Voeding en stress kunnen van invloed zijn op maagklachten, waarbij verkeerde voedingsgewoonten en stress de klachten kunnen verergeren. Het is dus uitproberen welke voedingsmiddelen of gerechten u goed verdraagt. Heeft u een slechte ervaring na het eten van een bepaald product of gerecht, gebruik dit dan een poosje niet.

Na verloop van tijd kunt u het weer eens in kleine hoeveelheden proberen. Het maakt ook nog verschil hoe u de maaltijd gebruikt. Door de maagklachten heeft u mogelijk last van een verminderde eetlust en/of verminderde opname van voedingsstoffen, waardoor u afvalt in gewicht. Er is niet één voedingsmiddel dat alle belangrijke voedingsstoffen bevat die een mens dagelijks nodig heeft.

Algemene voedingsadviezen bij maagklachten

Voor maagklachten is het niet mogelijk om een lijst te geven van voedingsmiddelen die u wel of niet dient te gebruiken, omdat iedereen anders reageert op bepaalde voeding. Zo is voor de één zuurkool goed te verdragen, terwijl een ander er last van krijgt. Het maakt ook nog verschil hoe u de maaltijd gebruikt.

Variatie in uw voeding is daarom belangrijk. Eet rustig, op uw gemak en kauw goed. Melk verzacht soms de pijn, maar kan daarna de klachten verergeren doordat calcium in melk de aanmaak van maagzuur bevordert. Verdeel de maaltijden over de dag. Zorg voor een goede stoelgang.

Maak gebruik van droge, vaste maaltijden en drink het liefst tussen de maaltijden door en niet bij de maaltijd. Heeft u last van maagklachten? Vermijd producten die klachten veroorzaken, maar eet zo gevarieerd mogelijk. Eet op vaste tijden en vermijd grote maaltijden. Gebruik geen koolzuurhoudende dranken en kauw niet te veel kauwgom. Eet niet te vet.

Wees voorzichtig met koffie, cacao, cola, chocola, vruchtensap, bier en overige alcoholische dranken. Bonen, koolsoorten, ui en prei zijn gasvormende producten. Een volle maag kan klachten geven als u ligt. Zet eventueel het hoofdeinde van het bed iets hoger of leg een kussen onder het matras. Dit helpt om maagzuur (zuur uit de maag) minder gemakkelijk terug te laten stromen naar de slokdarm. Leg geen extra kussen onder het hoofd.

Indien van toepassing, stop met roken. Gebruik alleen medicijnen na overleg met uw arts. Als u last heeft van uw maag helpt het vaak om bepaalde dingen wel en niet te eten. De eetlust is over het algemeen minder, maar helemaal niet eten zorgt ervoor dat u zich nog slechter zult voelen.

De klachten met uw maag komen ergens vandaag, dus als u niet weet wat de oorzaak is, is het altijd raadzaam om dit uit te (laten) zoeken. Verder kan het helpen om (zo mogelijk) stressfactoren aan te pakken, te stoppen met roken en af te vallen als u te zwaar bent. Neem geen eten of drinken waarvan u zelf al heeft ondervonden dat u er klachten aan uw maag van krijgt. De één krijgt meer last van de maag van bovenstaande producten dan de ander en soms zult u bepaalde ervan ook gewoon probleemloos kunnen nuttigen.

Blijf sowieso gevarieerd eten. Wanneer u een bepaalde groep voedingsmiddelen uitsluit kunnen er tekorten ontstaan. Wat weer andere klachten kan geven. Het is voor de spijsvertering goed om vezelrijk te eten, behalve als u echt veel last heeft van uw maag. Dan kunt u beter kiezen voor iets lichter te verteren opties.

Dus bijvoorbeeld even geen volkoren brood of pasta, maar bruin brood en gewone pasta. Drink daarnaast voldoende, minstens 1,5 liter per dag. Water en thee zijn daarvoor goede opties. Of u wel of niet melkproducten kunt velen is een kwestie van uitproberen. Sommige mensen krijgen er klachten van, terwijl het bij anderen juist goed werkt om af en toe een glas melk te drinken of een schaaltje yoghurt te eten. Drink in elk geval niet tevéél melk.

Het werkt vaak goed voor uw maag om kleinere hoeveelheden per keer te eten. Eet daarom bijvoorbeeld een wat kleiner ontbijt, lunch en avondeten en daarnaast maximaal 4 keer per dag iets kleins. Of kies voor 6 keer per dag een kleine maaltijd. Eet liever niet vlak voordat u gaat slapen. Als u met een volle maag gaat liggen kunnen de klachten namelijk verergeren. Ga direct na het eten daarom ook liever niet al even liggen.

De maaginhoud stroomt in een liggende positie namelijk makkelijker terug in de slokdarm. Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur. Bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit kan geen kwaad.

Oorzaken van brandend maagzuur

Als je vaak last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Deze kan beoordelen of onderzoek en een behandeling nodig zijn. Zodra we voedsel doorslikken, komt het in de slokdarm terecht. De slokdarm is een buis die loopt van de keelholte tot aan de maag. In de wand van de slokdarm zitten spieren die het voedsel naar de maag vervoeren.

Op de overgang van de slokdarm naar de maag zit een sluitspiertje. Dit sluitspiertje gaat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de maag gaat. Daarna gaat het weer dicht. Ook de druk van het middenrif op de onderkant van de slokdarm helpt om een barrière te vormen tussen de slokdarm en de maag. In de maag wordt het voedsel vermengd met maagsap. Maagsap bevat onder andere zoutzuur.

De maag zelf heeft een dikke slijmvlieslaag die de maagwand beschermt tegen dit zuur. De slokdarm heeft deze beschermlaag niet. Als maaginhoud in de slokdarm komt, kan de slokdarm beschadigd raken door het zure maagsap. Mensen bij wie de slokdarm jarenlang (chronisch) te veel wordt blootgesteld aan terugstromend maagzuur kunnen een Barrett slokdarm ontwikkelen. Dit is een blijvende verandering van het weefsel in de slokdarm.

Mensen met een Barrett slokdarm hebben een licht verhoogde kans op slokdarmkanker. De meeste mensen met chronische klachten van zuurbranden krijgen echter geen Barrett slokdarm. Er zijn verschillende oorzaken voor het te vaak terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm. Het middenrif is een platte spier die de borstholte en buikholte van elkaar scheidt. In het middenrif zit een kleine opening, waardoor de slokdarm naar de maag loopt.

Als deze opening in het middenrif te wijd is, kan de bovenkant van de maag een beetje boven het middenrif gaan uitsteken. We noemen dit een ‘breukje in het middenrif’. Zure maaginhoud stroomt dan gemakkelijker terug naar de slokdarm. Dit komt omdat het middenrif niet goed samenwerkt met de sluitspier. Door overgewicht of verstopping, maar bijvoorbeeld ook door een zwangerschap, is er minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal.

Door de verhoogde druk kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm. Bij een vertraagde maagontlediging blijft het eten langer in de maag dan normaal. Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten. Nicotine en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt. Het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, citrus, chocolade, gefrituurde en pittig eten en koolzuurhoudende dranken kunnen klachten verergeren.

Symptomen en diagnose

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Veel mensen hebben last van zure oprispingen. Je proeft dan het zuur in de mond. Maar ook zonder het zuur te proeven, kun je last hebben van brandend maagzuur. Veel mensen hebben vooral ’s nachts als ze in bed liggen of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm.

Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten. Als je langere tijd last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Vaak kan de huisarts de diagnose brandend maagzuur stellen op basis van je klachten.

Soms is aanvullend onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet verminderen door voedingsadviezen, leefregels en medicijnen. Een kijkonderzoek van de binnenkant van de slokdarm en de maag heet een gastroscopie en gebeurt met een speciaal kijkinstrument, de gastroscoop. Dit is een flexibele slang met daarop een kleine camera en een lampje. De arts brengt de slang via je mond in je slokdarm en bekijkt of de slokdarm beschadigd of ontstoken is.

Een 24-uurs zuurgraadmeting is een onderzoek waarbij 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten. De zuurgraad wordt ook wel de pH-waarde genoemd. Via de neus wordt er een dun slangetje in de slokdarm gebracht. Aan het uiteinde van dit slangetje zit een meetinstrumentje.

Behandeling van brandend maagzuur

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. Soms geeft de huisarts je voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Meestal krijg je eerst voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Soms schrijft je arts medicijnen voor. Hoelang je de medicatie moet gebruiken, hangt af hoe je erop reageert. Het kan voor een paar weken zijn.

Soms is het nodig om ze langer te gebruiken of om een hogere dosering te krijgen van hetzelfde medicijn. Of je krijgt een ander medicijn. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven. Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen brandend maagzuur. Sommige zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Niet alle medicijnen zijn geschikt voor iedereen.

Deze medicijnen maken het maagzuur minder zuur door het zuur te binden. Deze medicijnen brengen een beschermend laagje aan op de binnenkant van de slokdarm en de maag. Deze medicijnen zorgen dat het maagsap gedurende langere tijd veel minder zuur is. Er wordt nog wel maagsap aangemaakt maar is minder zuur of helemaal niet zuur meer. Daarom worden ze maagzuurremmers genoemd. Ook de termen protonpompremmers (PPI’s) worden gebruikt.

Deze medicijnen zorgen ervoor dat het eten sneller door de slokdarm en maag gaat. Hierdoor is er minder kans dat maagsap omhoogkomt. Maagsap dat toch in de slokdarm is gekomen, wordt ook sneller terug naar de maag gebracht. Deze medicijnen (prokinetica) worden ook vaak voorgeschreven tegen misselijkheid. Ze helpen niet bij een sluitspier die niet goed sluit, dus maagsap kan nog steeds terugstromen.

Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven. Gebruik deze medicijnen daarom alleen langere tijd achter elkaar in overleg met je arts. Voor het vinden van de juiste medicatie wordt de step-up methode toegepast. Het afbouwen van maagzuurremmers kun je het beste geleidelijk doen. Neem de helft van wat je normaal slikt. Slik je bijvoorbeeld elke dag 40mg omeprazol, neem dan 20mg. De week erna neem je weer de helft minder. Ga de medicijnen niet om de dag slikken, dat kan juist meer maagklachten geven.

Als medicijnen in combinatie met voedingsadviezen en leefregels niet voldoende helpen om de klachten te verminderen, kan de arts soms een operatie voorstellen. Deze operatie wordt ook wel een anti-refluxoperatie genoemd. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort lus om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. De maag kan vervolgens niet meer door het middenrif omhoogkomen.

Voedingsadviezen en leefregels bij brandend maagzuur

Voedingsmiddelen of andere factoren die klachten van brandend maagzuur veroorzaken, kunnen erg verschillen van persoon tot persoon. Wat bij de één klachten veroorzaakt, geeft bij de ander geen problemen. Het is daarom goed om proberen uit te zoeken van welke voedingsmiddelen je klachten krijgt. Een diëtist kan je hier eventueel bij helpen.

  • Vermijd zware en vette maaltijden: Zware maaltijden en vet eten veroorzaken vaak brandend maagzuur. Als je maag erg vol zit of als je erg vet eet, zal dat sneller tot klachten leiden. Een grote, zware maaltijd blijft veel langer in de maag. De zure maaginhoud stroomt dan makkelijker terug in de slokdarm.
  • Eet vaker kleine maaltijden: Het kan helpen om vaker kleine porties te eten om de maag minder te belasten.
  • Eet rustig: Langzaam en bewust eten kan helpen om klachten te verminderen.
  • Kies voor vezelrijke voeding: Vezelrijk en gevarieerd eten helpt om maagklachten te voorkomen en zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en voorkomt verstopping. Eet dagelijkse voldoende groenten, fruit, volkorengranen, peulvruchten en noten en zaden.
  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen en dranken: Alcohol, pepermunt, koffie, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel kunnen brandend maagzuur verergeren.
  • Rook niet en drink geen alcohol: Nicotine en alcohol verslappen de sluitspier tussen de slokdarm en de maag, waardoor maagzuur makkelijker kan terugstromen in de slokdarm. Het advies is om te stoppen met roken en geen alcohol te drinken. Heb je hier hulp bij nodig?
  • Voorkom verstopping: Verstopping verhoogt de druk in de buikholte en daardoor stroomt maagsap makkelijker terug in de slokdarm. Gezond, vezelrijk eten, voldoende vocht (1,5 tot 2 liter per dag) en regelmatig bewegen helpen om de ontlasting soepel te houden.
  • Eet niet vlak voor het slapengaan: Probeer minstens drie uur voor het slapen niet meer te eten. Ga na het eten ook niet direct liggen. Als je ligt met een volle maag, kan de maaginhoud gemakkelijker terugstromen.
  • Behoud een gezond gewicht: Overgewicht verhoogt de druk op je buik, wat de kans op brandend maagzuur verhoogd. Afvallen op een geleidelijke en gezonde manier kan helpen om klachten te verminderen. Een diëtist kan je daarbij helpen.
  • Draag makkelijke, loszittende kleding: Strakke kleding, zoals een strakke broek of riem, kan te veel druk op de buik geven, wat klachten kan verergeren.
  • Buk zo min mogelijk voorover: Bij het voorover bukken kan maagzuur terugstromen in de slokdarm.
  • Verhoog het hoofdeinde van je bed: Als je het hoofdeinde van je bed iets verhoogt, bijvoorbeeld met blokken onder de poten, ligt je hoofd hoger dan je maag. Waardoor het maagzuur minder makkelijk terugstroomt.
  • Slaap op je linkerzij: Slapen op de linkerzij kan verlichting geven.

MDL Fonds geeft je graag betrouwbare en juiste informatie. Ben je blij met onze voorlichting? Steun ons! Want MDL Fonds ontvangt geen subsidie.

Wat te doen bij maagklachten

Dit kan helpen om minder last van je maag te krijgen:

  • Leg 's nachts een extra kussen onder je hoofd, nek en schouders. Dan ligt je bovenlichaam hoger.
  • Slik geen pijnstillers zoals ibuprofen en naproxen (NSAID's).
  • Als je te zwaar bent, probeer dan af te vallen.
  • Als je rookt, probeer te stoppen.
  • Krijg je last van je maag door bijvoorbeeld vet eten of frisdrank?

Wanneer moet je direct de huisarts bellen?

Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen hebt:

  • Je poep is plakkerig en zwart (dus niet donkerbruin).
  • Je geeft bloed over.
  • Je blijft overgeven. De pijn gaat niet meer weg.
  • De pijn is zo erg dat je het niet meer volhoudt.
  • Je voelt je suf en valt steeds bijna flauw.
  • Je hebt heftige buikpijn en koorts.
  • Je hebt heftige buikpijn die erger wordt als je beweegt.
  • De pijn wordt erger als je je buik aanraakt of loslaat.
  • De pijn wordt erger als je hoest of lacht.

labels:

Zie ook: