Uien zijn de basis van heel veel gerechten, dus de meeste keukenkastjes liggen er vól mee. De ui bestaat in vele vormen en maten: rood, wit, bruin, klein, groot, enorm, plat, rond, ovaal en qua smaak van mild en zoet tot sterk en pittig. Maar er zijn zo veel soorten dat het soms lastig kiezen is: de één is scherp, de ander juist zoet. Welke ui gebruik je nou voor welk gerecht? Er zijn veel verschillende soorten uien. Naast de gewone gele ui heb je zoete witte uien, rode uien, kleine zilveruitjes, bosuitjes en sjalotten.

De Zoete Ui

De zoete ui heeft een gele tot lichtgele schil. De zoete ui lijkt op de gele ui, alleen is de schil iets lichter geel. Deze ui doet hun naam eer aan, ze zijn dus zoeter dan de gele uien. In Nederland zijn sweet onions steeds meer in trek. Sweet onions, oftewel zoete uien, hebben een mildere en zoetere smaak dan de gewone ui. Daardoor zullen kinderen deze ui sneller waarderen. Nog een voordeel: sweet onions hebben een lager gehalte aan de ‘prikstof’ pyrodruivenzuur dan gewone uien. Je kunt ze daardoor zonder tranende ogen verwerken.

Uiterlijk en Kenmerken

Zoete uien hebben veel weg van de ‘normale’ ui maar zijn net een maatje groter. Ze hebben dikke lagen, waardoor ze ideaal zijn voor het snijden van grote ringen (bijvoorbeeld om te frituren).

Smaak

De zoete ui heeft, zoals de naam al zegt, een aangename zoete smaak. Daarnaast is de smaak is een stuk zoeter en minder scherp. Sweet onion smaak: de zoete ui smaakt milder en zoeter dan de gewone ui. Daardoor zullen kinderen deze ui sneller waarderen.

Gebruik van Zoete Ui

In veel gerechten zijn uien echte smaakmakers. Maar kies je wel de juiste soort voor jouw gerecht? De zoete uien gebruiken ze veel in Amerika (bij de hamburgers) en Zuid-Amerika. Hierdoor is hij ideaal om rauw te eten en vinden kinderen de ui ook erg lekker. Een paar ringen rauwe ui geven pit aan een lekkere salade of hamburger. Maar verwerk ui ook eens in een heerlijke (uien)soep of in een omelet. Je kunt ze daardoor zonder tranende ogen verwerken.

Andere Uiensoorten

De ui bestaat in vele vormen en maten. Rood, wit, bruin, klein, groot, enorm, plat, rond, ovaal en qua smaak van mild en zoet tot sterk en pittig. Elk soort ui heeft zijn eigen smaak en hiermee kan je een gerecht een specifieke smaak meegeven.

  • Gele Ui: Een niet al te grote ui die vrij scherp van smaak is, maar toch ook iets zoets heeft. Vooral als je hem langzaam fruit op laag vuur. Deze ui voor ‘alledaags’ gebruik doet het goed als basis van stoof- en roerbak- gerechten en soep. De gele ui is wel de bekendste en meest veelzijdige van de Allium familie. Hij is vrij groot, wit van binnen en heeft een goudgele schil van buiten. Het is een stevige ui met een pittige lichtzoete smaak. Je kunt het op heel veel manieren bereiden: stoven, grillen, vullen, frituren, roosteren en bakken. Deze ui is goedkoop en in heel veel gerechten te gebruiken. De Hollandse gele ui heeft een kenmerkende, pittige smaak. De Hollandse ui is rijk aan vitamine C, fosfor, calcium, natrium en kalium evenals belangrijke antioxidanten als quercitine en selenium. De natuurlijke vezels van de Hollandse ui zijn onmisbaar voor een gezonde darmflora en optimale spijsvertering.
  • Rode Ui: Door de rode kleur denk je dat ze misschien heel scherp zijn maar dat valt reuze mee. Zijn lichtzoet, knapperig en geven een beetje bittere nasmaak. Daarnaast veroorzaken ze minder tranen tijdens het snijden. Rode uien kun je rauw eten, dit maakt ze geschikt voor in een salade of door guacamole. Daarnaast passen ze ook perfect bij een een broodje hamburger. De rode ui is een stuk minder pittig dan de gele ui. Daarom wordt de rode ui vaak rauw verwerk in salades. Hierdoor wordt de salade lekker knapperig en lichtzoet. Deze ui heeft een rode schil en is rood/wit vanbinnen. Daarom wordt de ui ook vaak gebruik als decoratie. De rode ui heeft een dieprode, bijna paarse, schil. De schil is dunner dan die van de gele ui. De rode ui is iets zoeter dan de gele. De milde smaak en mooie kleur maken hem geschikt voor salades en andere rauwe toepassingen. Week rode ui voor een mildere smaak een halfuur in ruim water.
  • Witte Ui: De witte ui kom je minder vaak tegen maar in de Mexicaanse keuken duikt hij vaak op. Ze zijn iets groter dan andere soorten, hebben een scherpe, niet zo zoete smaak. En omdat ze veel water bevatten zijn ze lekker knapperig. De witte ui is heeft ook echt een witte schil, zowel de buienkant als de binnenkant is helemaal wit. Het zijn grote uien. De witte ui is een stuk scherper dan de gele of de rode ui. Maar ze zijn ook een beetje zoet en vooral lekker knapperig. Ze zijn veel minder bekend dan de andere soorten en daardoor ook lastig te vinden. Deze grote ui bevat meer water en is daardoor lekker knapperig. De smaak van deze knapperige ui is vrij scherp.
  • Sjalot: Mag het wel een beetje subtiel? Denk dan aan de sjalot. Omdat ze net als knoflook, samen in in bolletjes groeien zijn het officieel geen uien. Maar hun smaak komt overeen met die van een rode ui. Een beetje zoet met een tikje scherpte, maar net wat minder sterk. Ze zijn ideaal om te gebruiken door een vinaigrette of in gekookte sauzen op basis van azijn. Dit kleine ovale uitje met gele of rode schil heeft een fijnere smaak dan de gewone ui, maar bij het snijden lopen de tranen ook sneller over je wangen. Sjalotjes zijn makkelijk en veelzijdig: je kunt ze bakken, stoven, smoren, confijten, koken en rauw gebruiken. De kleine ovale sjalotten groeien samen in bol zoals de knoflook. Ze zijn een stuk minder pittig dan de gele ui, maar het is ook tranen bij het snijden. De sjalot heeft een roodbruine schil en is lichtpaars vanbinnen. Sjalotjes zijn een hele goede basis voor sauzen, vooral in goede restaurants en in Frankrijk worden ze gebruikt. De Franse klassiekers zoals Rode wijnsaus, Prei vinaigrette, Béarnaisesaus, Beurre blanc, Pepersaus, etc. De sjalot is niet echt een ui, maar wel familie van. Niet heel scherp, een iets verfijndere en zoetere smaak dan ui. Als ze eenmaal gebakken zijn, ontwikkelen ze een zoete, pittige uiensmaak met een hint van knoflook.
  • Bosui en Lente-ui: Een jonge ui waarvan de bol nog niet goed ontwikkeld is en waarvan het loof nog groen is, noem je een bosui. Een lente-ui is hetzelfde, maar dan nóg jonger geoogst. De lente-ui ziet er daarom uit als een lange dunne stengel. Ze hebben een lichte uiensmaak. De bosui dankt zijn naam aan de manier waarop ze worden verkocht: in bosjes. Niet omdat ze in het bos groeien dus. Ze worden ook lente-uitjes of stengeluitjes genoemd. De smaak is zacht en doet een beetje aan prei denken. Je kunt rauwe bosui gebruiken door de salade of als garnering bij soep. Bosui wordt ook veel gebruikt in Aziatische gerechten, zoals noedelsoep of curryschotels. Bosuien worden ook wel lente-uien of stengeluien genoemd. Maar er zit wel verschil in. De bosui heeft een stengel en een mini uienbolletje eraan en ze worden in bosjes verkocht. De lente-ui zijn vroeg gerooide bosuien, dit zijn stengels zonder een klein uitje eraan. De smaak van de bosui is iets pittiger dan van de lente-ui omdat deze meer ontwikkeld is. Hetzelfde als een bosui, maar dan nóg jonger geoogst. Het bolletje is nog niet ontwikkeld en de lente-ui ziet er daarom uit als een lange dunne stengel.
  • Zilverui: Deze kleine uitjes in hun zilveren schilletje hebben een lekker stevige smaak. Onmisbaar ingrediënt in de klassieke boeuf bourguignon. Zilveruitjes zijn een oer-Hollands product. Deze mooie kleine uitjes worden al meer dan 100 jaar in ons land geteeld en wereldwijd geëxporteerd. Zilveruitjes bevatten weinig calorieën en geen vet. Zilveruien bevatten wel vaak toegevoegd suiker en zout. Zilveruitjes zijn hele kleine witte uitjes met een witte schil. Ze zijn lastig te pellen! Je kunt ze daarom het beste even in kokend water leggen, waardoor de schil wat makkelijker te verwijderen is. De meesten kennen de zilveruitjes waarschijnlijk uit potjes ingemaakt in het zuur, maar ze zijn ook vers verkrijgbaar.

Bereidingstijden

Maar ui is ook heerlijk in hachee. Rauw en gesnipperd past ui heel goed bij bieten of zoute haring. Je kunt uienringen ook lekker grillen in 15-20 minuten.

  • Koken: ca. 10 minuten
  • Fruiten of bakken: 2-4 minuten
  • Grillen: 15-20 minuten
  • Smoren: ca. 30 minuten
  • Stomen: ca. 40 minuten

Als laatste kun je ui ook in de magnetron bereiden.

Bewaren

Bij aankoop hoort de zoete ui droog en stevig te zijn. De bol moet glad zijn met een gave, glanzende schil zonder veel losse vellen. Bewaar zoete uien op een koele, donkere en droge plaats buiten de koelkast. Uien kan je het beste op een donkere, niet vochtige en koele plek te bewaren.

Tips

Pel de zoete ui en snijd de onder- en bovenkant weg. Bij het pellen of snijden van zoete uien gaan de ogen tranen. Dit kun je voorkomen door de uien een paar uur in de koelkast of een paar minuten in de diepvries te leggen voor het snijden. Je kunt ze ook onder water houden tijdens het snijden of schillen. Zoete uien verwerk je heel makkelijk in het eten. Een gesnipperd uitje door een salade of als basis voor uiensoep: genoeg mogelijkheden. Allemaal goede bijdragen voor je dagelijkse portie groenten!

Geschiedenis

De ui werd 3000 jaar voor Chr. al gekweekt in Azië, eerst onder meer in China en later ook in India. De Romeinen introduceerden de ui in Europa. De ui behoort net als prei, knoflook en bieslook tot het geslacht Allium, ofwel de uienfamilie.

Gezondheidsvoordelen

Ten eerste tellen uien mee als groente, op deze manier kom je misschien makkelijker aan je aanbevolen hoeveelheid van 250 gram per dag. En ze bevatten veel vezels wat weer goed is voor de werking van de darmen. Wist jij dat uien heel gezond zijn en dat er meerdere soorten uien zijn? Wist jij dat de ui in de top drie van ’s werelds meest gebruikte groenten staat? De uien zijn de smaakmakers in heel veel gerechten over de hele wereld. Heel veel recepten beginnen met: snipper een ui. Jij hebt deze alleskunner waarschijnlijk ook wel in huis.

labels:

Zie ook: