Voedingsmiddelen worden als bewerkt beschouwd als ze één of meerdere bewerkingen hebben ondergaan. Dat klinkt vrij logisch, toch? Het product is van zijn natuurlijke staat veranderd, door bijwerkingen als invriezen, inblikken, koelen, uitdrogen, koken, vrij maken van ziektekiemen etc. Nu wordt met bewerkt voedsel meestal niet een gekookte aardappel bedoelt, maar voedsel dat verpakt is in zakjes, blikjes en doosjes. Dit is voeding dat dusdanig bewerkt is, dat het niet meer het 'natuurlijke' product is. Daarnaast zit in bewerkte producten vaak veel kleur-, geur- en smaakstoffen. Er zijn daarbij uiteraard gradaties in de mate van bewerking. Niet al het bewerkt eten hoeft dan ook 'slecht' te zijn.

Voordelen van Bewerkt Eten

Bewerkt eten heeft zo zijn voordelen. Zo weet je precies wat je binnenkrijgt aan voedingsmiddelen, omdat je dit kan aflezen aan het etiket. Ondanks dat er vaak veel suiker en verzadigde vetten in bewerkte producten zitten, weet je wel beter waar je aan toe bent dan bij onbewerkte producten, waarvan de voedingswaarde veelal onduidelijk is.

Bewerkte producten blijven langer goed, ook zullen bepaalde bewerkingen ervoor zorgen dat het beter smaakt. Bewerkte voedingsmiddelen kunnen extra worden bewerkt om het product gezonder te maken. Denk maar aan de teksten minder zout, minder suiker of minder vet. Ook kunnen bepaalde vitamines en mineralen zijn toegevoegd.

Producten als kaas, kwark en yoghurt zijn ook bewerkt. Je kunt geen kaas of yoghurt uit de natuur halen. Het zijn bewerkte producten, echter betekent dit niet dat ze ongezond zijn. Mits je elke dag 6 liter Cola light drinkt, is er niets mis met een light variant (alles met mate).

Samenvatting: bewerkte voedingsmiddelen blijven langer goed. Daarnaast kunnen ze 'ten goede' zijn bewerkt door de toevoeging of vermindering van bepaalde stoffen/ ingrediënten.

Rauwe Zuivel: Een Natuurlijk Alternatief

Rauwe zuivel is yoghurt, kefir, kaas of een andere gefermenteerde vorm van zuivel, die is gemaakt van rauwe melk. Dit is melk die niet wordt verhit of op een andere manier wordt bewerkt. Volgens sommigen is rauwe zuivel daardoor een soort superfood. Rauwe melk is melk die rechtstreeks uit de uier van de koe komt en niet is verhit of op enige andere manier is bewerkt. Puur natuur, dus. Zo bevat rauwe melk meer natuurlijke antilichamen, eiwitten en bacteriën dan gepasteuriseerde melk. Voorstanders vinden het gezonder, schoner en lekkerder.

Rauwe zuivel zijn melkproducten die zijn gemaakt met rauwe melk. Denk aan rauwmelkse kazen, yoghurt, kwark, kefir, rauwe boter en rauwmelkse boter, ghee of hangop. Dit zijn producten die wel een vorm van bewerking ondergaan, namelijk fermentatie. In tegenstelling tot rauwe melk, mag rauwe zuivel wel worden verkocht in winkels. Dat komt omdat de zuurgraad van de producten toeneemt bij het fermentatieproces.

Gezondheidsvoordelen van Rauwe Zuivel

Volgens sommige mensen heeft rauwe zuivel een positief effect op hun gezondheid. Volgens de liefhebbers heeft rauwe zuivel allerlei positieve effecten op de gezondheid. Zo zou je darmflora verbeteren en zou het beschermend werken tegen allergieën en astma. Dat zou komen doordat de eiwitstructuur van de zuivel anders is en omdat er allerlei ‘goede’ bacteriën in zitten. Maar goed onderbouwd wetenschappelijk onderzoek om die claims te ondersteunen ontbreekt.

Rauwe zuivel is net als andere zuivel gemaakt van melk een bron van waardevolle voedingsstoffen. Melk bevat alle negen essentiële aminozuren die ons lichaam nodig heeft. Deze aminozuren zijn: leucine, isoleucine, valine, tryptofaan, threonine, methionine, fenylalanine, lysine en histidine. Deze aminozuren zijn essentieel omdat ons lichaam ze niet zelf kan produceren en we ze via onze voeding moeten binnenkrijgen.

Wat yoghurt gezond maakt, is het gebruik van melkzuurbacteriën waardoor de melksuiker fermenteert. Dat betekent dat de melksuiker (lactose) omgezet wordt in melkzuur. Een gezonde darmflora is de bakermat van jouw gezondheid. De lactose die van nature in melk zit, wordt in yoghurt grotendeels gefermenteerd.

Yoghurt bevat een vrij hoge concentratie van de eiwitten wei en caseïne. Yoghurt is zeker een handig voedingsmiddel om je eiwitinname te verhogen. Twee porties zuivel per dag zou de kans op darmkanker kunnen doen afnemen.

Verschillende Soorten Yoghurt

De ene yoghurt is de andere niet. Griekse yoghurt bevat ongeveer 9 gram eiwit per 100 gram. Dat is drie maal zo veel als de meeste andere soorten yoghurt. En Skyr bevat van nature maar liefst 11 tot 12 gram eiwitten per 100 gram. Wat al deze Yoghurt zo’n beetje met elkaar gemeen hebben, is dat ze allen gemiddeld zo’n 10 % vet bevatten. Maar er zijn ook soorten, waar dit vet uit is gehaald.

Als we over ECHTE GRIEKSE YOGHURT spreken, dan komt de melk van echte Griekse koeien. Deze koeien geven een ander soort melk dan Nederlandse koeien. Griekse koemelk bevat bijvoorbeeld meer eiwitten en minder melksuiker ( lactose) waardoor de melk van nature romiger is van textuur. Dit gebeurt zodra al het vocht uit de melk wordt gefilterd ( afgeroomd )

Als de echte Griekse yoghurt op de traditionele manier wordt gemaakt, wordt de melk in yoghurt-vorm drie tot wel vier keer uitgelekt. Het is daarom meest te vergelijken met “ onze” hangop. Hoe meer / langer de yoghurt wordt uitgelekt, hoe dikker en romiger hij wordt.

Griekse, Turkse of Bulgaarse culturen bestaan ook niet, dat is gewoon één grote familie. Wel, dat mag, als de receptuur “ net zoals” echte Griekse yoghurt wordt geproduceerd. Anders gezegd mag het gewoon worden nagemaakt en onder GRIEKSE STIJL worden verkocht.

Betreft de Griekse stijl yoghurts, daaraan worden meestal verdikkingsmiddelen toegevoegd om de yoghurt zo romig te krijgen als echte Griekse yoghurt. Deze verdikkingsmiddelen zijn van een natuurlijke aard, zoals wei, of eiwitten. Hiermee kan een fabrikant meteen een claim maken dat de yoghurt rijk is aan eiwitten ( proteïne )

Goed, om yoghurt yoghurt te mogen heten, moeten twee eerder genoemde culturen zijn toegevoegd. Het gaat dus om een mengsel van twee cultuur-families. De culturen breken de melksuiker ( lactose) in de melk af, en zet het om in melkzuur. Dit zorgt er weer voor dat de melk gaat samenklonteren, waardoor er yoghurt ontstaat.

Aangezuurde zuivel ( naast yoghurt bijvoorbeeld ook kwark en kefir ) is gezonder dan koemelk. Door de melzuurbacteriën worden onze darmen lekker verwend. Het is bijvoorbeeld voor mij de reden, waarom ik alleen maar bio-dynamische kwark en yoghurt eet.

Vergis je ook niet in de prijzen die er worden gevraagd voor ( eigenlijk ) gewone yoghurt wat een beetje is aangedikt. Ik maak bijvoorbeeld zelf mijn hangop. Dit laat ik in een doek twee dagen uitlekken. Dikker en romiger krijg je een yoghurt denk ik niet, terwijl ik magere soorten gebruik. Het is mijn grote liefde waar ik iedere dag naar uit kan kijken….mijn schaaltje romige, dikke hangop.

Je maakt je hangop met een pak biologische magere / halfvolle / volle yoghurt. Griekse stijl yoghurt is, net als gewone yoghurt, gezond. Het bevat veel eiwitten, maar ook vetten. ( 10% varianten ) Qua eiwitten ontlopen gewone yoghurt en Griekse stijl yoghurt elkaar niet zoveel. Griekse stijl bevat zo’n 7 gram per 100 ml, gewone yoghurt zo’n 6,5 gram per 100 ml dus daar hoef je geen Griekse stijl voor te kopen.

Om te beginnen wordt de melk afgeroomd. De room wordt verder gebruikt. Daaraan worden in de meeste gevallen geconcentreerde melkeiwitten toegevoegd. Dit kan bijvoorbeeld wei zijn. Griekse stijl yoghurt kan ook op basis van een zogenoemde MELK-RETENTAAT worden gemaakt. Dit gebeurt meestal bij de varianten die minder vet bevatten.

Dit merk je vaak bij bio-dynamische varianten omdat deze zo puur en natuurlijk mogelijk te werk gaan en daardoor de structuur ook sterk kan verschillen van batch naar batch. Ik gebruik bijvoorbeeld magere bio-dynamische kwark, deze potten verschillen voortdurend van textuur.

De biogarde bevat een rechtsdraaiende cultuur. Gewone yoghurt heeft voor de helft linksdraaiende culturen en voor de helft rechtsdraaiende. Dit heeft o.a invloed op smaak en textuur. Dat ontloopt elkaar niet of nauwelijks. Dit geldt ook voor Griekse stijl, Turkse stijl en Bulgaarse stijl yoghurt varianten. Het is dus maar net, wat jij prefereert.

Anders geformuleerd: een fabrikant mag het zelf een naam geven. En het zo bont maken als hij wil betreft smaak, rodigheid en textuur. Wil je toch wel erg graag die romige dikke yoghurt? Maak het dan zeer eenvoudig zelf, zoals wij dat hier in Nederland vroeger al deden: HANGOP!

Komt een yoghurt daadwerkelijk uit het genoemde land, dan moet je ook goed naar de ingrediënten kijken.

Echte Griekse Yoghurt

Echt Grieks of niet, ook Griekse melk wordt massaal geproduceerd, vermengd en bewerkt. Als je ECHTE ECHTE ECHTE Griekse yoghurt wilt, zal dat een zeer lastige zoektocht worden.

Ook is er sprake van veel WHITE / PRIVATE LABELING. Dat is niets meer of minder dan het A merk wat onder fantasie namen en / of huismerken hun producties verder verhandelen.

Een grote speler wat betreft Griekse yoghurt is KRI KRI MILK COMPANY, die is gevestigd in serres in Griekenland. Zij werken met melk van Griekse koeien en exporteren het niet alleen onder hun eigen naam ( KRI KRI ) maar verhandelen veel door.

Over de verkoopprijzen: dat is een ding. Omdat o.a de supermarkt ketens hun eigen prijzen bepalen, en ook de bedrijven die onder PL handelen, zijn de prijsverschillen vaak idioot en immoreel.

Hoe kun jij als consument nu ontdekken, of iets precies uit hetzelfde vaatje wordt getapt terwijl er alleen een ander label omheen zit ? Te beginnen met de zogenoemde EG-ERKENNINGSCODE. Wel, het is een ( meestal) rond kolommetje waarin een afkorting staat van het land waar het product van afkomstig is, daaronder volgt een nummer, en daaronder nog twee hoofdletters, bijvoorbeeld EG. Het is een verplichte code die is aangebracht op levensmiddelen van dierlijke oorsprong, zoals zuivel.

Yoghurt Soort Verzadigd Vet per 100g Suiker per 100g Opmerkingen
Volle Yoghurt Meer dan 1,1 gram Variabel Staat niet in de Schijf van Vijf indien hoog in verzadigd vet
Griekse Yoghurt Meer dan 1,1 gram Variabel Bevat veel eiwitten en kan veel calorieën bevatten
Magere Yoghurt Weinig verzadigd vet Maximaal 6 gram Staat in de Schijf van Vijf indien laag in suiker
Bulgaarse Yoghurt Meer dan 1,1 gram Variabel Kan relatief veel verzadigd vet bevatten
Kefir Weinig Variabel Bevat minder vet en calorieën dan Bulgaarse yoghurt
Skyr Weinig Variabel IJslandse yoghurt die weinig vet en veel eiwit bevat
Geitenyoghurt Meer dan 1,1 gram Variabel Bevat ongeveer evenveel vet, eiwit en koolhydraten als volle yoghurt gemaakt van koemelk

Yoghurt in de Schijf van Vijf

Nu zul je je vast afvragen ... yoghurt, bijvoorbeeld magere, halfvolle, volle, Griekse en Bulgaarse yoghurt, vruchtenyoghurts en kwark. Grofweg is er roeryoghurt en standyoghurt. Roeryoghurt is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat. Standyoghurt rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar. Griekse en Turkse yoghurt zijn hier voorbeelden van.

Yoghurtsoorten met relatief veel verzadigd vet staan niet in de Schijf van Vijf. Het gaat hierbij om “volle” yoghurts met meer dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram. Magere yoghurt bevat nauwelijks verzadigd vet. Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterol. Een te hoog LDL-cholesterol vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Ook magere en halfvolle yoghurtsoorten met meer dan 6 gram suiker per 100 gram staan niet in de Schijf van Vijf.

Rauwe Melkse Yoghurt

Zoals je al zou vermoeden wordt rauwmelkse yoghurt gemaakt van rauwe melk, in plaat van gepasteuriseerde melk. Daardoor blijven alle vitamines en andere voedingsstoffen goed bewaard en profiteert je lichaam optimaal van de gezondheidsvoordelen ervan.

Allereerst is rauwe melk heel geschikt voor mensen met een lactose-intolerantie. Nu denk je misschien ‘huh? Maar er zit toch nog steeds lactose in?’. Dat klopt. Rauwe melk bevat ook lactose, maar doordat het enzym lactase niet tijdens de pasteurisatie/sterilisatie is afgebroken kun je de lactose veel beter verteren. Lactase helpt daar namelijk bij.

Rauwmelkse yoghurt is dus veel beter verteerbaar, ook voor mensen die niet goed tegen lactose kunnen. Dit is ook de reden dat veel kinderen wel borstvoeding kunnen verdragen (waar dus lactase inzit) en geen gepasteuriseerde koemelk, waar de lactase als gevolg van de pasteurisatie en sterilisatie reeds is afgebroken.

Rauwmelkse producten zijn dus veel natuurlijker voor je lichaam, omdat je het product precies zo binnenkrijgt als de natuur het heeft bedoeld, zonder het teveel te bewerken. Deze maken ze door aan de rauwe melk een zogeheten AB-yoghurtcultuur toe te voegen. Deze bevat allerlei gezonde probiotica en andere bacteriën die goed zijn voor je darmen.

Rauwmelkse yoghurt wordt niet verhit, en er wordt ook geen verdikkingsmiddel aan toegevoegd, zoals aan de yoghurt die je normaal gesproken in de supermarkt koopt. Als gevolg daarvan is hij wat dunner dan normale yoghurt, iets wat veel mensen juist erg prettig eten vinden. Overigens is die wel iets milder en romiger dan de yoghurt uit de supermarkt, en ook dat vinden veel mensen veel lekkerder aan de rauwmelkse yoghurt.

Al deze producten zijn ten opzichte van diezelfde producten gemaakt van gepasteuriseerde melk beter voor je gezondheid. Ze worden gemakkelijker verteerd en geven dus minder buikklachten, en als gevolg daarvan kan je lichaam de voedingsstoffen veel beter opnemen.

Plantaardige Zuivelalternatieven

Zuivelproducten als melk en yoghurt bevatten veel nuttige voedingsstoffen en hebben voordelen voor je gezondheid. Als je geen zuivel kunt of wilt gebruiken, dan kun je (een deel van) deze voedingsstoffen halen uit bepaalde plantaardige producten en verrijkte zuivelalternatieven. Plantaardige zuivelalternatieven zijn minder belastend voor het milieu dan de productie van melk en yoghurt. Zuivel bevat veel nuttige voedingsstoffen, denk aan eiwit, calcium, vitamine B2 en B12. Voor veel Nederlanders is het nemen van zuivel, zoals melk, yoghurt en kaas, een makkelijke manier om deze voedingsstoffen binnen te krijgen.

Er bestaan verschillende plantaardige zuivelalternatieven, zoals sojadrink, erwtendrink, amandeldrink, rijstdrink, haverdrink en kokosdrink. Er bestaan ook plantaardige alternatieven voor yoghurt en toetjes. Van deze plantaardige alternatieven weten we nog niet of ze op de langere termijn iets voor je gezondheid doen. Dat is nog niet voldoende onderzocht.

In de praktijk is een soja- of erwtendrink of sojayoghurt verrijkt met calcium, vitamine B2 en vitamine B12 de meest volwaardige vervanger, omdat hier ook meer eiwit in zit in vergelijking met andere verrijkte zuivelalternatieven.

Griekse Yoghurt en Gezondheid

Griekse yoghurt is heerlijk romig en ook nog eens heel gezond. Griekse yoghurt is yoghurt die is gefilterd, zodat deze minder vocht en lactose bevat. Je kunt deze yoghurtsoort een beetje vergelijken met hangop. Door het filteren is Griekse yoghurt niet alleen dikker dan gewone yoghurt, maar bevat hij ook meer eiwitten.

Als Griekse yoghurt is gemaakt van rauwe melk van biologische en grasgevoerde koeien bevat deze meer gezonde bacteriën en ook meer vitamines en omega 3 vetzuren dan wanneer gepasteuriseerde melk is gebruikt. Linolzuur stimuleert je weerstand en helpt bij het behoud van een gezond gewicht en insulineniveau.

Voordelen van Griekse Yoghurt

  • De vele eiwitten in Griekse yoghurt dragen bij aan de spieropbouw.
  • Griekse yoghurt bevat veel vitamine A en ook vitamine C en E. Deze stoffen ondersteunen je afweersysteem.
  • Griekse yoghurt bevat veel vitamine A en daarnaast luteïne en zink. Al deze stoffen dragen bij aan de gezondheid van de ogen.
  • Doordat ons lichaam er langer over doet om de eiwitten in Griekse yoghurt te verteren, draagt dit voedingsmiddel bij aan een stabiele suikerspiegel.
  • Griekse yoghurt bevat gunstige bacteriën (probiotica) die bijdragen aan een gezonde balans in je darmflora.
  • Griekse yoghurt ondersteunt de gezondheid van je hart op verschillende manieren.
  • Griekse yoghurt is niet alleen rijk aan eiwit, maar bevat ook calcium en fosfor. Dit zijn belangrijke stoffen voor je botten.
  • Griekse yoghurt is heerlijk romig en daar worden je smaakpapillen blij van.

Om 1 liter Griekse yoghurt te maken, is maar liefst drie tot vier liter melk nodig. Bij yoghurt Griekse stijl wordt melkpoeder, caseïne of weipoeder toegevoegd om de yoghurt dikker te maken zonder dat deze hoeft te worden gefilterd. Griekse yoghurt helpt je bij gezond afvallen. Daar zorgen de verzadigende eiwitten en gezonde vetten in dit zuivelproduct voor.

labels:

Zie ook: