De laatste decennia komt eczeem in toenemende mate voor, vooral in geïndustrialiseerde landen. Maar wat is eczeem nou precies? Eczeem is niets minder dan een ontstekingsreactie in de bovenste laag van de huid. Door deze ontstekingsreactie is er sprake van een defect in de huidbarrière waardoor het vocht gemakkelijker en snel kan verdampen in onze huiden. Daarnaast kunnen allergenen en bacteriën beter de huid binnendringen waardoor er ontstekingsverschijnselen kunnen ontstaan met als gevolg eczeem.

In de meeste gevallen is dit erfelijk bepaald of het gevolg van een allergie maar klachten kunnen wel verergerd worden door voeding. Sommige mensen hebben namelijk een intolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen.

Voedingstips bij eczeem

Als je eczeem hebt, kan je voeding een verschil maken. Overleg met een dermatoloog of arts om triggers in je voeding te vinden en te vervangen door ontstekingsremmende opties. Met hun hulp stel je een persoonlijk dieetplan op dat echt werkt voor jou.

Hieronder volgen enkele algemene voedingstips die kunnen helpen bij eczeem:

  1. Drink voldoende water: Je huid is een orgaan en heeft, net als je nieren, genoeg water nodig om goed te kunnen functioneren. Door voldoende te drinken reinigt de huid zich beter wat erg belangrijk is bij eczeemproblematiek. Door tenminste 2 liter water per dag te drinken kan jouw lichaam zich beter ontgiften. Daarnaast kan je bijvoorbeeld ook kamillethee drinken.
  2. Gebruik alternatieven voor melkproducten: Veel volwassenen met eczeem kunnen niet goed tegen melkproducten. Dit komt omdat het enzym lactase minder wordt naarmate je ouder wordt. Daardoor wordt melk niet goed verteerd, wat kan leiden tot winderigheid, buikpijn en opspelende eczeemklachten.
  3. Eet verse producten: Vermijd bewerkte voedingsmiddelen. Eet geen kant-en-klaar maaltijden en gebruik bij de bereiding van je maaltijden geen ‘pakjes en blikjes’. Eet minimaal 500 gram verse groenten en vers fruit per dag.
  4. Neem voldoende vet (omega vetzuren): Kies voor het voeden van je huid en slijmvliezen voor gezonde vetten, zoals vette vis (zalm, haring, makreel, tonijn). Of kies voor noten en zaden die onverhit en ongezouten zijn. Wissel af tussen biologisch gepeld hennepzaad, chiazaad, (on)gebroken lijnzaad en pompoen-, zonnebloem- en pijnboompitten. Bakken en braden doe je het beste in roomboter en olijfolie. Dit kun je ook koud gebruiken.
  5. Neem voldoende vitaminen: Vitamine B is een essentieel ingrediënt voor de huid. Het heeft een hydraterende en ontstekingsremmende eigenschap. Het is namelijk een sterke anti-oxidant wat ervoor zorgt dat de huid beschermd wordt tegen vrije radicalen waardoor irritaties en ontstekingen verminderen wat van groot belang is bij eczeem. Daarnaast is vitamine D niet weg te denken bij eczeem.
  6. Zowel pre- als probiotica helpen je darmflora gezond te houden: Probiotica zijn goede bacteriën die je in bepaalde voedingsmiddelen of supplementen vindt. Ze hebben tal van gezondheidsvoordelen, ook voor je huid. Je vindt probiotica vaak in yoghurtdranken of als supplement. Prebiotica zijn “voeding” voor onze goede darmbacteriën. Je vindt ze van nature in veel voedingsmiddelen, en soms worden ze ook aan producten toegevoegd Kortom: dankzij prebiotica heb je meer goede bacteriën.
  7. Omega 3 is een must voor een gezonde, gehydrateerde huid: Het beschermt en werkt ontstekingsremmend, wat eczeem kan helpen voorkomen. Je vindt het vooral in vette vis en zeevruchten. De plantaardige versie, ALA, die deels wordt omgezet naar EPA en DHA, zit in hennepzaad, lijnzaad en walnoten.

Voedingsmiddelen om te vermijden

Hoewel groenten veel goede voedingsstoffen bevatten, kan het eten van bepaalde soorten ongunstig zijn bij eczeem. Een survey-onderzoek suggereert dat nachtschade groenten - zoals tomaten, paprika, aubergine, pepers en witte aardappelen - eczeemklachten kunnen verergeren. Dit zou te wijten zijn aan solanine, een stofje dat in deze groenten zit.

Mensen met eczeem blijken minder koolhydraten, eiwitten en vetten te eten en hierdoor minder calorieën binnen te krijgen dan mensen zonder eczeem. Gemiddeld nemen zij zelfs minder calorieën in dan de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid. Mensen met eczeem volgen veel vaker een koemelkeiwit-vrij dieet.

Vermijd ook transvetzuren die voortkomen uit gebakken vetten en oliën en voorkomen in margarine, gebak, snacks en chips.

Het belang van een gezonde darmflora

In je darmen huizen biljoenen bacteriën, die samen met virussen, gisten en schimmels je microbioom vormen. Net als bij het microbioom van je huid heeft dit kleine leger van micro-organismen grote impact op jouw leven. Het darmmicrobioom helpt bijvoorbeeld mee om je darmwand gezond te houden. Ook traint het je immuunsysteem ter verdediging tegen ontstekingen. Een gezonde darm betekent een gezondere huid. Het is dan ook geen verrassing dat veel eczeempatiënten last hebben van gastro-intestinale klachten.

Inflammatoire darmaandoeningen, prikkelbare darmsyndroom (PDS) en eosinofiele oesofagitis (chronische ontsteking van de slokdarm) komen veel vaker voor bij mensen met eczeem dan bij mensen zonder eczeem.

Supplementen die kunnen helpen

Veel mensen met eczeem hebben vaak ook een tekort aan zink, vitamine B12 en D, wat de klachten kan verergeren. Denk je dat je een tekort hebt? Check dan eerst met een diëtist voordat je supplementen overweegt.

Van bepaalde stoffen wordt gesteld dat ze effectief kunnen zijn bij het verminderen van de ernst van eczeemsymptomen. Zo stellen onderzoekers dat het innemen van hoge doseringen omega 3-vetzuren (DHA en EPA) de ernst van de eczeemsymptomen mogelijk kunnen verminderen vanwege hun ontstekingsremmende werking.

Mensen met eczeem lijken minder GLA (ontstekingsremmend omega 6-vetzuur) in hun bloed te hebben waardoor de kans op vochtverlies van de huid toe neemt. Het regelmatig eten van vette vis zoals zalm of makreel of een supplement omega 3 in de basisvoeding kan in veel gevallen gunstig werken.

Eliminatiedieet

Met een eliminatiedieet onderzoek je of bepaalde voedingsmiddelen allergische reacties, en mogelijk eczeem, veroorzaken. Zo'n dieet duurt meestal 2-4 weken. Als je klachten verminderen door bepaalde voedingsmiddelen weg te laten, kun je testen of die echt de boosdoeners zijn.

Holistische benadering

Bij eczeem is het belangrijk om niet alleen de symptomen aan te pakken, maar ook de onderliggende oorzaken. Een holistische benadering richt zich op de hele persoon, waarbij factoren zoals stress, voeding, omgevingsinvloeden en levensstijl in overweging worden genomen.

Eczeem is een complexe huidaandoening waarbij meerdere factoren een rol spelen. Daarom is het belangrijk om erachter te komen wat jouw specifieke triggers zijn. Raadpleeg altijd een arts, huidtherapeut of diëtist voordat je grote veranderingen in je dieet aanbrengt.

Voedingsstoffen en hun rol bij eczeem
Voedingsstof Bronnen Rol bij eczeem
Omega 3-vetzuren Vette vis (zalm, makreel, haring), hennepzaad, lijnzaad, walnoten Werkt ontstekingsremmend en beschermt de huid
GLA (gamma-linoleenzuur) Teunisbloemolie, borage olie Remt ontstekingen en herstelt de huidbarrière
Probiotica Yoghurtdranken, supplementen Helpt de darmflora gezond te houden
Prebiotica Veel voedingsmiddelen (natuurlijk aanwezig of toegevoegd) Voeding voor goede darmbacteriën
Vitamine B Zaden, peulvruchten, eieren, vette vis, kiemgroenten, quinoa, groene bladgroenten Hydraterend en ontstekingsremmend
Vitamine C Groenten en fruit Sterke anti-oxidant, beschermt tegen vrije radicalen
Vitamine D Vette vis, zonlicht Beschermt tegen infecties, bevordert wondgenezing en celvorming
Zink Vlees, vis, gevogelte, peulvruchten, noten en zaden Belangrijk bij huidklachten

labels:

Zie ook: