Het kippenras Ayam Cemani is misschien wel de soort op aarde met het meeste pigment. Zelfs het vlees van deze kip ziet eruit alsof het in zwarte inkt is gemarineerd. Het Cemanihoen uit Indonesië is een extreem voorbeeld van een mutatie die ‘dermale hyperpigmentatie’ wordt genoemd.

Ook een ander kippenras, dat vanwege zijn harige en zijdezachte verenkleed zijdehoen wordt genoemd, heeft een zwarte snavel en zwarte huid, botten en vlees, evenals de zwarte H’Mong-kip uit Vietnam en de Svarthöna-kip uit Zweden. Wetenschappers noemen de bijzondere mutatie van deze dieren fibromelanose.

De Genen Achter de Zwarte Kleur

De meeste gewervelde dieren bezitten een gen met de aanduiding endotheline-3 of EDN3, dat onder andere de huidskleur controleert. Tijdens de ontwikkeling van een normale kip gaan sommige cellen, zoals die in de huid en de veerfollikels, over tot de expressie van het EDN3-gen, waardoor melanoblasten - cellen die voor de pigmentkleur zorgen - naar die cellen migreren.

Maar bij kippenrassen met hyperpigmentatie gaan vrijwel álle cellen over tot de expressie van het EDN3-gen, zodat ze tot wel tienmaal zoveel melanoblasten vormen. Dat levert botten en organen op die eruitzien alsof ze in teer zijn gedoopt. Gelukkig lijkt deze mutatie geen enkele nadelige uitwerking op de gezondheid van de vogels te hebben.

‘De mutatie die aan fibromelanose ten grondslag ligt, is zeer specifiek, dus we zijn er zeker van dat deze maar één keer is opgetreden,’ zegt Leif Andersson, een geneticus van de Universiteit van Uppsala in Zweden die onderzoek doet naar de genetica van gedomesticeerde dieren. Bovendien kan de zwarte mutatie bij al deze kippenrassen volgens hem worden teruggevoerd op één enkele vogel die honderden of misschien zelfs duizenden jaren geleden heeft geleefd.

De Geschiedenis van Zwarte Kippenrassen

Ook al begrijpen wetenschappers inmiddels waarom deze kippen zo bijzonder zijn, de geschiedenis van deze rassen is nog steeds een raadsel. Veel experts denken dat enkele woorden die door Marco Polo werden geschreven, de eerste verwijzing naar de zwarte kippen zijn. Toen de ontdekkingsreiziger in 1298 door Azië reisde, vermeldde hij een kippenras ‘dat haar als dat van katten heeft, zwart is en uitmuntende eieren legt’. Niemand weet het zeker, maar het beschreven ras doet sterk denken aan het zijdehoen.

Daarna moet de mutatie volgens Andersson over de hele wereld zijn verspreid door fokkers die de buitenissige kleur van de dieren wel konden waarderen. Er bestaat zelfs een anekdote over een zeeman die van een handelsreis naar Oost-Indië een zwarte kip mee naar huis bracht, wat zou kunnen verklaren hoe de Svarthöna-kip in Europa terechtkwam.

Hoewel al deze rassen al eeuwenlang bekend zijn, zijn ze nog altijd relatief zeldzaam. Natuurlijk zijn niet alle zwarte kippenrassen alleen maar winnaars omdat hun kleur in genetische termen zo onwaarschijnlijk is, zegt Anderson. Het was toeval dat tot de ontwikkeling van zwarte kippen leidde, maar het was een bewuste keuze van mensen om ze verder te fokken en over de hele planeet te verspreiden.

Ayam Tjemani: Een Detail

De naam "Tjemanihoen" zou afgeleid zijn van het dorp Tjemani, een stadsdeel van Sokoharjo in Midden-Java. Kedoe is de voormalige residentie, waarvan Sokoharjo deel uitmaakte. Volgens een andere verklaring stamt 'tjemani' uit het Sanskriet en betekent "zwart", evenals in Javaanse dialecten.

Fibromelanotische hoenders komen in heel Zuid-Oost-Azië en ook in Indonesië (Java, Madoera en Sumatra) voor. Dit ras is bekend op Java en schijnt reeds in koloniale tijden rond 1920 beschreven te zijn. Volgens de lokale bevolking zouden de dieren oorspronkelijk uit Sumatra stammen. In de jaren 60 werd het ras in Indonesië steeds bekender, toen fibromelanotische hoenders gebruikt werden als offer bij de pannenbierceremonie.

In 1998 voerde de Nederlands fokker Jan Steverink voor het eerst dieren naar Nederland in. Vanuit deze fok werden de hoenders naar Duitsland, Tsjechië, Slowakije en de Verenigde Staten geëxporteerd en daar verder gefokt. De hanen wegen 1,8-2,5 kg en de hennen 1,5-2,0 kg.

Australorp Kippen: Zwart en Vriendelijk

De Australorp kippen zijn erg goed in het leggen van eieren. Het tam maken van Australorp kippen is heel eenvoudig: verwennen. De kippen moeten verwent worden met heerlijke kippensnacks die u uit de hand aanbiedt. Denk hierbij aan Insectenmix, Snackwormen en Meelwormen.

De kippen zijn er dol op en binnen een week na aanschaf zullen de dieren tam zijn, mits ze voldoende aandacht krijgen natuurlijk. De Australorp kippen zijn echte scharrelkippen, ze vinden het dus heerlijk om de hele dag door de tuin te scharrelen. Biedt de dieren daarom ook voldoende leefruimte aan.

Kenmerk Australorp Kip
Kleur Zwart (veren met groene glans in de zon)
Karakter Vriendelijk, nieuwsgierig, tam
Eieren leggen Erg goed
Gewicht haan 1,8-2,5 kg
Gewicht hen 1,5-2,0 kg

Door de kip voldoende ruimte te bieden blijft een kip ook veel gezonder, legt de kip meer eieren en zijn de kippen gelukkiger. In het nachthok kunt u het beste een ruimte van minimaal 30cm2 aanhouden per kip. Dus in een hok van 100x120cm kunt u vier kippen houden. Probeer kippen in de ren minimaal één vierkante meter per kip te geven. Uiteraard geldt: hoe meer ruimte, hoe beter.

Wilt u de Australorp kippen in levende lijve zien? Kom dan langs bij Dierenspecialist Hoogendoorn in Stolwijk. Er zijn altijd wel een paar honderd sierkippen bij ons in Stolwijk aanwezig om uit te kiezen. Bij aanschaf van sierkippen of oriëntatie hiernaar nemen wij u mee door de processen van het kippenhouden. Dus wat komt erbij kijken, welk ras is voor u geschikt en wat is ervoor nodig.

labels: #Kip

Zie ook: