Veel mensen zijn bang voor een voedselvergiftiging door kip, je kan je er namelijk behoorlijk ziek door voelen. Maar hoe kan je een voedselvergiftiging door kip voorkomen? En wat is nu precies het verschil tussen een listeriabacterie, een campylobacter, ESBL en salmonella?

De Risico's van Rauwe Kip

Het idee om rauwe kip te eten, is niet zonder risico's. "Nou, het is veiliger om een snelweg over te steken in de spits," zei microbioloog Rick Holley van de Universiteit van Manitoba. "Minstens een kwart van de geslachte kippen bevat salmonella, en er zijn 2600 soorten salmonella," legt Holley uit. Hij eet zelf sowieso geen rauw vlees, vooral omdat hij zelf de nodige dingen heeft gezien als voedselveiligheidsonderzoeker. "Ik heb geen zin om ziek te worden omdat ik iets heb gegeten.

Toch moet je oppassen met rauwe kip, ook al doe je voorzichtig. “Je kan er zelfs hersenschade van krijgen, of je hele verteringsstelsel lost op door de pathogene organismen zoals E. Coli. Die bacterie is in staat om je darmwand te penetreren en zo in je bloedbaan terecht te komen. Kortom: eet geen rauwe kip, want dan ga je misschien dood.

Bacteriën in Kip

In het darmkanaal van dieren leven veel bacteriën. Er is een kans dat bepaalde bacteriën tijdens het slachtproces in de voedselketen terecht komen. Naast de bacteriën in het darmkanaal van de kippen, speelt antibioticaresistentie ook een rol bij de ontwikkeling van bacteriën bij kippen. Doordat kippen vaak dicht op elkaar leven, wordt een ziekte snel verspreid.

Vleesproducenten proberen dit te voorkomen met antibiotica. Maar door lang en herhaaldelijk gebruik van hetzelfde antibioticum, worden ziektekiemen in de kip na verloop van tijd resistent voor het antibioticum. Dit betekent dus dat bepaalde bacteriën niet meer gevoelig zijn voor de werking van één of meerdere antibioticasoorten.

Over het algemeen zijn gezonde mensen met een sterk afweersysteem minder vatbaar voor een voedselvergiftiging. Wanneer je een slecht afweersysteem hebt, loop je sneller een ziekte op en dus ben je ook gevoeliger voor een voedselvergiftiging. Er zijn meerdere bacteriën die een voedselvergiftiging door kip kunnen veroorzaken.

Meest voorkomende bacteriën:

  • Salmonellabacterie: De salmonellabacterie is de meest bekende ziekmakende bacterie. Je kan vrijwel alleen besmet raken met salmonella door het eten van eieren met nog vloeibaar eigeel, rauw vlees, ongewassen fruit en ongewassen of rauwe groenten.
  • Campylobacter: Deze bacterie is minder bekend, maar veroorzaakt meer ziektegevallen dan salmonella. Een voedselvergiftiging door de campylobacter ontstaat vaak als kippenvlees onvoldoende wordt verhit.
  • Listeriabacterie: De kans op besmetting door de listeriabacterie is zeldzaam. Voorbeelden hiervan zijn vleeswaren, zoals kip- of kalkoenfilet. Behalve in kip komt deze bacterie ook voor in veel andere dierlijke voedingsmiddelen, zoals in rauwe eieren, in kaas gemaakt van rauwe melk en in voorverpakte, gerookte vis. De symptomen van listeria komen overeen met die van griep.
  • ESBL: ESBL kan voorkomen op kippenvlees. Wanneer je een infectie hebt met een bacterie die ESBL aanmaakt, kan dit dus moeilijker te behandelen zijn met antibiotica. ESBL komt niet zo vaak voor en is niet gevaarlijk voor gezonde mensen.

Preventie van Voedselvergiftiging

Helaas is preventie van een voedselvergiftiging niet altijd mogelijk. Eet nooit voedsel dat over de te gebruiken tot (TGT)-datum is. Producten met een ten minste houdbaar tot (THT)-datum kunnen vaak nog veilig worden gegeten als ze goed zijn bewaard.

Wanneer een voedselvergiftiging wordt veroorzaakt door een bacterie of virus kan het besmettelijk zijn.

Tips om het risico te minimaliseren:

  • Let op de houdbaarheidsdatum van het kippenvlees dat je koopt.
  • Gebruik een koeltas om kip (en andere bederfelijke producten) naar huis te vervoeren.
  • Spoel rauwe kip niet af onder de kraan. Ook niet met azijn of citroen.
  • Zorg dat klaargemaakt eten niet in contact komt met rauwe kip.
  • Gebruik keukengerei (zoals snijplanken, messen of spatels), dat in aanraking is geweest met rauw kippenvlees, niet meer voor andere producten. Of was het keukengerei tussendoor af met heet water en afwasmiddel.
  • Verhit kippenvlees door en door, tot het helemaal wit is van binnen.
  • Bereid het kippenvlees direct nadat het ontdooid is.
  • Bewaar kippenvlees in de koelkast op 4 °C.
  • Rauw kippenvlees kun je invriezen of bereiden om het langer te bewaren.
  • Bereid vlees is nog 2 dagen houdbaar in de koelkast.
  • Ontdooi ingevroren kippenvlees in de koelkast, afgedekt op een bord of schaal.

Campylobacter: Een Onderschat Gevaar

Ziek geworden na het eten van kip? Grote kans dat campylobacter, het onbekendere stiefbroertje van salmonella, de boosdoener is. Salmonella is een bekende, beruchte bacterie die regelmatig in rauwe kip wordt aangetroffen. Uit onderzoek blijkt echter dat veel meer mensen ziek worden van de minder bekende campylobacterbacterie. Deze bacterie leeft in de darmen van dieren, zoals bij kippen. Als een kip geslacht wordt, kan de bacterie op het vlees terecht komen. Als kip dan niet goed doorbakken wordt, gaat het fout.

Kippenvlees is de belangrijkste bron van infecties met campylobacter. Ook in Nederland vallen er veel besmettingen te betreuren. De meeste mensen worden niet ernstig ziek door een besmetting met campylobacter. Je kunt je er wel flink beroerd door voelen. Klachten zoals buikpijn, diarree en griepachtige verschijnselen treden op binnen 48 uur tot 1 week na besmetting. De klachten houden ongeveer 5-7 dagen aan. Soms kun je nog wekenlang last hebben van darmkrampen. In sommige gevallen worden mensen wel ernstig ziek. Besmetting met campylobacter kan in uitzonderlijke gevallen leiden tot het Guillain-Barré-syndroom. Dit tast het zenuwstelsel aan. Ook kan er soms blijvende spierzwakte optreden met symptomen als ernstige verzwakking van spieren, polio-achtige verschijnselen en pijn.

Salmonella

Van salmonella heeft bijna iedereen weleens gehoord. Deze bacterie komt veel voor in rauwe kip en is de veroorzaker van nare voedselinfecties. Uit onderzoek blijkt echter dat er inmiddels meer besmettingen voorkomen met de onbekendere bacterie campylobacter.

Veel dieren kunnen drager zijn van salmonella, bijvoorbeeld kippen, varkens en koeien. Wel kunnen ze de bacterie aan hun omgeving doorgeven en zo mensen ziek maken. De bacterie zit ook in het vlees, de melk en/of op de eieren van het besmette dier. Mensen die deze producten eten, krijgen de bacterie binnen en kunnen daar ziek van worden. Dat gebeurt vooral wanneer mensen rauw vlees of rauwe eieren eten.

Het Wassen van Kip: Wel of Niet Doen?

Uit onderzoek van het Voedingscentrum blijkt dat meer dan een kwart van de kip-etende Nederlanders rauwe kip afspoelt onder de kraan. De meesten omdat ze dit hygiënischer vinden en zo bacteriën willen wegspoelen. Terwijl juist door de waterspetters en het sap van de rauwe kip bacteriën verspreidt. Bacteriën op kip kunnen zorgen voor een voedselvergiftiging.

“Juist het wassen van kip kan bacteriën verspreiden. Bacteriën worden na wassen gevonden in de gootsteen, op het aanrecht of op de spullen die op het aanrecht liggen, zoals een snijplank of mes. Gelukkig weten verreweg de meeste mensen dat je met kip hygiënisch om moet gaan. En dat je het door en door moet verhitten.", aldus Wieke van der Vossen - expert voedselveiligheid bij het Voedingscentrum.

Vanuit hygiëne raadt het Voedingscentrum dus af om rauwe kip te wassen en af te spoelen onder de kraan. Maar wil je dit wel doen, dan adviseert het Voedingscentrum op een aantal zaken te letten:

  • Zorg bij het wassen dat het zo weinig mogelijk spettert. Bijvoorbeeld door de kip voorzichtig onder te dompelen in een schaal met water en azijn of citroen.
  • Maak na het wassen het aanrecht, eventueel keukengerei en alle contactoppervlakken (zoals de hendel van de waterkraan) goed schoon met heet water en een sopje. Spoel ook de gootsteen door met heet water.
  • Als je de kip afdroogt, doe dit dan met keukenpapier en gooi dit gelijk na gebruik weg.
  • Was je handen grondig met water en zeep na het aanraken van rauwe kip.

Conclusie

Het eten van rauwe kip brengt aanzienlijke risico's met zich mee. Bacteriën zoals salmonella en campylobacter kunnen ernstige voedselvergiftiging veroorzaken. Preventieve maatregelen en hygiëne zijn essentieel om deze risico's te minimaliseren.

labels: #Kip

Zie ook: