Koude winterse avond, regen op het raam, ijs op het water. Wij denken dan maar aan één ding: erwtensoep. Eigenlijk lusten we ook best een bakkie midden in de zomer, zo lekker vinden we het. Erwtensoep is een heerlijke ‘winterse soep’ en een klassieker tijdens de wintermaanden. Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik. Maar welk vlees hoort er nou eigenlijk in erwtensoep?

Welk vlees in erwtensoep?

Als we het hebben over het vlees dat officieel in erwtensoep hoort, begeven we ons een beetje op glad ijs. Iedere provincie, iedere streek en zelfs iedere familie heeft andere tradities. In de klassieke soep wordt er gebruik gemaakt van verschillende delen van het varken. Voor de mensen die geen varken mogen of kunnen eten is rundvlees het beste alternatief. Kip kun je beter vermijden bij het maken van erwtensoep.

Wij raden je aan om sowieso meerdere opties te combineren. Laat het katenspek en/of de varkenspoten bijvoorbeeld meesudderen en voeg de plakjes rookworst op het einde toe.

Verschillende soorten vlees voor erwtensoep

  1. Rookworst: Want zeg je erwtensoep, dan zeg je rookworst. Met plakjes of blokjes van deze malse varkensworst vol rokerige smaken, maak je de soep echt af. Gek op rookworst of de vegetarische versie ervan? Rookworst is natuurlijk echt een traditioneel Nederlands product: het gemalen vlees wordt vermengd met specerijen en zout. De worsten worden tegenwoordig ook nog maar zelden gerookt. Er wordt steeds vaker rookaroma gebruikt voor de rooksmaak.
  2. Varkensvlees: Traditioneel gebruik je stukken varken die je in de soep laat trekken. Dat geeft het geheel heel veel smaak! De meeste mensen gaan voor varkenspoten of schouderkarbonades, maar je kunt ook varkensribben, varkenswangen of zelfs varkensoren gebruiken. Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat staan, mag je het trouwens pas snert noemen. Ik voeg dus een varkenspoot toe aan de erwtensoep. Je kunt dit halen bij de slager, maar mocht dit er niet zijn, kies dan voor schouderkarbonade.
  3. Spek: Snijd zelf een stuk spek in reepjes of blokjes, of koop een bakje of zakje in de supermarkt. Je hebt twee opties: laat het vlees al meesudderen in de soep (zodat de soep een diepe zoute en vettige smaak krijgt) of bak de reepjes uit en voeg ze toe als knapperige topping. Maak gebruik van spekreepjes of spekblokjes. Gebruik geen vegetarische spekblokjes. Waarom? Dit geeft geen lekkere smaak aan de soep. Spek is altijd van varkensvlees.
  4. Katenspek: Minder bekend maar ook hartstikke lekker in een Hollands soepie. Deze speksoort wordt eerst gekookt en daarna heel heet gerookt. De smaak is daardoor heel bijzonder. De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek.

Extra tips voor de bereiding

  • Snijd het gerookte spek niet fijn, maar grof.
  • Gebruik ook prei in plaats van alleen maar ui. Prei is een stuk milder dan ui en geeft de erwtensoep die hele mooie zachte, maar toch een beetje pittige smaak.
  • Voeg hét hoofd-ingrediënt, de spliterwten, als laatste toe. Waarom? Estée legt uit: 'De spliterwten doe ik expres bovenop. Als je ze onderop zou doen - de hitte komt van onderaf - dan heb je kans dat de erwtensoep verbrandt. Er zit best veel zetmeel in spliterwten, dat koekt aan.
  • Wees niet te zuinig met zout. Deze erwtensoep maak je helemaal zonder pakjes en zakjes.

Ingrediënten en bereidingstijden

Erwtensoep moet de eerste 2 uur zachtjes koken en daarna 4 uur op zacht vuur door pruttelen.

Om erwtensoep te maken wordt ongeveer 1,5L water toegepast voor 500 gr spliterwten.

Doe de spliterwten samen met het water, het vlees, de laurierblaadjes en zwarte peper in een grote soeppan. Breng het water aan de kook en laat het vlees en de spliterwten 40 minuten zachtjes koken. Haal in de tussentijd het schuim dat ontstaat met een schuimspaan uit de pan. Haal na 40 minuten het vlees uit de pan en snijd dit in stukken. Doe ondertussen de ui en de rest van de groenten in de pan en schep dit even goed om. Voeg vervolgens het vlees weer toe en breng de soep opnieuw aan de kook. Laat vervolgens de erwtensoep 1,5u zachtjes pruttelen.

Het is de bedoeling dat de spliterwten uit elkaar vallen en dat de soep lekker dik wordt, laat de soep dan ook net zolang koken tot de spliterwten bijna niet meer herkenbaar zijn - dit kan maar zo langer dan 1,5u duren.

Leg als de soep klaar is de rookworst bovenop de soep en doe de deksel op de pan.

Extra ingrediënten voor erwtensoep

In principe kun je allerlei verschillende groenten toevoegen aan je erwtensoep. In erwtensoep zit standaard spliterwten, prei, knolselderij, wortelen, selderij en rookworst. In erwtensoep zit vaak laurier en selderijblad.

Was de spliterwten. Zet de erwten, het water, de dikke ribben en zuurkoolspel op met de laurierbladeren. Schuim af en ongeveer 45 minuten koken tot de erwten gaar zijn. Neem het vlees uit de pan. Voeg de ui, knolselderij, wortel, prei en aardappelen toe. Breng aan de kook, kook de groenten ongeveer 45 minuten. De laatste 15 minuten doe je de rookworst in plakjes erbij. Pak het overige vlees er weer bij en snijd in stukjes (zonder vet). Doe het vlees en de bouillonblokjes in de pan en roer goed door. Maak af met zout en peper. Garneer de soep met de selderij.

Serveren en bewaren

Erwtensoep is zo'n heerlijk oer-Hollands recept. Je eet 'm als lekkere opwarmer tijdens de koude winterdagen. Wil je echte, ouderwetse erwtensoep maken met spliterwten? Ik leg je in dit recept stap-voor-stap uit hoe je dat doet. Niet alleen de ingrediënten - zoals bijvoorbeeld de varkenspoten voor de smaak en het vlees - maken de snert.

Serveer de soep met roggenbrood en katenspek ernaast. Na een lange winterwandeling of een schaatstocht op natuurijs is het een klassieker: erwtensoep, geserveerd met een sneetje roggebrood met spek. Roggebrood is rijk aan vezels en daarmee voedzaam en gezond. Traditiegetrouw wordt erwtensoep geserveerd met een snee roggebrood, die is belegd met Zeeuws spek of katenspek. Dat maakt het helemaal tot een voedzame en gezonde maaltijd.

Roggebrood met spek, kaas of haring zijn bekende combinaties. Roggebrood laat zich echter ook heel goed combineren met zoet beleg.

Als je verse soep wilt bewaren na bereiding, laat hem dan eerst goed afkoelen. Giet afgekoelde soep in één of meerdere vershoudbakjes en zet deze in de vriezer. Bij minimaal -18˚C kun je de soep zo’n drie maanden bewaren. Ja, je kan de soep makkelijk bewaren. Koel de soep terug naar kamertemperatuur. Giet de soep in een luchtdichte bak. Let op, de soep is vaak erg dik als je het wil opwarmen.

Variaties en serveren

Erwtensoep kan wanneer hij goed gevuld is prima gegeten worden als maaltijdsoep. Maar er zijn een aantal toevoegingen die heel lekker zijn om erbij te eten. De meest bekende toevoeging is waarschijnlijk wel roggebrood met spek. Sneetjes stokbrood, al dan niet voorzien van een laagje kruidenboter, zijn heel lekker om in de soep te dopen. Net als stokbrood heeft zuurdesembrood een stevige structuur. De smaak van deze soort brood past daarnaast zeer goed bij de soep. De gevarieerde smaken van een Zeeuwse tosti passen perfect bij de smaken van erwtensoep. Voor de stevige trek kan erwtensoep met pannenkoeken gecombineerd worden. Al dan niet met spek erop. Iets waar ze in Zweden ook dol op zijn. Waarom alleen worst ín de soep doen? Er kan ook prima een worstenbroodje bij gegeten worden.

Zit jij vol na een bord erwtensoep? Dan moet je in sommige families in ons land toch nog even doorbijten. Bij hen is het gebruikelijk om na erwtensoep pannenkoeken als dessert te eten. Dit is een traditie die ook in Scandinavische landen bekend is.

Voedingswaarde

Erwtensoep wordt gemaakt van split­erwten en in grote delen van Nederland ook wel ‘snert’ genoemd: met name wanneer de soep een dag heeft gestaan en dus dikker is van structuur. Erwten zijn vezelrijk en hebben een lage glycemische index. Dat wil zeggen dat ze zorgen voor langzame stijging en daling van de bloedglucosewaarde. Na een flinke kop soep ben je voor een aantal uren verzadigd. De verschillende groentes die tijdens de bereiding van de soep aan de spliterwten worden toegevoegd, zoals winter­peen, prei en uien, leveren allemaal verschillende ­vitamines en mineralen.

Wijn

Sauvignon uit Nieuw - Zeeland is enorm lekker bij snert. De stevige en frisse witte wijn weegt goed op tegen de krachtige maaltijdsoep. Een zwoele rode wijn past prima bij een stevige maaltijdsoep.

labels: #Soep

Zie ook: