Elke dag maken we talloze keuzes. Sommige van deze beslissingen, zoals de manier waarop we water verwarmen, kunnen een verrassend effect hebben op onze energierekening en ecologische voetafdruk.

Wat is efficiënt?

Om een liter water te koken moet energie toegevoegd worden aan het water. De hoeveel energie die nodig is, is altijd hetzelfde. De vraag is welke verwarmer het meest efficiënt is: de waterkoker of het gasfornuis?Als je een pan op het gasformuis zet, dan gaat er veel warmte(-energie) verloren langs de pan. Koken op het gasfornuis is daardoor minder efficiënt.

Een waterkoker is de meest efficiënte manier om water aan het borrelen te brengen: ongeveer 80 procent van de energie wordt zo overgebracht op het water. Daarnaast slaat een waterkoker ook direct af zodra het water 100 graden is, waardoor het nooit langer energie vraagt dan nodig.

Energieverbruik: Waterkoker vs. Gasfornuis

Gebruik je een waterkoker dan kost het ongeveer 0,15 Kwh aan stroom om water te verhitten tot 100 graden. Ditzelfde kost zo'n 0,03 m3 aan gas op het fornuis, schrijft Radar. De hoeveel verbruikt gas staat ongeveer gelijk aan 0,30 Kwh, omdat je uit 1m3 aardgas grofweg 10 Kwh aan energie onttrekt. In dit voorbeeld verbruik je met een waterkoker dus half zoveel stroom als je op het formuis doet.

Maar wat is duurder?

Bovenstaande gaat over het energieverbruik. Doordat het koken van water in een pan minder efficiënt is dan het koken in een waterkoker kost het dus meer energie om het gasfornuis te gebruiken. Dat wil niet zeggen dat het ook goedkoper is om een waterkoker te gebruiken. Om een goede vergelijking te kunnen maken moet je eerst de gebruikte hoeveelheid gas omrekenen naar Kwh. Aangezien 1m3 gas op dit moment ongeveer 3 euro (1,45 euro onder het prijsplafond) kost, betaal je per Kwh dus 30 cent (14,5 cent bij prijsplafond) per Kwh. Stroom kost ongeveer 0,75 euro (onder het prijsplafond 0,40 euro) en is daarmee per Kwh zo’n 2,5 keer duurder. Een liter water koken kost met een gastarief van 3 euro zo’n 9 cent (iets meer dan 4 cent bij het prijsplafond). Bij stroom kom je uit op respectievelijk ruim 11 cent en 6 cent. Gas is dan dus iets goedkoper.

Water koken op gas vaak goedkoper

In het algemeen is water koken op gas vaak goedkoper dan het gebruik van een elektrische waterkoker. Gas is over het algemeen een efficiëntere en goedkopere energiebron dan elektriciteit.

  • Efficiëntie: Gas is een directe energiebron en wordt efficiënter omgezet in warmte dan elektriciteit.
  • Energieverlies in het elektriciteitsnetwerk: Tijdens het transport van elektriciteit van de energiecentrale naar je huis, is er energieverlies in het elektriciteitsnetwerk.
  • Prijs van energie: In veel gebieden zijn de kosten per eenheid energie voor gas lager dan die voor elektriciteit.

Hoewel gas over het algemeen goedkoper is, zijn er ook andere overwegingen, zoals het gemak en de snelheid waarmee een waterkoker water kan verwarmen.

Praktijkvoorbeeld: Water koken voor pasta

Ok, je wil dus 1 liter water koken voor je pasta. De waterkoker doet daar ongeveer vier minuten over en dat kost 0,16 kWh, is 0,04 euro. Op het gasfornuis duurt het circa zes minuten en dat kost 0,03 kubieke meter aardgas, is 0,02 euro.

Bespaartips en overwegingen

Wat vooral duidelijk is: als je dus geld wilt besparen op energie ligt de winst niet snel bij het koken van water. Zo hoog zijn de kosten niet. De beste manier om toch te besparen als je water kookt is om precies de hoeveelheid water te koken die je nodig hebt. Een volle waterkoker verhitten voor één kopje thee is onnodige verspilling van energie.

Duurzame keuze?

Wil je energie sparen omdat het beter is voor het milieu, dan is een keuze voor een waterkoker beter. Je verbruikt immers minder energie om het water tot het kookpunt te brengen, je kunt precies de benodigde hoeveelheid verwarmen en de waterkoker stopt meteen als het kookpunt is bereikt.

Tijdens het koken kan je natuurlijk ook op water besparen. Eerder schreef ik al dat water gemiddeld 0,0015 euro per liter kost (inclusief belasting, maar exlusief vastrecht en BTW). Dat is niet duur. Om bijvoorbeeld groente, aardappels, rijst of pasta gaat koken heb je meestal maar een klein laagje water nodig. Dit duurt overigens wel weer iets langer dan als je het vuur aan laat staan.

Wil je zoveel mogelijk energie en water besparen tijdens het koken, kies dan vooral de juiste pan. Niet te groot en de pan moet passen bij de gaspit die je gebruikt. Pasta koken?

Kortom, is jouw tijd je meer waard dan je gas- en electiriciteitrekening? Kook dan op de snelle wat duurdere manier.

Stroomverbruik: Quooker vs. Waterkoker

De traditionele waterkoker kennen we allemaal: vul hem met water, zet hem aan en wacht tot je kokend water hebt. De Quooker daarentegen levert direct kokend water vanuit je kraan, dankzij een onderliggend reservoir dat water bijna op kookpunt bewaart. Voor elke liter water die je aan de kook brengt, is ongeveer 0,085 kWh aan stroom nodig, ongeacht het apparaat.

  • De Quooker: Afhankelijk van het model hebben Quookers een stand-by stroomverbruik tussen de 5 en 10 watt. Dat komt omdat ze water constant op een hoge temperatuur houden in een goed geïsoleerd vat. Over een hele dag kan dit neerkomen op 0,12 tot 0,24 kWh.

Bij een dagelijkse hoeveelheid van 1 liter is de waterkoker efficiënter. Echter, naarmate je meer water gebruikt, wordt het stand-by verbruik van de Quooker verspreid over grotere hoeveelheden, waardoor de Quooker relatief zuiniger wordt. Voor grotere huishoudens of situaties waarin regelmatig meerdere liters kokend water per dag nodig zijn, kan de Quooker efficiënter zijn. Dus het antwoord op de vraag wat de energiebewuste keuze is, hangt af van het gebruikersgedrag. Voor huishoudens die slechts af en toe kokend water nodig hebben, kan een waterkoker de energiezuinigste keuze zijn.

Dagelijkse energiekosten in een gemiddeld huishouden

De gaskosten stijgen enorm en de stroomprijs kruipt erachteraan. Maar zonder energie kunnen we niet, onze huizen staan vol met apparatuur en we houden van wat warmte in huis. Hoeveel kost al die energie ons eigenlijk per dag? Doordat we de kosten van de energie die we verbruiken in de meeste gevallen per maand aftikken, zijn we ons minder bewust van de kosten. Maar dat kopje thee en die pan soep op het vuur, dat kost allemaal geld. In dit artikel gaan we uit van een gemiddeld stroomtarief van € 0,24 per kWh (kilowattuur, de hoeveelheid stroom verbruikt per uur) en het gemiddelde gebruik van een Nederlands huishouden. Dat huishouden bestaat uit 2,14 personen en verbruikt volgens Milieu Centraal jaarlijks 1.239 kubieke meter (m3) gas en 2.741 kilowattuur elektriciteit. Dat levert in 2021 een energierekening op van zo'n € 1.610. Daarvan gaat ongeveer € 980 op aan gas en € 600 aan stroom, de rest aan overige kosten. Genoemde cijfers komen van Milieu Centraal en de Consumentenbond.

Een waterkoker verbruikt in korte tijd veel stroom. Een gemiddelde waterkoker heeft een vermogen van 2200 Watt, omgerekend 2,2 kWh. Maar een waterkoker kookt gemiddeld drie minuten en geen heel uur. Reken je verder, dan kom je uit op nog geen 3 cent per keer dat je de waterkoker aanslingert om water te koken.

Een koffiezetapparaat gebruikt minder stroom, afhankelijk van wat voor apparaat je hebt. Een simpel filterapparaat gebruikt per volle pot 0,3 tot 0,6 kWh, wat met het huidige tarief uitkomt op 7 tot 14 cent. Laat je het apparaat aan staan om gebruik te maken van de warmteplaat, dan ben je duurder uit.

De kosten van het vers bereiden van je maaltje verschillen; als je op gas kookt, ben je voor de energiekosten minder kwijt dan wanneer je elektrisch kookt. Kook je op een elektrische kookplaat, dan ben je per jaar gemiddeld 120 euro kwijt. Per dag komt dat neer op 33 cent. Koken op gas kost daarentegen 44 euro per jaar, wat goed is voor 12 cent per dag.

Een vaatwasser is een ideale oplossing voor mensen die afwassen niet leuk vinden. Maar elke dag het ding laten draaien, tikt redelijk aan. Een hoofdprogramma kost zo'n 24 cent per keer. Per week ben je dan 1,68 euro kwijt en 87,36 euro per jaar.

Zo'n één vijfde van het gehele stroomverbruik per jaar gaat naar de koelkast en vriezer. Deze apparaten gebruiken ongeveer 1,2 kWh per dag, goed voor zo'n 29 cent per dag.

Kijk je vier uur naar de televisie? Dan kost je dat 14 cent. Volgens Milieu Centraal gebruikt een tv tussen de 40 en 220 kWh per jaar als je 'm vier uur per dag aanzet. De decoder, het kastje dat je nodig hebt om ook daadwerkelijk iets te kunnen kijken, verbruikt met 4 uur tussen de 28 en 110 kWh per jaar. Als je de gemiddelden van de tv en decoder bij elkaar optelt kom je op 200 kWh per jaar. Reken je nog even verder, dan komt je op 0,6 kWh per dag verbruik en dat kost dus 14 cent.

De stroomkosten per jaar komen neer op 12 euro voor 55 kWh, oftewel 3 cent per dag voor 0,15 kWh. Een desktop, dus een computerkast met beeldscherm, gebruikt een stuk meer energie: zo'n 200 kWh per jaar, goed voor 45 euro. Teruggerekend kost dat per dag 0,54 kWh en dus 12 cent.

Een groot misverstand is dat telefoonopladersdie altijd in het stopcontact zitten veel stroom slurpen. Echt brandveilig is het niet, goedkoop is het wel. Telefoonopladers zijn tegenwoordig zo zuinig dat ze in het stopcontact kunnen blijven, per jaar gebruikt het stekkertje zo'n 13 kWh, net iets meer drie euro dus. Per dag kost je dat iets meer dan een halve cent.

De kosten van een wasje draaien hangen vooral af van de temperatuur. Milieu Centraal gaat per was uit van een volle wasmachinemet een was van zeven kilo. Draai je dan een standaard was, dan kost dit aan stroom maximaal 8 cent. Daarna lopen de kosten wat meer op: op 40 graden kost het 20 cent per beurt, bij 60 graden 26 cent en voor een was op 90 graden betaal je 48 cent. Hoe kouder de was, hoe goedkoper. Gebruik je de eco-stand, dan wordt de was nog 3 cent goedkoper.

Bij een drogergaat het niet om de temperatuur, maar om het energielabel dat eraan hangt, en wat voor droger het is. Een droogbeurt in een warmtepompdroger met energielabel A++ kost bijvoorbeeld 19 cent per keer, maar eentje in een condensdroger met label B kost 64 cent. Hoeveel een droogbeurt kost, is dus erg afhankelijk van verschillende factoren.

Kijken we naar het licht in huis, dan is het handig om te weten hoeveel het laten branden van één lamp kost. De gemiddelde gloeilamp zit rond de 40 watt, dus 0,04 kWh. Laat je die een uur branden, dan kost dat niet iets minder dan een cent. Brandt de lamp alleen in de avond als het donker is, laten we zeggen zo'n uur of vijf, kom je uit op 5 cent per dag. Een ledlamp is een stuk zuiniger, bij een lamp van 8 watt heb je pas na een avond één cent verbruikt. Hoeveel de verlichting thuis kost, is een optelsom van alle lampen die je per dag laat branden.

Een gemiddelde Nederlander staat 9 minuten onder de douche. Hoeveel zo'n gemiddelde douche kost, hangt af van de boiler. Heb je een gasboiler, dan kost een douchebeurt 34 cent, heb je een elektrische boiler dan ben 45 cent kwijt. Ga je liever in bad? Daar gaat gemiddeld zo'n 120 liter water in. Met de gasboiler kost een baddersessie 70 cent, een elektrische boiler kost het je per bad 1,03 euro.

De gemiddelde kosten om het huis warm te stoken op gas zijn per dag lastig te berekenen. Het gemiddelde gebruikt van gas per huishouden per jaar is 1.239 kubieke meter en dat kost 980 euro. Zo'n twintig procent daarvan is voor warm water, de rest gaat op aan verwarming; zo'n 784 euro. Ga je ervanuit dat je élke dag de kachel aanzet, ook in de zomer, dan kom je per dag uit op 2,15 euro. Voor een huishouden van meer dan twee mensen liggen de kosten ongetwijfeld veel hoger.

labels: #Koken

Zie ook: