Of je nu elke dag een nieuw recept uitprobeert of gewoon weer die snelle pasta op tafel zet, grote kans dat je er een kooktoestel voor gebruikt. Maar wat kost koken nu eigenlijk en welke kookplaat is het meest efficiënt? In dit artikel vergelijken we de kosten van gas, inductie en keramische kookplaten.

Momenteel is het goedkoper om te koken op gas, maar de toekomst ligt toch echt bij elektrisch koken. Dit gaat niet alleen beter zijn voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. Een gaskookplaat is momenteel het goedkoopst, maar dit gaat veranderen. De gasprijzen stijgen momenteel harder dan de prijzen van elektriciteit.

De afgelopen jaren zijn de energiemarkten flink veranderd, en dat heeft invloed op de keuze tussen gas en elektriciteit voor koken. In 2025 worden de kosten voor gas naar verwachting verder verhoogd door de energietransitie en extra belastingen op fossiele brandstoffen. Daarnaast heeft de geopolitieke situatie de beschikbaarheid en prijs van aardgas beïnvloed.

De Kosten van Koken: Gas versus Elektriciteit

Wat koken gemiddeld kost hangt sterk af van het type kookplaat waar jij je maaltje op klaarmaakt. In Nederland koken de meeste mensen op aardgas met een gasfornuis, of op elektriciteit met een keramische of inductie kookplaat. We zetten ze hieronder op een rijtje.

Wat betaal je voor koken op gas?

Veel Nederlanders koken nog op aardgas met een gasfornuis. Gas is een veelgebruikte brandstof voor kookplaten vanwege de snelle opwarmtijd. Volgens Milieu Centraal verbruikt een gemiddeld Nederlands huishouden ongeveer 37 m³ gas per jaar voor het koken. Met de huidige gasprijzen* van 1,39 per m³ zou dat neerkomen op een jaarlijks bedrag van zo’n 51 euro. Dit bedrag kan natuurlijk nog variëren afhankelijk van je gebruik en of je een hogere of juist lagere prijs betaalt dan in dit rekenvoorbeeld.

Heb je alleen een gasaansluiting om te koken en dus niet voor het verwarmen van verwarmingswater en de douche? Dan betaal je je gasaansluiting ook alleen voor de kookplaat. De vaste kosten van je aansluiting zijn ongeveer €250 per jaar. Als je dus bijvoorbeeld een warmtenetaansluiting of warmtepomp hebt, kost koken op gas €250 extra en die kun je besparen door elektrisch te gaan koken.

Wat is de prijs van koken op inductie?

Koken op elektriciteit in plaats van gas is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. In 2021 was zo’n 85% van de verkochte kookplaten elektrisch, en dat is niet zonder reden. In dit artikel lees je over de belangrijkste voordelen van inductie. Een inductiekookplaat werkt door elektromagnetische velden te genereren die een pan opwarmt en dus niet de kookplaat zelf.

Een gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt ongeveer 175 kWh elektriciteit per jaar voor het koken op inductie. Met een gemiddelde stroomprijs* van 0,32 euro per kWh komt dit neer op zo’n 56 euro per jaar. Ook dit bedrag varieert afhankelijk van je gebruik en de stroomprijs op je energierekening.

Van alle elektrische kookplaten is een inductie kookplaat de meest zuinige optie. Inductiekoken is bovendien efficiënter: tot 90% van de energie wordt direct overgedragen naar de pan, terwijl gasfornuizen veel energie verliezen aan warmte.

Koken op een keramische kookplaat of gietijzeren kookplaat

Een keramische en ouderwetse gietijzeren kookplaten werken net als inductie ook op elektriciteit, maar hierbij worden de kookplaten zelf verwarmd in plaats van alleen de pan. Dit werkt minder efficiënt waardoor deze kookplaten ook meer stroom nodig hebben dan inductie om dezelfde hoeveelheid te verwarmen. Het energiegebruik van een keramische kookplaat varieert afhankelijk van het vermogen van de kookzones en hoe vaak je kookt. Gemiddeld verbruikt een Nederlands huishouden ongeveer 225 kWh aan stroom voor deze kookplaat. Met dezelfde stroomprijs van 0,32 euro per kWh komt dit neer op ongeveer 72 euro per jaar.

Met de ouderwetse gietijzeren kookplaat ben je nog wat meer stroom kwijt met koken, gemiddeld zo’n 260 kWh per jaar.

Hieronder een tabel die de gemiddelde kosten weergeeft:

Type Kookplaat Gemiddeld Verbruik Jaarlijkse Kosten (bij benadering)
Gasfornuis 37 m³ €51 + €250 (vaste kosten)
Inductiekookplaat 175 kWh €56
Keramische Kookplaat 225 kWh €72
Gietijzeren Kookplaat 260 kWh €83.2

*Voor de bedragen in dit artikel is gerekend met een gasprijs van 1,39 euro per m³ en een stroomprijs van 0,32 euro per kWh.

Elektrisch Koken: Feiten en Fabels

Nog niet overtuigd van het nut van een elektrisch fornuis? We nemen je mee langs de feiten en fabels over elektrisch koken via vijf stellingen:

  1. Elektrisch koken is beter voor het milieu

    Dat kan, maar is niet automatisch het geval. Koken op een inductieplaat wordt pas milieuvriendelijk als je groene stroom gebruikt. Wie gebruik blijft maken van ‘grijze’ stroom van het energiebedrijf, zorgt voor evenveel CO2-uitstoot als mensen die op gas koken. Wel neemt de vraag naar groene stroom toe. Daarnaast zijn er ook steeds meer mensen die zelf energie opwekken, door bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen. Heb je groene stroom of zonnepanelen? Elektrisch koken is niet alleen beter voor het milieu, maar op den duur ook beter voor je portemonnee.

  2. Elektrisch koken is duurder dan koken op gas

    Dat valt reuze mee. Koken is op zichzelf al niet zo duur; als je je als fanatiek keukenprins(es) een heel jaar uitleeft in de keuken, dan ben je vier tientjes kwijt aan energiekosten. Elektrisch koken, vooral koken op inductie, is weliswaar duurder dan koken op gas. Ten eerste is een inductiekookplaat duurder in aanschaf, maar ook de kosten voor de stroom zijn hoger. Nu nog wel, want de prijs voor gas gaat de komende jaren steeds verder omhoog.

Overstappen op Elektrisch Koken: Waar Let Je Op?

Ben je toe aan een nieuwe kookplaat of keuken? Denk dan eens aan overstappen op elektrisch koken. Hoe anders is koken op stroom en is het ook voordelig? We hebben praktische tips voor je verzameld. Koken op inductie is even wennen. Je regelt de temperatuur snel. Een groot voordeel is dat de kookplaat eenvoudig schoon te maken is. Er gaat bijna geen warmte verloren bij het koken op inductie. Want inductie verwarmt alleen de pan.

  • Pannen: Niet alle pannen werken op inductie. In de pan moet een elektrische laag zitten. Gebruik een pan met een platte, dikke, metalen bodem die magnetisch is. Je test dit gemakkelijk met een magneet. Als de magneet aan de pan blijft hangen is de pan geschikt. Gebruik een pan met een rechte bodem. Op die manier maakt de pan het beste contact met de inductieplaat. Sommige pannen trekken na een tijd krom. Ze werken dan nog wel op inductie, maar de hitte wordt minder gelijkmatig verdeeld. Pannen met een dikke bodem die bestaan uit verschillende lagen trekken het minst krom. Let wel op dat je pannen geen hoeken of punten aan de onderkant hebben. Daarmee beschadig je je inductieplaat. Je test dit door de bodem van de pan over een velletje papier te schuiven. Blijft het papier heel, dan maak je geen krassen op je kookplaat. Bovendien ontstaat zo ongelijkmatige warmte. De meeste warmte trekt naar die hoek of punt en zo een barst in de plaat ontstaat.
  • Energiebesparing: Als het kookt, leg dan een deksel op de pan. Gebruik geen te grote pannen en verwarm niet meer water dan je nodig hebt. Doe het eten meteen in de pan met het koude water. Dan warmt het al mee met het opwarmen van het water.
  • Installatie: Overstappen van gas naar inductie? Een installateur trekt een aparte stroomdraad van de meterkast naar je inductie kookplaat. Hij legt een speciaal stopcontact aan voor de stekker van je kookplaat. En zorgt eventueel voor 2 tot 3 groepen extra in je meterkast. Milieu Centraal geeft voor deze werkzaamheden als richtprijs € 600 aan. Vraag altijd een offerte op bij een installateur. Je elektriciteitsaansluiting moet soms 3x25A zijn voor de overstap naar elektrisch koken. Heb je nog een 1x25A aansluiting? Laat je aansluiting dan verzwaren. Neem contact op met je netbeheerder.

Duurzaamheid en de Toekomst

Om de klimaatdoelen te halen, mogen we vanaf 2050 geen aardas meer gebruiken. Niet om onze huizen te verwarmen, maar ook niet om te koken. Daarom is het slim om, als je een nieuw fornuis nodig hebt, nu al een voor een elektrisch fornuis te gaan. Dan ben je vast voorbereid!

Waarom gaan we stoppen met aardgas?

We gebruiken al tientallen jaren aardgas. Dat heeft ons veel gebracht: het is betaalbaar en het werkt prima. Aardgas is een fossiele brandstof, een energiebron waarbij veel CO2 vrijkomt bij de verbranding ervan. Dit is niet goed voor het klimaatprobleem en daarom gaat Nederland steeds minder aardgas gebruiken. Het is de bedoeling dat we in 2050 zoveel mogelijk aardgasvrij wonen. Dat betekent dat we ook langzaam onze gasfornuizen zullen gaan moeten vervangen.

Tips om Energie te Besparen Tijdens het Koken

Hier zijn enkele tips om energie te besparen tijdens het koken:

  • Doe de deksel op de pan, dan gaat er driekwart minder warmte verloren.
  • Kookt het water? Zet de pit dan lager maar niet helemaal uit.
  • Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine pan en zorg ervoor dat de warmte niet langs de pan heengaat. Voor koken op gas betekent dit dat de pan midden op de vlam moet staan.
  • Met een snelkookpan bespaar je energie door de hoge druk in de pan.
  • In oudere afzuigkappen zitten lampjes die veel energie gebruiken. Vervang deze door een ledlampje.
  • Trek de stekker uit je oude magnetron als je die niet gebruikt. Dit apparaat gebruikt veel energie in de stand-by-stand.
  • Let bij de aanschaf van een elektrische oven of afzuigkap op het energielabel: een apparaat met een groen energielabel heeft een lager elektriciteitsverbruik. Let ook op het kWh-verbruik per cyclus of per jaar op het energielabel. Magnetrons en kleine, vrijstaande oventjes hebben geen energielabel.
  • Huiseigenaren die op een warmtenet zoals stadsverwarming zijn aangesloten, kunnen subsidie van 400 euro krijgen voor de aanschaf van een nieuwe elektrische kookplaat, bijvoorbeeld keramisch of inductie. Een voorwaarde is dat de gasmeter wordt weggehaald.

labels: #Koken #Ei

Zie ook: