De kippen die we als landbouwhuisdier kennen, stammen af van het bankivahoen, een bosvogel die nu nog steeds in Azië in het wild leeft. De kip (Gallus gallus domesticus) valt onder de orde hoendervogels en die weer onderverdeeld is onder de familie Fazantachtigen. De kip is een verzamelnaam voor een door mensen tam gemaakte vogel uit de familie fazantachtigen. De kip (Gallus gallus domesticus) wordt ook wel het huishoen genoemd en is de meest voorkomende vogelsoort ter wereld. Er zijn bijna 160 kippenrassen bekend! Kippen worden voor verschillende doeleinden gebruikt.
- Je hebt sierkippen.
- Vechtkippen.
- Legkippen.
- Vleeskippen.
Sommige kippen hebben meerdere functies, bijvoorbeeld de Bielefelder die zowel gebruikt wordt voor het vlees als voor de eieren. De vrouwtjes zijn hennen, de mannetjes zijn hanen. Meestal wordt het woord kip gebruikt om de vrouwtjes in een groep aan te duiden in plaats van hen. Bijvoorbeeld in een zin als: “Ik heb vier kippen en een haan.”
Gedrag en Sociale Structuur
Kippen zijn groepsdieren. Ze zouden zo’n 80 soortgenoten kunnen herkennen. Wel zijn er dan kleine groepjes van ‘bekenden’ die bij elkaar in de buurt blijven. Als een kip een onbekende kip tegenkomt, schat ze aan de hand van haar uiterlijk en gedrag in of ze zich dominant of beter onderdanig kan gedragen. Kippen kennen een dagindeling. ‘s Morgens poetsen ze hun veren en leggen ze een ei. Stofbaden en zonnebaden doen ze vooral midden op de dag. Naar buiten gaan doen ze massaal aan het eind van de dag, als de zon onder gaat.
Hun plek in de rangorde bepaalt of ze andere kippen laten voorgaan bij het eten of op een hogere (=aantrekkelijkere) stok laten slapen. Sommige kippen scharrelen graag samen of slapen graag naast elkaar op stok. De haan staat een beetje buiten de rangorde. Hennen bij hem in de buurt maken minder ruzie dan wanneer er geen haan in de nabijheid is. In grote groepen herkennen de kippen elkaar niet allemaal.
Kippen hebben een aantal zeer bijzondere eigenschappen. Deze van nature bosdieren hebben een ijzersterk geheugen en kennen veel verschillende stemgeluiden. De kip is een gedomesticeerde vogelsoort, waarvan er heel veel rassen bestaan. Kippen hebben veel ruimte nodig om rond te kunnen scharrelen.
De Pikorde
De pikorde is de hiërarchie die in een toom bestaat. Dit houdt in dat sommige kippen dominant kunnen zijn en andere weer onderdanig. Het woord pikorde is een ander woord voor de strikte hiërarchie binnen een groep kippen. Hoe hoger in de pikorde, des te meer eten en water krijgt de kip. Ook de beste stokplekken worden ingepikt door de kippen die bovenaan in deze rangorde staan. De nummer één van de groep is de enige die niet gepikt wordt door de andere kippen. Nummer twee alleen door nummer één en nummer drie alleen door de twee kippen boven haar, enzovoort.
Terwijl binnen een groep hennen de hiërarchie vrij stabiel is, is bij hanen dit totaal niet het geval. Bij meerdere hanen in een ren kunnen er al snel gevechten tussen de hanen ontstaan. Dit haantjesgedrag zet zich voort tegenover de vrouwtjes. De haan is de leider en bodyguard van de hennen.
Voeding
Kippen hebben twee magen en een krop waarin ze het voedsel inweken voordat het het spijsverteringskanaal ingaat. Hierdoor kunnen ze relatief hard voedsel eten. Kippen pikken tijdens het eten ook kleine steentjes op, die hun helpen om het voedsel in de maag te verteren.
Kippen zijn omnivoren: ze eten zowel plantaardig als dierlijk voedsel. Kippen zoeken buiten de hele dag voedsel, zoals zaden, insecten en wormen. Granen, zaden, insecten, meelwormen, paardenbloemen, brandnetels en groente en fruitresten staan vaak op het menu, samen met kant en klaar kippenvoer. Met groenvoer bedoelen we fruit en groente en dit kan aangevuld met regenwormen, meelwormen of maden. Als er genoeg eten is, blijven kippen op dezelfde plek leven.
Karakterkenmerken
Kippen vertonen diverse karakterkenmerken die variëren afhankelijk van het ras en de omgeving. Over het algemeen zijn kippen sociale dieren die goed gedijen in groepen, het is dan ook een groepsdier. Daarnaast kunnen ze aanhankelijk, waakzaam en nieuwsgierig zijn. De mate hierin verschilt wederom per soort.
Tam maken
Het tam maken van kippen is goed mogelijk, wel vergt het geduld en consistentie. Begin als ze nog jong zijn met het tam maken van je kippen, hoe langer je wacht des te moeilijker het wordt. Het is belangrijk dat je rustig te werk gaat en geen schichtige bewegingen maakt of niet hard praat. Start met het zacht aaien van je kip, als de kip rustig en comfortabel is. Wanneer de kip ontspannen is kan je proberen de kip voorzichtig op te pakken. Praat tijdens het oppakken zachtjes met de kip, op deze manier leert ze je stem kennen. Blijf kalm als de kip weerstand biedt, en ga niet over hun grenzen heen.
Verder is het aan te raden om een kip beloningen te geven in de vorm van voedsel, zij zien een gebeurtenis waarbij ze voedsel krijgen namelijk als een positieve ervaring. Dit kan ervoor zorgen dat ze minder weerstand bieden en sneller tam worden.
Populaire Kippenrassen
Leghorn
Als je zoekt naar een échte eierfabriek, een kip die zelfs in de wintermaanden doorlegt én daarnaast een vriendelijke en leuke tuinvriend is? Dan is de witte Leghorn een goede kanshebber! Leghorn kippen komen van oorsprong uit Italië. In de Italiaanse havenstad Livorno werden deze kippen puur voor de productie gefokt. Het ras komt inmiddels in verschillende varianten voor; de Nederlandse, Engelse en Amerikaanse variant.
De verschillende typen leghorns kennen enkele unieke uiterlijke kenmerken. Zo is de Amerikaanse Leghorn de trotste bezitter van een grote weelderige staart en is de kam van de Amerikaanse leghorn wat kleiner en fijner dan bij de andere Leghorn soorten. De Engelse versie is voornamelijk herkenbaar door de wat geblokte vorm, deze versie is een stukje groter en zwaarder dan de Amerikaanse variant. Daarbij staat de Engelse Leghorn wat hoger op zijn poten en is zijn staart wat kleiner en fijner. De Nederlandse versie heeft een krachtig, slank voorkomen en komt voor in twintig kleurslagen. Het verschil tussen de varianten brengt ook verschil in gewichten met zich mee. De Amerikaanse leghorn is een stuk groter dan de andere varianten.
De Leghorn is een vriendelijke kip met een fijn karakter. In de meeste gevallen is de witte leghorn de meest actieve variant in het ras. Het zijn kippen die graag de ruimte hebben om te kunnen scharrelen, ze worden dan ook niet gelukkig in een klein kippenhok. Liever loopt de Leghorn lekker in een grote kippenren te scharrelen. Hiernaast zijn het geen fanatieke knuffelkippen en ze zijn niet heel makkelijk handtam te maken.
Hennen van het Leghorn ras zijn spectaculair gedreven in het leggen van verse eitjes. De bruine variant van dit ras leggen bruine eieren, de witte Leghorn legt witte eieren. Beide hennen leggen middelgrote kippeneieren maar het aantal is vooral bijzonder. De Leghorn legt maar liefst 290 tot 310 (!) kippeneieren per jaar, dat betekend dat deze hennen bijna élke dag een eitje leggen voor je. Dit kippenras is eerder geslachtsrijp dan de meeste andere kippenrassen. Dit zorgt er ook voor dat ze eerder beginnen met leggen dan de gemiddelde kip. De Leghorn begint al met leggen vanaf een leeftijd van ongeveer 18 weken.
Leghorns kunnen vrij hoog vliegen, dit is een puntje om zeker rekening mee te houden wanneer je dit kippenras wilt houden in jouw kippenren. Wil je de kippen los laten lopen? Houdt er dan rekening mee dat je een omheining van minstens 180 centimeter nodig hebt anders ontsnappen ze. Het meest ideale is een kippenren met dak, hiermee voorkom je dat jouw geliefde kippen in de tuin van de buren belanden.
Wil je Leghorn kippen gaan houden? Dan is het slim rekening te houden met de enorme ei productie van deze kippen. Voldoende legnesten is een must wanneer je deze kampioenen wilt gaan houden. Wij adviseren bij het houden van kippen ongeveer 3 hennen per legnest, wil je dus meer dan 3 Leghorn hennen houden dan is het slim een tweede legnest te plaatsen. Hiernaast moet er voldoende ruimte zijn voor jouw kippen om op stok te gaan in de nacht, deze kippen slapen namelijk op stok. Houdt rekening met ongeveer 20 centimeter stoklengte per hen, zo kun je berekenen hoeveel stok je nodig hebt voor het aantal te houden kippen in jouw hok.
Welsumer Kip
De Welsumer kip is bijzonder om zijn donkerbruine eikleur met nog donkerdere spikkels. Het is een uniek ras met een rustig karakter. De Welsumer krielkip verschilt in uiterlijk bijna niet van d de welsumer kip. De eieren zijn wel anders bij de welsumer kriel. Ze zijn minder bruin en hebben niet altijd spikkels.
De Welsumer kip is een rustige, kindvriendelijke scharrelaar met een sociaal karakter. Het zijn nieuwsgierige kippen waardoor je ze rustig los door je tuin kunt laten lopen. Ze staan bekend om hun unieke kleurslag en donkerbruine eieren met spikkels. De Welsumer krielen zijn actief en vinden het prettig om een beetje ruimte te hebben.
De Welsumer kip is een fors kippenras met mooie, donkere veren. Ze hebben een lange rug die samen met de nek en staart een U-vorm maakt. Als het kuikens zijn hebben de hennen een bruine streep op de bovenkant van hun kop tot het einde van de rug. Bij de hanen is de streep minder scherp. Zodra het kuikendons is verdwenen is dit verschilt weg. De haan is goed te herkennen aan zijn indrukwekkend grote hals met op de kop een mooie, rechtopstaande hanenkam met vijf tot zeven inkepingen. Het gewicht van een haan is rond de 3000 gram en de ringmaat is 20 mm. Anders dan de Welsumer kip legt de Welsumer kriel niet het herkenbare donkere ei met spikkels. Het gewicht van een krielhaan is ongeveer 1000 gram met een ringmaat van 15mm.
Naast de prachtige, unieke veren van de kip zijn zij ook heel uniek in hun eieren. De eieren zijn vrij groot en wegen tussen de 73 en 85 gram. Ze leggen gemiddeld 180 eieren per jaar maar dit scheelt per fokker. De Welsumer kip legt donkerbruine eieren. De schaal van het ei is matglanzend en heeft donkere spikkels en spatten.
De kippen hebben zeker een goede eierproductie alleen andere soorten kippen leggen tegenwoordig nét wat meer eieren waardoor daar eerder voor wordt gekozen. Voordat je een Welsumer kip koopt kun je het beste eerst in overleg gaan met een fokker, omdat niet iedere Welsumer 150 tot 180 eieren per jaar legt. Dit is vooral nog uit de goede jaren. Tegenwoordig leggen ze rond de 100 eieren per jaar.
Overige Informatie
Liefhebbers hebben zich vijftig jaar geleden verenigd in de Welsumerclub met als doel: “Het bevorderen van het houden en fokken van Welsumer hoenders, waarbij tevens een goede productie van grote donkerbruin gespikkelde eieren niet uit het oog verloren wordt”. Zij laten hun kippen tijdens de verschillende kleindiertentoonstellingen door de keurmeesters beoordelen op het uiterlijk.
Kip is een van de meest gegeten diersoorten ter wereld. Maar de knappe kip is zoveel meer dan een product. Zestig miljard kippen worden jaarlijks wereldwijd gefokt voor hun vlees. Veertig miljard van hen zal worden gefokt in grote, drukke stallen of kooien, in sombere omstandigheden die hen pijnlijke hart-, huid-, long- en botproblemen en enorme stress kunnen bezorgen. Wereldwijd worden kippen opgepropt op elkaar in stallen gehouden of juist in krappe hokken, voor hun vlees of eieren. Hun welzijn wordt ernstig aangetast. Eet zo veel mogelijk plantaardig.
Kippen Kiezen op Basis van Ruimte en Omgeving
Niet elk kippenras is geschikt voor elke omgeving. Het is belangrijk om te kijken naar de beschikbare ruimte en het type hok dat je hebt, voordat je een kippenras kiest. Hieronder enkele tips om de juiste keuze te maken, gebaseerd op je leefomgeving:
- Kleine stadstuin: Voor mensen met een kleine stadstuin zijn rassen zoals de Bantam, Zijdehoen en Nederlandse Kuifhoen geschikt. Deze rassen zijn klein, nemen minder ruimte in beslag en kunnen goed omgaan met een beperkte leefomgeving.
- Grote tuin of boerderij: Voor mensen met veel ruimte zijn rassen zoals de Sussex, Brahma en Rhode Island Red geschikt. Deze kippen hebben veel ruimte nodig om te scharrelen en floreren in een grote omgeving.
- Koude klimaten: In koude gebieden zijn winterharde rassen zoals de Wyandotte, Australorp en Chantecler een goede keuze. Ze hebben vaak een dikkere verenvacht en kunnen goed omgaan met lagere temperaturen.
- Warme klimaten: In warme klimaten kunnen rassen zoals de Leghorn en de Ancona goed gedijen. Deze rassen hebben een lichter verenkleed en tolereren warmte beter dan andere rassen.
Combinaties van Kippenrassen
Het is mogelijk om verschillende rassen samen te houden, maar het is belangrijk om rekening te houden met de karakters en sociale structuur van de rassen. Sommige rassen, zoals de Brahma en Orpington, zijn van nature zachtaardig en zullen weinig problemen veroorzaken in een gemengde groep. Actievere rassen, zoals de Leghorn, kunnen soms wat dominanter zijn en hebben meer ruimte nodig om zich prettig te voelen in een groep.
labels: #Kip
