Buikgriep is een vervelende aandoening die gepaard gaat met misselijkheid, braken, diarree en buikpijn. Als er buikgriep heerst, hangen Nederlanders massaal boven (en in) de wc. Diarree, overgeven, buikkrampen en hoofdpijn: een buikvirus is geen pretje, en ook nog eens besmettelijk. Tijdens deze periode is het belangrijk om je spijsvertering niet te veel te belasten en je lichaam te voorzien van de juiste voedingsstoffen om sneller te herstellen. Buikgriep veroorzaakt maag-darmklachten en kan je energie uitputten.
Oorzaken en Symptomen van Buikgriep
Buikgriep zorgt voor acute diarree, die meestal na enkele dagen weer over is. Diarree bij een buikgriep gaat vaak gepaard met overgeven en misselijkheid, maar ook hoofdpijn en buikpijn kunnen opspelen. Kortom: ellende.
Acute diarree ontstaat wanneer je besmet raakt met een virus, bacterie of parasiet. Buikgriep wordt veroorzaakt door een virus; soms door het norovirus. Zo’n virus zorgt voor een ontsteking van de darmen. Een norovirusinfectie is erg besmettelijk. Per jaar hangen wel 4,5 miljoen Nederlanders boven (en in) de wc door buikgriep, waarvan een deel wordt veroorzaakt door het norovirus.
Buikgriep of Voedselvergiftiging
Voedselvergiftiging en buikgriep lijken erg op elkaar. Dus wat is eigenlijk het verschil?
Eigenlijk zit dat hem vooral in de oorzaak. Ook bij een voedselvergiftiging kunnen buikkrampen, misselijkheid en diarree opspelen, alleen is de oorzaak niét een virus, zoals bij een buikgriep.
Bij een voedselvergiftiging word je ziek door een giftige stof in eten. Bacteriën of schimmels produceren die giftige stoffen, bijvoorbeeld wanneer eten te lang bij kamertemperatuur bewaard is. Voedselvergiftiging is dus ook niet besmettelijk, terwijl buikgriep dat wel is.
Belang van Hydratatie
Het grootste risico bij buikgriep is uitdroging, vooral als je last hebt van veel braken of diarree. Als je steeds naar de wc moet rennen vanwege diarree, dan verlies je veel vocht. Zeker als je ook overgeeft ligt uitdroging op de loer. Drink bij zulke klachten daarom genoeg water, zodat je niet uitdroogt. Drink kleine hoeveelheden en probeer niet meer dan 2 tot 3 liter per dag te drinken. Bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Ook bouillon kan helpen, omdat je daarmee je vochtbalans op peil kunt houden én vitamines binnenkrijgt.
Bij diarree wordt daarnaast geadviseerd om een isotone vloeistof te drinken, vervolgt de arts. Dit is een drankje met dezelfde verhoudingen van water, zout en suikers als het vocht in ons lichaam. Als je maagdarmkanaal van streek is, heeft het met deze dranken nog de minste moeite. Een bekend voorbeeld is ORS, of oral rehydration solution. Voeg dit poeder toe aan de juiste hoeveelheid water, en je krijgt zo’n isotone drank. Maar ook een kopje bouillon van de juiste sterkte kan wonderen doen. Het zout in ORS of bouillon helpt de darmen om toch wat vocht op te nemen.
Wat te Eten Tijdens Buikgriep
Als je diarree hebt en moet overgeven, is een snack waarschijnlijk het laatste waar je zin in hebt. Toch is het wel belangrijk dat je probeert om (normaal) te blijven eten. Maar wat?
Volgens het Voedingscentrum en de Maag Lever Darm Stichting is het ouderwetse advies om alleen beschuit, witbrood en slappe thee te nemen achterhaald. Dat die producten diarree zouden stoppen, is een fabel. Beter is om gewoon te eten waar je trek in hebt, eventueel in kleinere hoeveelheden.
Volgens Monkelbaan is het allereerst belangrijk dat je voorzichtig begint. ‘Als je een maagdarminfectie hebt, ligt je hele spijsverteringsstelsel plat. Een half slokje water kan dan al te veel zijn voor je verzwakte maag. Begin daarom met iets dat zo min mogelijk belastend is en bouw het vanaf daar weer op.’
Stap 1: Vocht Vasthouden
Komt dat eerste slokje water inderdaad alweer naar boven? Geen probleem, probeer het een uur later gewoon opnieuw.
Stap 2: Neem een Hapje
Houd je een paar slokjes ORS binnen? Super, dan kun je langzaam proberen wat voeding toe te voegen. Maar ga niet meteen voor de biefstuk, waarschuwt Monkelbaan. ‘De enzymen die in onze maag en darmen verantwoordelijk zijn voor de vertering, zijn vaak ook ontregeld als je ziek bent. Begin dus niet met iets dat zwaar op de maag ligt, anders stel je je lichaam te veel op de proef.’
Wat werkt wel? Toch de lichtverteerbare hap, zoals een beschuitje, droog, een geroosterd broodje of wat witte rijst. ‘Als je een maaginfectie hebt is je maag niet goed in staat om voedsel te verwerken. Als je dan ook nog dingen met veel vezels en complexe eiwitten gaat eten, wordt dat nog meer vertraagd. Hierdoor krijg je een vol gevoel, wat er weer toe kan leiden dat je maag het eruit gooit.’
Stap 3: Volg je Lichaam
Ook hierbij geldt weer dat je het langzaam op moet bouwen. Lukt het je om een paar happen binnen te houden, dan kun je daarna misschien wat meer en wat zwaarder eten. Maar belast je lichaam niet te veel en luister bovendien ook naar je lichaam, zegt Monkelbaan. ‘Als je bijna niks tot je kunt nemen, kijk dan wat je wél kunt verdragen of waar je trek in hebt.’
Wat dat is, is vaak erg persoonlijk. De een drinkt graag gemberthee bij buikgriep, terwijl een ander liever op een biscuitje knabbelt. Of deze voedingsmiddelen actief bijdragen aan een sneller herstel, valt volgens Monkelbaan te betwijfelen, maar (bijna) alles wat je tijdens een maaginfectie binnen kunt houden, is mooi meegenomen.
Aanbevolen Voedingsmiddelen
- Helder bouillon en lichte soepen: Kunnen helpen om je lichaam van zout en vocht te voorzien. Met een soepje houd je je vochtbalans op peil én je krijgt de nodige vitamines binnen. Maak hem niet te dik of te kruidig, maar kies voor een heldere, lichte soep als je buikgriep hebt.
- Mager witvis: (bijv. kabeljauw of tilapia) is licht verteerbaar en een goede bron van eiwitten.
- Het BRAT-dieet: Wordt vaak aanbevolen bij maagklachten en diarree. (Bananen, Rijst, Appelmoes, Toast).
- Bananen: Ze zijn zacht, gemakkelijk te verteren en zitten boordevol kalium, wat kan helpen bij het herstellen van elektrolyten die je misschien hebt verloren door diarree of braken.
- Witte rijst en wit brood: Bij buikkrampen en brandend maagzuur kun je het beste lichtverteerbare voedingsmiddelen eten. Witte rijst en wit brood hebben allebei een licht constiperend effect. Om je rijst wat op te fluffen kun je er gekookte groente in doen, of er wat appelmoes of wortelpurree doorheen mengen.
- Crackers: Crackers zijn over het algemeen makkelijk weg te krijgen, ook als je geen honger hebt. Kies voor zoute crackers: het zout zorgt ervoor dat al het sodium en chloride dat je verloren bent, door het overgeven en de diarree, weer aangevuld worden. Ook helpen ze tegen misselijkheid. Een goede keuze dus als je niet weet wat te eten bij buikgriep.
- Yoghurt: Als je weer wat aangesterkt bent, kun je voorzichtig beginnen met yoghurt. Dat herstelt de darmflora. Genoeg yoghurt. Dit melkproduct zorgt ervoor dat je darmflora herstelt en is licht voor de maag.
- Gember: Gember neutraliseert je maag over het algemeen en kan ook helpen als je al misselijk bent. Kauw op een stukje gember, maar als je dat te heftig vindt, kun je het in je thee gooien.
Wat te Vermijden
Om je maag niet nog meer te prikkelen, kun je pittig en vet eten beter laten staan. Ga voor licht verteerbare voeding, en niet voor gefrituurd eten of pittige curries.
- Vermijd vezels en vet eten: Iets wat je zeker niet wil is je zieke buik nog meer prikkelen. Eet daarom even geen vezelrijke producten zoals bruin brood, volkorenrijst, fruit en bonen. Ook vet eten is een slecht idee.
- Drankjes met veel suiker: Drankjes met grote hoeveelheden suiker worden (bij buikgriep) dan ook afgeraden door het Voedingscentrum. Diarree verergert namelijk doordat de enorme hoeveelheid suiker extra water kan vasthouden in de darmen.
Medicatie
Sommige medicijnen werken minder goed bij overgeven of diarree. Andere medicijnen kunnen gevaarlijke bijwerkingen geven als u last heeft van steeds overgeven of steeds diarree. Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.
Soms is diarree heel onhandig. Bijvoorbeeld als u ergens echt moet zijn. Dan kunt u het middel loperamide slikken. Door dit middel bewegen de darmen minder. U moet minder vaak naar de wc.
Ook medicijnen tegen bacteriën (antibiotica) zijn bijna nooit nodig. Meestal komt buikgriep door een virus.
Let op: Misschien slikt u medicijnen voor een andere ziekte, zoals diabetes, hartfalen of nierproblemen. Overleg met uw huisarts of apotheker of u deze medicijnen anders moet gebruiken tijdens de buikgriep.
Hygiëne Maatregelen
Was regelmatig uw handen met water en zeep. Was en droog elke keer als u naar de wc bent geweest. Droog na het wassen de handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Leg uit aan de mensen om u heen dat ze dat ook moeten doen. Vooral goed handen wassen en drogen na de wc en voor het eten of koken.
Het virus zit in de ontlasting van iemand die het virus bij zich draagt. De ontlasting van deze persoon is dan besmettelijk. Iemand die een infectie heeft, kan anderen besmetten via de handen. Via het inslikken van oppervlaktewater wat besmet is met een buikgriepvirus kan iemand ook besmet raken. Na bezoek aan het toilet kan het virus op bijvoorbeeld de wc-bril, de spoelknop, de kraan of de deurklink zitten. Hierdoor kan het virus via de handen in de mond terechtkomen. Iemand is het meest besmettelijk als er klachten zijn.
Laat iemand die ziek is een eigen toilet gebruiken. Kan dat niet? Maak dan het toilet direct schoon als de zieke naar het toilet is geweest. Vervang dan ook iedere keer de handdoek. Verschoon elke dag de handdoek in het toilet of gebruik een keukenrol om de handen te drogen. Spoel het toilet door met de deksel dicht. Maak zeker 1 keer per dag het toilet schoon. Dit kan met een doekje en gewoon zeepsop, bijvoorbeeld met allesreiniger. Let op de volgorde van schoonmaken: van schoon naar minder schoon. Begin met de deurklink, kraan, spoelknop. Doe daarna de toiletbril en de toiletpot. Gebruik het doekje daarna niet om iets anders schoon te maken. Het is nog beter om doekjes te gebruiken die je weg kunt gooien.
Wat te Eten na Buikgriep
Na een paar dagen buikgriep voelt je maag nog steeds gevoelig. Introduceer langzaam meer voedingsmiddelen en luister naar je lichaam. Het is sowieso belangrijk om nog één of twee dagen nadat je je weer een beetje beter voelt rustig aan te doen. Je maag heeft even de tijd nodig om helemaal te herstellen. Eet dus licht verteerbaar voedsel, eet niet te vet en let goed op hoe je buik reageert op de voeding die je binnenkrijgt.
In principe kun je, als je volledig bent herstelt van je buikgriep, alles weer eten. Toch is het verstandig, helemaal als je lang ziek bent geweest, om voorzichtig te doen met pittig eten en erg vezelrijke producten, zoals bonen en bruin brood. En: sla voor een paar dagen het liefst nog even vet eten over, en eet niet ál te grote porties in één keer.
labels:
