Brood, een voedingsmiddel dat al eeuwenlang door veel mensen iedere dag wordt gegeten. Maar hoe zit het eigenlijk met de algemene opvatting dat donkerder brood gezonder is? Is een bruine boterham echt voedzamer dan een witte? Laten we deze kwestie eens nader bekijken.

De Kleur Zegt Niet Alles

Je kunt er niet blind vanuit gaan dat dit echt zo is. De kleur van het brood zegt namelijk niet zoveel over de voedingswaarde van het product. Vroeger kon je er vanuit gaan dat een bruinbrood een gezondere keuze is dan een witbrood. Het ezelsbruggetje ging als volgt: hoe donkerder het brood, des te meer voedingsvezels het bevat, dus hoe gezonder. Deze denkwijze passen mensen nog steeds toe, maar dit ezelsbruggetje gaat vandaag de dag niet meer op. Dit komt omdat de kleur niets zegt over de gezondheid van het brood. De donkere broden worden kunstmatig gekleurd met gebrande mout of zelfs cacaopoeder, om ons te doen geloven dat ze gezond zijn.

Sommige broden worden donkerder gemaakt met gebrande mout of gekarameliseerde suiker. Zo kan brood gemaakt worden van witte (minder vezelrijke) bloem en er toch donker uitzien, alleen mist het de goede voedingsstoffen van vezelrijk volkorenmeel.

Daarom is het beste om te letten op de ingrediënten in het brood en dan met name de basis. Is dat bloem, meel of volkorenmeel? Bloem (gebruikt voor witbrood) is namelijk alleen het gemalen binnenste van de graankorrel. Meel (voor bruinbrood) is een combinatie van bloem en volkorenmeel. En volkorenmeel (voor volkorenbrood dus) bevat juist alles van de korrel en heeft daardoor de meeste voedingsstoffen.

In alledrie de meelvarianten zitten vitamines, mineralen, vezels en koolhydraten. Maar wie echt voor het meest voedzame brood wil kiezen, gaat dus voor een basis van volkorenmeel. Dan weet je zeker dat je niets van de goede stoffen uit de graankorrel mist.

Waarom Volkorenbrood Gezonder Is

Volkorenbrood zit boordevol essentiële voedingsstoffen, vitamines en mineralen. Een van de belangrijkste redenen waarom volkorenbrood als gezond wordt beschouwd, is vanwege het hoge vezelgehalte. Vezels zijn essentieel voor een gezonde darmfunctie, het verlagen van cholesterolgehaltes en het reguleren van de bloedsuikerspiegel.

Bij het maken van witbrood wordt alleen de kern van de graankorrel gebruikt, dit wordt bloem genoemd. Voor volkoren tarwemeel wordt de hele graankorrel vermalen. Het gebruik van de naam ‘volkorenbrood’ is wettelijk vastgelegd. Brood mag alleen zo genoemd worden wanneer volkorenmeel het voornaamste meelbestanddeel is en als je de zemelen ziet zitten met het blote oog. Dus door goed de verpakking te lezen, kun je niet misleid worden.

Meergranenbrood

Meergranenbrood moet uit minimaal 3 verschillende graansoorten bestaan. Bestaat een brood uit 2 graansoorten, dan moeten zij allebei in de naam staan. En de graansoort die het meest wordt gebruikt, moet ook het eerst worden genoemd. Bijvoorbeeld: tarwe-maïsbrood. Op het ingrediëntenlijstje kun je zien hoeveel er van elke graansoort in zit.

Meergranenbrood kan van volkorenmeel zijn gemaakt, maar dat hoeft niet. Koop je brood bij de bakker en wil je weten of het van volkorenmeel gemaakt is, dan kun je dat het beste even vragen. In de supermarkt, waar het voorverpakt is, kun je het op het etiket lezen.

De Opkomst van Roggebrood

Roggebrood is nooit helemaal verdwenen van de Nederlandse keukentafels. De laatste jaren lijkt roggebrood zelfs een kleine comeback te maken als we mogen afgaan op Google-zoekresultaten. Leverde een zoekopdracht naar ‘roggebrood’ over heel 2010 nog een schamele 586 resultaten op, tien jaar later waren dat er 28.700 en over 2024 zelfs 141.000.

Voedingswaarde van Roggebrood

Roggebrood wordt gemaakt van de graansoort rogge. Bij het maken van roggebrood wordt doorgaans de hele korrel van het graan gebruikt. Dit betekent dat roggebrood in de meeste gevallen een volkorenproduct is, al wordt soms ook wit tarwemeel toegevoegd.

Als het even kan, kun je het best voor de volledig volkorenvariant kiezen. Witbrood heeft ons lichaam namelijk weinig voedzaams te bieden, maar volkorenbrood zit vol goede bouwstoffen. Dat geldt zeker ook voor volkorenroggebrood. Zo zitten in roggebrood ongeveer 30 procent meer vezels dan in gewoon volkorenbrood. Daar worden je darmen erg gelukkig van.

Een ander voordeel van die vezels, is dat onze spijsvertering er de handen vol aan heeft. Sommige vezels worden heel traag afgebroken in de maag en darmen. Andere vezels zelfs helemaal niet. Hierdoor zit je na het eten van roggebrood lekker lang vol.

Bovendien houdt het onze bloedsuikerspiegel stabiel. De koolhydraten in roggebrood worden mede door de vezels namelijk maar langzaam afgebroken tot glucose. Hierdoor komen deze suikers geleidelijker in het bloed terecht. Zo worden hoge bloedsuikerpieken voorkomen, en de bijkomende inkakmomenten ook.

Vitaminen en Mineralen in Roggebrood

Roggebrood is niet alleen een goede bron van vezels. Het is ook nog eens rijk aan allerlei vitaminen en mineralen. Net als gewoon volkorenbrood bevat roggebrood bijvoorbeeld calcium, vitamine E en verschillende B-vitaminen. Daarbovenop zit in roggebrood een stuk meer ijzer en ook nog wat vitamine C.

Dat ijzer zit onder meer in de rode bloedcellen, waar het nodig is om zuurstof te vervoeren. Het metaal is dan ook essentieel voor onze weefsels en cellen. Vitamine C heeft allerlei functies in het lichaam, maar verbetert onder meer de opname van ijzer uit plantaardige bronnen (zoals rogge). Een win-win-situatie dus.

In donker roggebrood zitten ietsje meer suikers, maar daarentegen ook relatief veel ijzer, vitamine B6 en vezel.

Roggebrood vs. Volkorenbrood

Is roggebrood daarmee gezonder dan gewoon volkorenbrood? Mwah, dat niet per se. In volkorenbrood zit bijvoorbeeld weer wat meer magnesium en selenium. Maar roggebrood past wel perfect in je ontbijtroulatie, net als havermout en zuurdesembrood. Want het enige wat nog gezonder is dan gezonde voeding, is gevarieerde gezonde voeding.

Gezonde Broodsoorten

Wil je gezond brood kies dan voor een vezelrijk brood gemaakt van volkorenmeel.Volkorenmeel bestaat uit de gehele graankorrel en bevat namelijk veel B-vitamines, mineralen, zoals ijzer en veel vezels.

Super gezonde broodsoorten:

  1. Desembrood: Desembrood is gezond, omdat het wordt gemaakt van puur natuurlijke grondstoffen. Er wordt geen gist, broodverbeteraars of stoffen met E-nummers aan toegevoegd. Desembrood geeft veel verzadiging en is gezond voor de darmflora. IJzer uit het desembrood wordt beter opgenomen dan uit een brood met gist. Mensen met glutengevoeligheid kunnen desembrood vaak beter verdragen dan gewoon brood. Door de bereidingswijze van desembrood worden de gluten grotendeels al verteerd.
  2. Speltbrood: Spelt is een tarwesoort en bevat welliswaar gluten maar in een iets andere vorm dan gewone tarwe. Vele mensen met glutengevoeligheid verdragen spelt daarom beter dan gewone tarwe. Echter iemand met coeliakie (een glutenallergie) kan spelt ook niet verdragen.
  3. Soggus: Soggus is roggebrood zonder gist. Heerlijk voor mensen die graag willen kauwen en stevig brood prefereren.
  4. Kiembrood: De granen (en eventueel zaden) zijn gekiemd en dus gemakkelijker verteerbaar. Vitamines en minderalen worden gemakkelijker opgenomen.

Tips voor het Kiezen van Gezond Brood

  • Lees het etiket: Controleer de ingrediëntenlijst en let op of volkorenmeel het hoofdbestanddeel is.
  • Vraag het de bakker: Informeer bij de bakker naar de samenstelling van het brood.
  • Let op de vezels: Hoe meer vezels, hoe beter voor je darmen en stofwisseling.
  • Kies volkoren: Ga voor volkorenbrood, volkoren desembrood, soggus of kiembrood zonder onnodige toevoegingen.

Conclusie

Kortom, kunnen we stellen dat donkerbruin brood, vooral op basis van volkorenmeel, een gezonde keuze is binnen een uitgebalanceerd dieet. Maar wees altijd alert op de ingrediënten en kies bij voorkeur voor volkorenvarianten om optimaal te profiteren van de gezondheidsvoordelen van je dagelijkse boterham. Bij twijfel, vraag het de bakker of bekijk het etiket in de supermarkt.

labels: #Brood

Zie ook: