Als de kou het land weer in trekt, is er niks lekkerder dan een dampende kop oud Hollandse erwtensoep. Het ultieme comfortfood! Erwtensoep is echt zo’n typisch Oud Hollandse soep die we vaak kennen van de koek & zopie in de tijden dat er nog ijs te vinden was in Nederland. Wellicht gaat het dit jaar gebeuren. Je weet het tenslotte nooit.

Er zijn vele manieren om erwtensoep te maken, maar deze variant is wat aangepast naar de moderne tijd. Want varkenspoten - wat er van oorsprong in ging - zijn niet zo goed verkrijgbaar, plus de meeste mensen zitten daar niet op te wachten. Het moest, het zou er komen, échte ouderwetse erwtensoep op tafel. Ik vind het héérlijk! Mijn moeder maakt de lekkerste, althans dat vind ik nou eenmaal 😉 . Gelukkig deelt ze graag haar recept met mij zodat ik jullie kan vertellen hoe je deze heerlijke erwtensoep zelf op tafel zet.

Overigens valt deze “erwtensoep” officieel onder de term “snert”. Erwtensoep is gemaakt van o.a. spliterwten, verschillende groentes & rookworst. In snert zit ook nog varkensvlees zoals de schouderkarbonade die ik in dit recept gebruik. De schenkel voeg je toe om een lekkere bouillon te trekken en is dus uitsluitend voor de lekkere smaak. Nu refereer ik altijd naar erwtensoep als ik deze soep bedoel en daarom noem ik deze soep ook gewoon lekker ouderwetse erwtensoep. Een andere heerlijke, klassieke soep is deze ossenstaartsoep.

Erwtensoep (en snert) zijn beide echte winterkorst en mijn trek erin komt vaak pas op gang op het moment dat het echt ijs en ijskoud is buiten. Het liefst met sneeuw, hagel en wind erbij maar dit laatste blijft al een tijdje uit (niet geheel vervelend) en toch had ik zin in erwtensoep. Erwtensoep maken gaat trouwens niet over een nacht ijs. Je hebt drie dagen nodig voor echt lekker erwtensoep. Nee, niet meteen weg klikken! Dat klinkt natuurlijk héél lang maar dat valt reuze mee. Dag 1 week je de erwten, dag 2 bereid je de soep en dag 3, dan eet je ‘m. Erwtensoep is namelijk de tweede dag veel lekkerder dan de dag waarop je de soep bereidt hebt. Een dagje, of nachtje laten staan dus die soep.

Lekker dik mag hij wel zijn maar wat mij betreft liever niet té dik. Dit recept geeft je een flinke pan overheerlijke erwtensoep. Ongeveer een kom of 8 haal je er zeker wel uit. Dit is misschien wat veel voor jezelf, je partner of gezin maar gelukkig kun je erwtensoep prima invriezen. Dat doe ik zelf immers ook. De allerlekkerste ouderwetse Erwtensoep vind je hier. Het recept zoals mijn moeder 'm altijd maakt.

Ingrediënten en Bereiding

Je begint de soep te maken met een flinke soeppan. Doe een klontje boter in de pan waarin je de soep gaat trekken. Wanneer de boter gesmolten is, voeg je de karbonades en de speklapjes in de pan toe en bak je deze even tot ze bruin zijn. Smelt hierin een grote klont boter en bak als eerste de speklappen en de varkenskarbonades bruin. Dit voegt smaak toe aan de soep. Doe nu een liter van de bouillon bij het vlees in de pan en breng het aan de kook.

Zodra het vlees bruin is voeg je de bouillon toe aan de pan en je brengt dit aan de kook. Hierna het schuim eraf scheppen (ja, ja, daar is die schuimspaan voor). Je zult zien dat er zich schuim gaat vormen aan de bovenkant. De spliterwten spoel je daarna goed af (er wil soms nog eens wat grit tussen de spliterwten zitten dus check ze even) en je voegt ze toe aan de pan met bouillon en vlees. Spliterwten afspoelen in een vergiet en hierna bij de afgeschuimde bouillon doen. Ze hoeven niet eerst te weken.

Snij nu alle groenten kleiner en voeg ook deze toe aan de pan. Laurierblaadjes, peperkorrels en een liter water erbij doen. Breng het geheel weer aan de kook. Wordt de soep te dik dan kun je er nog wat extra bouillon aan toe voegen indien nodig. Alle groenten wassen, schoonmaken en in stukjes snijden (iets kleiner dan dobbelsteentjes is prima) Wanneer alles gesneden is, doe je alle groenten in de bouillon, vuur laag zetten en de soep anderhalf tot twee uur laten pruttelen. Na een uur of twee zijn de spliterwten uit elkaar gevallen en kun je de soep verder afmaken. Hiervoor verwijder je laurierblaadjes en je haalt het vlees uit de pan.

Haal de karbonade en speklapjes uit de soep en laat deze even afkoelen. Verwijder eerst alle bot uit het vlees en snijd dan het karbonadevlees klein en doe het weer in de soep. Bij de karbonades verwijder je het bot en je snijdt het vlees kleiner. De speklappen snij je ook kleiner en die bak je op hoog vuur even uit in een koekenpan. Snijd vervolgens ook de speklap in kleine stukjes en bak deze nog even aan in een koekenpan tot hij lekker krokant is. Proef even hoe de soep eraan toe is en voeg eventueel peper en zout toe.

Wel de spliterwten de avond of dag voordat je de erwtensoep wilt koken in 1 liter koud water. Ze hebben minimaal 1 nacht nodig om goed te wellen. De volgende dag giet je het water van de spliterwten af en kun je ze eventueel ook even omspoelen met kraanwater. Doe de spliterwten in een grote soeppan en doe hierbij 2 liter water. Voeg ook de runderschenkel en de schouderkarbonade toe en breng dit aan de kook.

Zodra het kookt zet je het vuur iets lager en laat je dit zo’n 1,5 á 2 uur zachtjes pruttelen. Na het pruttelen haal je het vlees uit de pan en schep je het schuim af. Schil nu de aardappelen en snijd in kleine blokjes. Doe de aardappel samen met de witte bonen, prei, winterpeen, knolselderij en de worst in de soep. Breng dit vervolgens weer aan de kook, zet het vuur laag zodra de soep kookt en laat dit nog zo’n 4 tot 5 uur zachtjes pruttelen.

Aan het einde schep je het schuim (indien nodig) weer van de soep af en voeg je een bosje grof gesneden selderijblad toe. Haal ook het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Voeg het vlees vervolgens ook weer toe aan de soep. Voeg eventueel wat extra water toe als de soep iets te dik is geworden. Breng op smaak met een versgemalen zwarte peper, zout en eventueel wat druppeltjes tabasco voor wat extra pit of verkruimel een bouillonblokje.

Tips en Variaties

Traditioneel serveer je erwtensoep met roggebrood en katenspek. Om eerlijk te zijn gebruik ik de termen erwtensoep en snert door elkaar. Maar snert schijnt toch echt net even anders te zijn. Ten eerste hoor je dat te bereiden op de traditionele manier (met varkensvlees, spek en botten) én mag je het pas snert noemen nadat het een dag heeft gestaan. Je kunt de erwtensoep in de koeling 2-3 dagen goed houden. De smaken zijn de tweede dag vaak nog lekkerder. Invriezen is zeker ook mogelijk.

Deze dikke soep gemaakt van spliterwten is een echte winterse traditie. Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik. De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek. Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat, mag je het trouwens pas snert noemen. Ik voeg dus een varkenspoot toe aan de erwtensoep. Je kunt dit halen bij de slager, maar mocht dit er niet zijn, kies dan voor schouderkarbonade.

In erwtensoep zit vaak laurier en selderijblad. Elke winter maakte mijn opa wel erwtensoep, een klassieker waar iedereen met herfst- en winterweer naar uitkeek… Vroeger maakte hij dat altijd met een halve varkenskop, later gewoon met varkenspoten. Let op: voor deze hoeveelheid heb je een enorme pan nodig en maak je genoeg voor een weeshuis. Maak dus gerust de helft als je dat teveel vindt. We beginnen met het trekken van de bouillon. Breng het water met de halve varkenskop of de poten, de karbonades, de knoflook en laurierbladeren aan de kook en draai het vuur laag. Schuim regelmatig af met een schuimspaan.

Pureer met een staafmixer de soep tot een grof geheel. Pluk nu het vlees van de kop of poten en karbonades en snijd het in eetbare porties. Zet nu de pan bij voorkeur in de gootsteen vol met water om de soep zo snel mogelijk af te laten koelen en laat de soep een nacht in de koelkast of buiten staan. Als je meer tijd hebt, kan je de bouillon ook een dag van tevoren maken en dan een nachtje buiten laten staan.

Vroeger werd er vaak alleen varkensvlees in gedaan, maar dat zorgt er toch vaak voor dat het wat zwaar op de maag komt te liggen. Daarom heb ik gekozen voor een combinatie van varkensvlees (hamschijf) en rundvlees (sukade) om de bouillon voor de snert mee te maken. Noem jij het trouwens Erwtensoep of ook Snert, zoals ik het gewend ben? Het schijnt dat als je de soep maakt je het erwtensoep is, maar dat je het de volgende dag Snert mag noemen. De volgende dag zal de snert of Oud Hollandse Erwtensoep aardig ingedikt zijn.

Doe de hamschijf en sukade in een pan, samen met de bouillonblokjes en laurier. Voeg dan zoveel water toe, totdat het vlees onder water staat. Schep dan voorzichtig het vlees uit de pan en verwijder het vel en botten van de hamschijf. Pluk daarna het vlees van de botten en zet even apart op een bord. Snijd ook de sukade in blokjes en zet apart. Zelf heb ik om de zeen van de sukade gesneden. Mijn spliterwten hoefden niet geweekt te worden, maar alleen even gewassen te worden met water. Doe vervolgens de spliterwten in een grote pan en voeg zoveel bouillon toe dat ze ruim onder staan. Breng vervolgens rustig aan de kook.

Schil de aardappel en de knolselderij en snijd in blokjes. Was de prei grondig, zodat er geen zand tussen de bladeren zit en snijd deze in halve ringen. Snij de uien in halve ringen en pers de tenen knoflook. Hak dan ook de peterselie fijn en voeg alles toe in de pan. Schep alles weer even goed door elkaar en laat het geheel rustig doorkoken voor zo’n 2 uur, totdat de spliterwten uit elkaar vallen. Als de soep zo goed als klaar is, voeg je het vlees van de bouilon toe, samen met de in plakken gesneden rookworst.

Breng 2 liter water met de bouillonblokjes, spliterwten en laurierblad aan de kook. Voeg de schouder karbonade in zijn heel toe. Schil ondertussen de wortel, aardappel en de knolselderij en snijd deze in blokjes van ca 1 cm. Snijd de prei in ringen en was deze goed. Pel de ui en snijd deze in fijne stukjes. Na ongeveer 1 uur koken zul je merken dat de de spliterwten uit elkaar te vallen beginnen te vallen en er een groene massa ontstaat.

Haal de schouder karbonades uit de pan, snijd in stukjes en voeg samen met de gesneden groenten en aardappel toe aan de soep. Laat de soep nog ongeveer ½ uur zachtjes doorkoken tot de groenten en aardappel gaar is en wat geslonken is. Snijd de rookworst in schijfjes en roer deze de laatste paar minuten door de erwtensoep en warm goed door.

De Geschiedenis van Erwtensoep

Erwtensoep, ook wel bekend als "snert" in Nederland, heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de oude beschavingen. Het gerecht wordt gemaakt van spliterwten, groenten, en vaak vlees zoals varkensvlees of rookworst. De wortels van erwtensoep gaan terug tot de oude Grieken en Romeinen. Erwten werden al duizenden jaren geleden geteeld in het Middellandse Zeegebied en waren een belangrijke bron van voedsel vanwege hun hoge voedingswaarde en het gemak waarmee ze gedroogd en bewaard konden worden.

In de Middeleeuwen werd erwtensoep populair in Europa, vooral onder de lagere klassen, omdat het goedkoop en voedzaam was. Erwtensoep, zoals we die nu in Nederland kennen, werd voor het eerst populair in de 16e en 17e eeuw, tijdens de Gouden Eeuw. Het gerecht werd vaak bereid met spliterwten, varkensvlees of spek, en wortelgroenten zoals knolselderij en prei. De soep moest dik en stevig zijn, zodat een lepel er rechtop in bleef staan.

In de moderne tijd is erwtensoep in Nederland een vast onderdeel geworden van de winterkeuken. Traditioneel wordt de soep bereid op de dag vóór consumptie, omdat het de volgende dag vaak nog beter smaakt. Erwtensoep heeft ook een symbolische waarde gekregen als een stevig gerecht dat past bij het winterse klimaat van Nederland. Het is een nationaal gerecht geworden, vooral geassocieerd met schaatsen en winterse activiteiten.

Variaties en Bewaartips

Erwtensoep kan ook zonder vlees heerlijk zijn! Door de juiste combinatie van ingrediënten en kruiden kun je een volle, smaakvolle soep creëren die zelfs de meest traditionele liefhebber zal bekoren. Maak gebruik van gerookte paprika om dat rokerige aroma te krijgen dat vaak in de klassieke variant wordt gewaardeerd. Voeg daarnaast verse kruiden zoals peterselie en tijm toe, die een frisse toets aan de soep geven.

Een andere fantastische variant is het gebruik van kokosmelk in plaats van traditionele bouillon. Dit geeft de erwtensoep een romige consistentie en een subtiele, tropische smaak. Voeg wat kruidige currypasta toe voor een Oosterse twist en garneer met lekker verse koriander voor een extra smaakdimensie. Restjes van erwtensoep zijn een ware traktatie, maar het is belangrijk om ze goed te bewaren om de smaak en voedingswaarde te behouden.

Zorg ervoor dat je de soep in een lucht-tight container plaatst, zodat deze niet uitdroogt of de smaken verliest. Laat de soep eerst afkoelen tot kamertemperatuur voordat je deze in de koelkast of vriezer plaatst. Wanneer je klaar bent om je restjes op te warmen, zijn er enkele handige manieren om ervoor te zorgen dat de smaak behouden blijft. Het is het beste om de soep niet rechtstreeks uit de koelkast te verwarmen; laat deze eerst op kamertemperatuur komen. Gebruik een pan op laag vuur om de soep gelijkmatig op te warmen en roer regelmatig om aanbranden te voorkomen.

Veelgestelde Vragen over Erwtensoep

Wat is erwtensoep?
Antwoord: Erwtensoep, ook wel bekend als ‘snert’, is een traditionele Nederlandse soep gemaakt van spliterwten, groenten en vaak stukjes rookworst of spek.

Welke ingrediënten heb ik nodig voor erwtensoep?
Antwoord: Voor een klassieke erwtensoep heb je de volgende ingrediënten nodig: 500 gram spliterwten, 1 liter water (of meer als je de soep dunner wilt), 1 ui, 2 wortelen, 1 selderijstengel, 1 knolselderij, 150 gram gerookt spek of knakworst, en diverse kruiden zoals laurier, zout en peper.

Hoe maak ik erwtensoep?
Antwoord: Begin met het spoelen van de spliterwten en het koken ervan in een grote pan met water. Voeg na een uur de in blokjes gesneden groenten en het vlees toe. Laat alles nog eens 1,5 tot 2 uur zachtjes koken, tot de erwten helemaal uit elkaar zijn gevallen en de soep een dikke consistentie heeft.

Moet ik de erwtensoep een nacht laten staan?
Antwoord: Het is niet noodzakelijk, maar veel mensen vinden het heerlijk om de soep een nacht te laten staan. De smaken hebben dan meer tijd om zich te ontwikkelen, en de soep wordt vaak nog romiger de volgende dag.

Kan ik erwtensoep vegetarisch maken?
Antwoord: Erwtensoep is een veelzijdig gerecht. Voor een vegetarische variant kun je het vlees weglaten en extra groenten, zoals prei of boerenkool, toevoegen.

Wat serveer ik bij erwtensoep?
Antwoord: Erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met roggebrood en katenspek, maar je kunt ook kiezen voor een stevige boterham met kaas.

Hoe kan ik erwtensoep bewaren?
Antwoord: Erwtensoep kan veilig in de koelkast worden bewaard in een afgesloten container voor maximaal 3 tot 4 dagen.

Is erwtensoep gezond?
Antwoord: Ja, erwtensoep is rijk aan voedingsstoffen! Spliterwten zijn een uitstekende bron van eiwitten, vezels en verschillende vitamines en mineralen. Het toevoegen van groenten verhoogt de voedingswaarde nog verder.

Met deze antwoorden kun je aan de slag met jouw eigen erwtensoeprecept. Geniet van deze heerlijke, traditionele Nederlandse maaltijd!

Sommige linkjes op deze pagina kunnen affiliate links zijn. Labels/ merken in dit artikel kunnen onderdeel zijn van een betaalde samenwerking. De genoemde waardes zijn gebaseerd op standaard tabellen en hier kunnen geen rechten aan worden ontleend. Merknamen in de ingrediëntenlijst kunnen het gevolg zijn van een betaalde samenwerking. Sommige links op deze pagina kunnen affiliate links zijn. Ben je op zoek naar een mega snelle soep, dan kun je overigens deze tomatensoep eens proberen.

Voedingswaarden per portie (geschat)
Voedingsstof Hoeveelheid
Calorieën Circa 300-400 kcal
Eiwitten 20-25 gram
Vetten 15-20 gram
Koolhydraten 30-40 gram
Vezels 10-15 gram

labels: #Soep

Zie ook: