Deze folder geeft u meer informatie over neusspoelen met zoutoplossing. Het spoelen van de neusbijholten kan het beste gebeuren met een ruime hoeveelheid zoutoplossing en lage spoeldruk.

Waarom uw neus spoelen met zoutoplossing?

Spoelen met zout water reinigt het slijmvlies en voert overtollig slijm, korsten en/of pus af. Het overtollige slijm (korsten en/of pus) wordt afgevoerd. Door regelmatig de neus schoon te maken, verkleint u de kans op een infectie. Het spoelen zorgt ervoor dat u vrijer kunt ademhalen. Bovendien hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld moeten worden, meer effect als de neus schoon is.

Het reinigen van de neus(bij)holten van snot en korsten is belangrijk. Snot en korsten die in de neus(bij)holten blijven staan, irriteren het neusslijmvlies en onderhouden de ontsteking van het neusslijmvlies.

Uw arts heeft u geadviseerd om uw neus te spoelen. Trilhaartjes in uw neusslijmvlies zorgen er normaal voor dat het slijmvlies vuildeeltjes opvangt. Deze vuildeeltjes worden samen met het slijm naar de achterkant van uw keel gebracht, u slikt het door en het wordt vernietigd door de zuren in uw maag. Dit is ook het geval bij neuspoliepen, bij een luchtwegallergie (allergische rhinitis), bij een (ernstige) verkoudheid, bij hyperreactieve slijmvliezen en/of bij chronische ontstekingen in de neus(-bijholten). De ontregelde slijmvliezen houden het slijm (korsten en/of pus) langer vast in de neus, met als gevolg dat het zich gaat ophopen.

Uw neus spoelen met zout water is nodig om op een voorzichtige manier oud bloed te verwijderen, eventuele vorming van korsten tegen te gaan en de neus goed schoon te maken.

Benodigdheden voor het spoelen

  • Jodiumvrij zout
  • Lauw water (37 graden Celsius)
  • Een spuit, spoelfles, neusdouche of een kannetje

Hoe maakt u zelf een zoutoplossing?

U kunt de zoutoplossing makkelijk zelf maken. Het enige dat u nodig heeft is keukenzout en lauw water. Er zijn ook kant-en-klare zakjes met zout.

De juiste mengverhouding voor zoutwateroplossing is:

  • 9 gram (jodiumvrij) zout op 1 liter lauwwarm kraanwater, of
  • 1 afgestreken theelepel zout op 200 ml (=1 mok) lauwwarm kraanwater.

Het water hoeft niet gekookt te worden; Nederlands kraan water is in principe voldoende schoon. Tegen het koken van water is echter geen bezwaar, opwarmen in de magnetron mag ook.

Spoelen met een oplossing die té veel of té weinig zout bevat, kan pijnlijk aanvoelen. Het water moet lauwwarm zijn, op lichaamstemperatuur (37 graden Celsius). U hoeft dit niet eerst te koken, omdat het Nederlandse kraanwater voldoende schoon is. Kookt u het water toch, laat het dan eerst voldoende afkoelen voordat u het gebruikt. De zoutoplossing is 2 dagen houdbaar.

Spoel uw neus met een zoutoplossing. Spoelen met alleen (lauw) water kan irriteren en pijnlijk zijn. Als u uw neus spoelt heeft u vaak te maken met een ontstoken en/of beschadigd neusslijmvlies door verkoudheid, allergie, neusbijholtenontsteking of door een neusoperatie. Het is voor het gevoelige slijmvlies belangrijk dat u met de juiste hoeveelheid zout uw neus spoelt. Te veel of te weinig zout kan pijnlijk aanvoelen. U kunt zelf zoutoplossing maken door een afgestreken theelepel jodiumvrij zout op te lossen in een glas met 200 ml lauwwarm water. Het is erg belangrijk om jodiumvrij zout te gebruiken. Jodium kan het gevoelige en/of ontstoken slijmvlies namelijk irriteren. Als het zout voor uw gevoel te sterk is en pijn doet, kunt u het zachter maken door een derde deel jodiumvrij zout te vervangen voor maagzout (natriumcarbonaat, ook wel baking soda genoemd). Dat komt dus neer op zes gram jodiumvrij zout en drie gram maagzout opgelost in een liter lauwwarm water. Er zijn ook zakjes zout verkrijgbaar die u op kunt lossen in 250 ml water. Deze kunt u kopen via de apotheek.

Hoe spoelt u uw neus?

Er zijn veel manieren om de zoutwateroplossing in de neus te brengen. U kunt het zoute water simpelweg opsnuiven vanaf een grote lepel of uit uw hand. Ook kunt u spuitjes, flessen met hoge druk, spoelflessen en elektrische apparatuur gebruiken. Welke manier u ook kiest, let er vooral op dat u aan bovengenoemde voorwaarden voldoet. Als u de vloeistof in de mond voelt of proeft, gebruikt u de zoutoplossing goed. U herhaalt de spoelhandeling tot de neus schoon is en u weer vrij kunt ademhalen. Slik het spoelzout niet door, zo voorkomt u dat u eventueel misselijk wordt.

Spoel onder de douche of boven de wasbak/gootsteen. Spuit langzaam de spuit leeg of laat het neuskannetje leeglopen terwijl u de G-klank maakt of kort steeds de letter K zegt. Hierdoor sluit uw zachte gehemelte de neus af en komt het zoute water niet in de keel. Het water loopt via het andere neusgat weer naar buiten, aangezien de beide neusholten achterin met elkaar in verbinding staan. Laat aan het eind van de procedure de neus goed "leeglopen". Soms komt er enige tijd na het spoelen opnieuw water uit de neus lopen. Dit komt omdat het water zich verzamelt in de neusbijholtes en dan door bewegen van het hoofd alsnog eruit loopt.

Gebruik bij voorkeur een plastic spoelkannetje of neusdouche (verkrijgbaar bij de apotheek/drogist of via www.kno-winkel.nl/nl/neus/producten/neusdouches, www.rhinicur.com of www.nasomed.eu).

Zorg voor de juiste houding bij het spoelen. Door uw kin naar de borst te brengen komt het spoelwater hoog in de neus.

Spoel met een lichte ‘positieve druk’. Het spoelwater moet met enige kracht door de neus gaan om korsten en/of overtollig slijm en pus los te maken. Bovendien bereikt u zo ook de hoger gelegen neusbijholten.

Gebruik een grote hoeveelheid spoelwater, ongeveer 150 tot 300 ml zoutwateroplossing per keer. Dit is nodig om overtollig slijm, korsten en/of pus goed uit de neus te krijgen. Een té kleine hoeveelheid spoelwater is niet effectief.

Houd het hoofd horizontaal boven de bak en breng de spuit in het bovenliggende neusgat. Als u het hoofd naar rechts buigt, brengt u de spuit in het linker neusgat. Spuit langzaam de spuit leeg terwijl u de G-klank zegt. Hierdoor sluit het zachte gehemelte de neus af en komt de zoutoplossing zo min mogelijk achter in de keel. Als het water toch in de keel komt, smaakt het flauw en niet echt zout. Laat het resterende water uit de neus lekken. Tot slot snuit u rustig en gecontroleerd uw neus. Let op: als u ook een neusspray gebruikt is dit extra belangrijk.

Hoe vaak moet u spoelen?

Spoelen dient u drie tot vijf keer daags te doen, gedurende twee weken. Spoel op deze manier zeker 2 keer per dag. Het spoelen is ongevaarlijk, ook als u het jarenlang doet. Het is om de neus te reinigen. Het kan gebeuren dat er wat zoutwater in de buis van Eustachius of zelfs in het oor loopt.

Uw arts zal aangeven hoe vaak u dit per dag moet doen. Het "zoute spoelwater" kunt u zelf bereiden door een theelepel keukenzout (even aftikken aan de rand) op te lossen in 250 ml lauw water (grote beker) dit benadert de samenstelling van het lichaamszoutwater goed. Een grotere hoeveelheid in één keer maken is ook mogelijk; in 1 liter kraanwater lost u 9 gram zout op.

Uw arts zal aangeven hoe vaak per dag u dit moet doen. Meestal is dit 2-3 keer per dag. Bij veel snot of korsten in de neus is het goed om vaker te spoelen. U kunt niet te veel spoelen. Het spoelen is, ook bij jarenlange toepassing, volstrekt gevaarloos.

Hoe lang en hoe vaak uw neus spoelt is afhankelijk van de diagnose en de ernst van uw klachten. Onderstaand overzicht is een handige richtlijn. Elke dag. Minimaal twee tot drie weken na de operatie. Let op! Gebruikt u ook een neusspray of -druppels? Spoel dan eerst uw neus. Als uw neus nog erg nat is na het spoelen, wacht dan 10 minuten en gebruik daarna de neusspray of neusdruppels. Het is beter om uw neus op te halen of te spoelen dan te snuiten.

Neus spoelen bij baby's en kleine kinderen

Het laten spoelen van de neus met een zoutwateroplossing is bij baby’s en kleine kinderen erg moeilijk. In dit geval is het raadzamer om de neus van de baby of peuter enkele keren per dag te druppelen. Doe dit zo mogelijk verspreid over de hele dag, bijvoorbeeld voor iedere voeding en voor het slapen gaan. De baby zal vermoedelijk de druppels opsnuiven en inslikken.

Voor het neusspoelen heb je een fysiologische zoutoplossing (NaCl 0,9%) nodig en een spuitje (zonder naald!). Dit is te koop bij de drogist of de apotheek. Kook het water en voeg het zout hieraan toe. Laat het water afkoelen en giet het in een schone fles (uitgekookt of gereinigd in de vaatwasser) om te bewaren. Bewaar de zoutoplossing niet in de koelkast. Maak elke 24 uur een nieuwe zoutoplossing. Op het spuitje staat een verdeling in milliliters (ml). Breng het spuitje net in de opening van één neusgat. Spuit de oplossing krachtig naar binnen. De zoutoplossing wordt doorgeslikt of kan wat teruglopen uit de neus. Het kan ook via de mond terugkomen. Het neusspoelen met de zoutoplossing mag zo vaak als nodig is. Draai je baby erna op de andere zij. Is je baby erg verkouden? Doe het neusspoelen dan voor de voeding, dan kan het vaak beter drinken. Spoel de neus ook voor het slapen gaan. Meestal vinden kinderen het niet prettig om de neus te spoelen. Bij een ernstige verkoudheid of dichtzitten van de neus kun je er eventueel ook xylometazoline-neusdruppels bij gebruiken. Deze neusdruppels kun je kopen bij de drogist of apotheek. Hierdoor neemt de slijmvlieszwelling in de neus af, waardoor het ademhalen beter gaat. Je spoelt eerst de neus met de zoutoplossing en daarna geef je je kind de xylometazoline-neusdruppels. In plaats van xylometazoline-neusdruppels mag je kind ook xylometazoline-neusspray gebruiken, in dezelfde dosering.

Aanvullende tips

Als u medicijnen direct in de neus gebruikt, bijvoorbeeld neusspray, is het goed vóór het gebruik van deze medicijnen de neus te spoelen. Na het spoelen moet u ongeveer 15 minuten wachten tot de neus weer droog is.

Vaak zal uw arts u vragen medicijnen op te lossen in het zout water waarmee u spoelt. Meestal zal dit gaan om Flixonase nasules; corticosteroïd druppels die alleen in de neus zelf werken maar niet worden opgenomen in het bloed. Als u medicijnen direct in de neus gebruikt (bijv. neusspray) is het goed vóór het gebruik van de medicijnen de neus te spoelen. Op die manier kunnen de medicijnen uw neusslijmvlies goed bereiken.

Uw arts kan vragen medicijnen op te lossen in het zoute water waarmee u spoelt. Meestal gaat het dan om flixonase nasules of corticosteroïd druppels die alleen in de neus werken en niet worden opgenomen in het bloed. Afhankelijk van wat de arts u voorschrijft, lost u 1 of 2 nasules op in 200 ml zoutwater. Spoel hiermee 1x per dag beide neusgaten door.

labels:

Zie ook: