreven, wordt het dier geslacht. Ze worden naar het slachthuis gebracht en daar blijven ze dan nog minimaal een dag om de stress uit hun lijf te krijgen. Na slacht worden er pakketten gemaakt die diepgevroren worden bezorgd bij de mensen die zich hebben ingeschreven. Als dat niet duurzaam is!

Bewaaradvies voor vlees

Bij het nuttigen van vlees is het belangrijk dat het geen nadelig effect heeft op de gezondheid. Het consumeren van vlees past in een verantwoord en gezond voedingspatroon. Maar let wel op! Er dient goed met het vlees omgegaan te worden. Rauw vlees kan met ziekmakende bacteriën zoals Salmonella of E. coli besmet zijn. Deze kunnen voedselvergiftiging veroorzaken. Vlees goed doorbakken is dus belangrijk. Hierdoor worden de bacteriën gedood. Overdrijven hoeft nu ook weer niet want aangebrand vlees kan juist weer schadelijk zijn voor de gezondheid.

Tot slot is het raadzaam om je vlees op de juiste manier te bewaren. Leg rauw vlees dus niet bij het al gebraden of bereide vlees in de koelkast. Dit kan ervoor zorgen dat de bacteriën van het rauwe vlees op het bereidde vlees komen, ook wel kruisbesmetting genoemd. Je kunt bereid vlees ook heel goed in de diepvries bewaren onder een temperatuur van -18°C. Bij het invriezen van vlees en gevogelte gaan nauwelijks vitaminen verloren omdat die in deze voedingsmiddelen (vitamine A en D) niet gevoelig zijn voor lage temperaturen. Het is raadzaam om vlees in de vriezer ook niet tot in de eeuwigheid te bewaren. 2 tot 3 maanden is veilig.

Hoe kan ik variëren zonder vlees?

Het is vaak puur de gewoonte dat we gewend zijn om vleeswaren op het brood te doen en een stukje vlees te eten bij de avondmaaltijd. Maar gelukkig zijn er heel veel andere gezonde alternatieven. Hieronder een aantal tips die kunnen helpen om het vlees vaker af te wisselen:

  • Beperk je vleesconsumptie tot maximaal één maaltijd per dag. Kies er dus voor om het vlees bij de boterham als beleg te nemen OF bij de warme maaltijd. Zo kom je nooit te hoog uit.
  • Eet minstens één keer per week een warme maaltijd zonder vlees (met een vegetarisch alternatief of gewoon met extra groenten). Wissel af met andere eiwitrijke producten zoals peulvruchten, eieren, vis, gezonde vleesvervangers zoals tofu, tempeh, tahoe enz.
  • Kies voor een kleiner stuk vlees bij de warme maaltijd. Gebruik het vlees meer als aanvulling op de maaltijd in plaats van dat het vlees de hoofdrol speel in het gerecht. Indien de maaltijd nog niet voldoende zou vullen kun je deze altijd nog aanvullen door bijvoorbeeld wat magere kazen zoals feta light of verse geitenkaas in een salade aan te verwerken.
  • Vervang je broodbeleg: kies voor een vegetarische spread. Voorbeelden zijn hummus of 100% pindakaas. Sinds kort ook nieuw in de schappen van Optimel 3 verschillende soorten groentespreads. Hier zijn helemaal geen extra suikers of vetten aan toegevoegd. Ook zijn verschillende kaassoorten een prima alternatief, denk bijvoorbeeld aan verse geitenkaas, zuivelspread zoals bijvoorbeeld Philadelphia (light), magere 20+ of 30+ kaas, 30+ smeerkaas, Heksenkaas kwarkspread of Hüttenkäse. Een ei is ook altijd lekker op het brood! Ook kan zoet beleg een leuk alternatief zijn zoals vers fruit of groente op je brood. Tot slot ook nog de keuze om vis op je brood te doen. Denk bijvoorbeeld aan tonijn uit blik op waterbasis of een haring. Genoeg keuze dus! Die boterham hoeft dus echt niet saai te zijn zonder vlees.

labels: #Vlees

Zie ook: