Aardappelen zijn een van de meest veelzijdige en populaire voedingsmiddelen die er zijn. Tenslotte zijn aardappelen een populair en veelzijdig voedingsmiddel. Die aardappels zijn er in verschillende variëteiten. Er zijn soorten die vastkokend zijn, vrij vastkokend, licht kruimig en kruimig kokende aardappelen. Dit worden de kooktypen genoemd.
Kruimige aardappelen
In dit artikel vind je de laatstgenoemde soort, de kruimig kokende. Kruimige aardappelen zijn aardappels die tijdens het koken vrij snel uit elkaar vallen. Ze worden ook wel bloemige aardappelen genoemd.
Kruimige aardappelen zijn heerlijk, maar je kunt ze niet voor alle soorten aardappelgerechten gebruiken. Voor het maken van een aardappelsalade of in plakjes in een ovenschotel zijn ze niet geschikt. Omdat ze uit elkaar vallen tijdens het koken, zal een salade snel een kleffe massa worden, en ook tijdens het bakken loop je dat risico. Niet doen dus.
Maar waar gebruik je ze dan wel voor? Kruimige aardappels zijn heel geschikt om te pureren. Je kunt er makkelijk een gladde puree van maken. Daarnaast zijn bloemige aardappels, en zeker de heel grote exemplaren, heel geschikt om te poffen en vervolgens te vullen. Een aantal zeer kruimige soorten zijn vooral geschikt om te pureren en tot een soufflé te verwerken. En natuurlijk zijn dit soort aardappels heel geschikt om te koken. Want je kiest vast ook voor dergelijke aardappelen als je houdt van een bord gekookte aardappelen, met groente, en een stukje vlees met een heerlijke jus!
Dit zijn de belangrijkste soorten kruimige aardappelen die jij om je heen kunt kopen.
- Doré is een bekende Nederlandse aardappel met een gele schil en gele vleeskleur. Het is een van de meest kruimige aardappelen die je kunt vinden, wat hem uitermate geschikt maakt voor stamppotten en puree. Deze aardappel heeft een rijke, volle smaak en valt snel uit elkaar tijdens het koken. Doré is een vroeg ras en is voornamelijk in de zomermaanden verkrijgbaar.
- De Eigenheimer is een klassieker onder de kruimige aardappelen. Deze aardappel is onregelmatig van vorm en heeft een wat grovere, ruwe schil. Het vruchtvlees is wit tot lichtgeel. Tijdens het koken valt hij gemakkelijk uit elkaar, wat hem perfect maakt voor stamppotten en aardappelpuree.
- Irene is een wat minder bekend ras, maar geliefd bij liefhebbers van ouderwetse kruimige aardappels. Deze aardappel heeft een geelbruine schil en lichtgeel vruchtvlees. Irene valt gemakkelijk uit elkaar bij het koken en is dan ook bijzonder geschikt voor stampgerechten.
- Lilly is een moderne aardappel met een zeer kruimige structuur. Ze zijn ovaal van vorm, hebben een gladde gele schil en een gele vleeskleur. Lilly is uitermate geschikt voor puree, stamppot en ovenschotels waar een zachte structuur gewenst is.
Uiteraard zijn er naast de genoemde soorten veel meer soorten bloemig kokende aardappelen te koop. Dit waren de belangrijkste soorten, die ook nog eens makkelijk verkrijgbaar zijn.
Licht kruimige aardappelen
In dit artikel lees je meer over licht kruimige aardappelen. Een licht kruimige aardappel zit qua textuur tussen vastkokende en kruimige aardappelen in. Ze hebben een iets stevigere textuur dan kruimige aardappelen, maar zijn zachter dan vastkokende aardappelen. Als je licht kruimige aardappelen kookt, hebben ze de neiging om hun vorm enigszins te behouden, maar ze verkruimelen ook een beetje, vandaar de naam ‘licht kruimig’. Ze vallen niet zo snel uit elkaar als bloemige aardappelen, maar ze houden nog steeds een wat zachtere structuur.
Dit soort aardappelen heeft een milde en wat romige smaak. Ze zijn minder zoet dan vastkokende aardappelen en hebben een wat vollere smaak dan kruimige aardappelen. Licht kruimige aardappelen zijn een bijzonder veelzijdig product. Ze houden hun vorm tijdens het koken, waardoor je ze kunt inzetten voor veel verschillende soorten gerechten.
Voor een aardappelsalade zijn ze heel geschikt en ze zijn ook prima om te bakken. Een ander voordeel is dat licht kruimige aardappelen een wat snellere kooktijd hebben dan vastkokende aardappelen, dat maakt ze dus heel geschikt voor het bereiden van snelle en makkelijke maaltijden. Door de licht kruimige structuur van de aardappels maak je er heel makkelijk een smeuïge aardappelpuree van, zonder dat je er veel vet aan toe hoeft te voegen.
Er bestaan veel verschillende aardappelrassen, en die passen niet allemaal in dit artikel.
- Agria is een veelzijdige en populaire aardappel met een hoge opbrengst. Het ras heeft een gele, gladde schil en een gele vleeskleur. Agria is kruimig van structuur en bijzonder geschikt om friet van te maken. Daarnaast leent deze aardappel zich goed voor stamppotten, bakken en pureren.
- Het Bintje is een van de meest bekende aardappelrassen van Nederland. Deze aardappel is ontwikkeld in 1905 en is sindsdien uitgegroeid tot een echte klassieker. Bintje heeft een lichtgele schil en lichtgeel vruchtvlees. De structuur is kruimig, waardoor hij geschikt is voor koken, bakken en frituren. Bintje wordt veel gebruikt voor friet en aardappelpuree.
- Menopper is een wat minder bekend, maar smakelijk kruimig aardappelras. Deze aardappel heeft een rustieke uitstraling met een gele schil en gelig vruchtvlees. De aardappel kookt wat sneller tot een zachte structuur en is daardoor perfect voor traditionele Hollandse stamppotten of smeuïge puree.
- Maritiema is een moderne aardappel met een mooie ovale vorm, een gladde, gele schil en een stevige smaak. Deze kruimige aardappel valt tijdens het koken licht uit elkaar en is daarmee uitermate geschikt voor stamppotten, puree of om lekker krokant te bakken.
- Lady Rosette is een kruimige aardappel met een opvallende gladde, rode schil en een gele vleeskleur. Deze aardappel is wat steviger van structuur dan de traditionele kruimige soorten, maar wordt toch tot deze groep gerekend. Lady Rosette is geschikt om te koken, maar komt ook goed tot zijn recht in de oven of als frietaardappel.
Overige informatie
Aardappelen komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, waar ze ‘chunu’ genoemd werden. Nadat de Spanjaarden in de zestiende eeuw Zuid-Amerika ontdekte, kwam de aardappel naar Europa. De aardappel is dus eigenlijk geen typisch Nederlands product, zoals je misschien zou denken. Pas veel later, in de achttiende eeuw, werden de aardappels in Nederland verbouwd. Deze veelzijdige knollen, ook wel piepers genoemd, zijn heel voedzaam en rijk aan vitamines, mineralen en vezels.
Aardappelen zijn knollen die worden gekweekt onder de grond en horen bij de familie van de nachtschade-achtigen. Voor het telen van aardappelen worden aardappelplanten gebruikt. Uit een aardappelplant groeit een nieuwe plant en zo groeien er nieuwe aardappelen. De plant krijgt paarse of witte bloemetjes en in de zomer worden dit besjes.
Wanneer we spreken van aardappelen, klinkt het vaak alsof we het over één type hebben. Maar vergis je niet! De aardappel kent enorm veel verschillende rassen. Wereldwijd zijn er wel duizenden soorten. Alleen al in Nederland worden er ongeveer 550 soorten aardappelen geteeld.
Wil je zelf friet gaan bakken? Dan kun je daar het beste een bloemige aardappel voor gebruiken. Bijvoorbeeld het Bintje, Agria of Frieslander. Deze aardappelen zijn uitstekend voor het bereiden van friet. Het zijn namelijk zetmeelrijke aardappelrassen dat voor het bakken van friet erg belangrijk is.
Voor het maken van aardappelpuree gebruik je (zeer) kruimige aardappelen. Kruimige aardappelen vallen namelijk tijdens het koken uiteen en zijn hierdoor perfect om te pureren.
Als je gebakken aardappelen gaat maken kun je zowel vastkokende als kruimige aardappelen gebruiken. Kruimige aardappelen bevatten meer zetmeel en vallen sneller uit elkaar. Vastkokende aardappelen behouden hun structuur en vorm. Als je houdt van kruimigere aardappelen kun je dit ook prima gebruiken voor gebakken aardappelen. Snijd dan alleen de stukken wat groter, dan is het minder erg als ze tijdens het bakken wat uit elkaar vallen.
In principe kun je veel soorten aardappelen gebruiken voor het poffen, iedere aardappel heeft weer een andere smaak, resultaat en bereiding. Ik gebruik vaak Santé, Maritiema of Bintje.
Voor een ovenschotel met aardappel kun je het beste Aplha, Nicola en Bildstar gebruiken. Deze type rassen blijven aan de binnenkant heel en aan de buitenkant valt de aardappel een beetje uit elkaar.
Het verschil van de aardappelen zit hem in de structuur. Hoe kruimiger de aardappelen, hoe meer ze uit elkaar vallen. Vastgekookte aardappelen zijn veel steviger waardoor ze de structuur behouden.
Het type aardappel heeft geen invloed op hoe je deze moet bewaren. Aardappelen kunnen niet goed tegen vocht, dan gaan ze rotten. Bewaar ze daarom op een droge en donkere plek. Niet in de koelkast!
De zoete aardappel is geen familie van de ‘normale aardappel’. Ze smaken anders, zien er anders uit en bevatten ook andere vitamines.
labels: #Aardappel
