Kun je net als wij niet wachten tot het lente is, zodat je met rabarber kunt bakken, of smacht je naar verse boerenkool in de winter? Misschien heb je het niet eens door, maar dan eet je met de seizoenen mee! Met de seizoenen mee eten is het lekkerste wat er is. Want de groenten en het fruit van het seizoen zitten boordevol smaak én voedingsstoffen. En dat proef je!

Wil jij weten wat wanneer in het seizoen is? Om het jou extra gemakkelijk te maken, delen wij in onze seizoenskalender welke groenten en fruit je het beste in elk seizoen op je boodschappenlijstje kunt zetten. Sla dit artikel op en pak hem er elk seizoen eens bij.

Groenten en fruit van het seizoen eten is ook nog eens goed voor het milieu en je portemonnee. Je hoeft alleen maar te weten wanneer wat in het seizoen is - en daarom is deze kalender met handig overzicht van groenten en fruit van het seizoen onmisbaar in je keuken.

Bewuster met energie omgaan (bij ons thuis met het gasverbruik, maar ook wereldwijd), dat was voor mij de concrete aanleiding om me wat meer te verdiepen in de seizoenskalender voor groenten en fruit. Het is niet alleen lekkerder om verse, seizoensgebonden groenten en fruit te eten, maar het is vaak ook goedkoper, èn het is beter voor het milieu.

Wat betekent 'van het seizoen'?

De seizoenskalender helpt je als je verse, lokale/regionale groenten en fruit wilt kopen. Maar wat is ‘van het seizoen’ eigenlijk? Voor een juiste definitie spelen verschillende aspecten een rol. Je hebt verse groenten, maar ook groenten en fruit die uit de opslag (o) / koelcellen of zelfs ‘high-tech’ opslag (hto) komen en dus het hele jaar rond verkrijgbaar zijn, zoals aardappelen, uien en appelen. En verder zijn er groenten en fruit van het land of uit (verwarmde) kassen. En natuurlijk heb je lokaal verbouwde groenten en fruit en producten die uit het buitenland komen.

Binnen Europa gaat dat vervoer meestal met de trein of met vrachtwagens, van buiten Europa komen de producten met de boot (b.v. bananen en ananas) of worden zelfs ingevlogen (denk maar aan de rijpe maar dure zgn. En tenslotte zijn er verschillende benaderingen van wat onder seizoensgroente en -fruit valt! Je kunt het strikt houden bij wat er in een bepaalde maand in Nederland vers is. Of eronder laten vallen wat beschikbaar is in Nederland door opslag.

Om ervoor te zorgen dat fruit zo lang mogelijk - buiten het normale seizoen om - zijn consistentie, ingrediënten, kleur en smaak behoudt, kan het bewaard worden in koelcellen bij constant lage temperaturen en hoge luchtvochtigheid. Dat kost dus wel extra energie! Maar je ziet ook lijsten met seizoensgebonden groenten en fruit die in die maand in andere landen vers geoogst worden.

En dan krijg je een rekensommetje, of een dilemma. Groente uit een verwarmde Nederlandse kas kan bijvoorbeeld milieubelastender zijn dan op dat moment vers halen uit Spanje. Door al deze aspecten zijn de seizoenskalenders best lastig juist te interpreteren en te vergelijken! Wees je daar in elk geval bewust van. En waar staat diepvriesgroente van eigen bodem in dit rekensommetje? Ik heb daar nog geen antwoord op.

Eigenlijk, als je het strikt en puur bekijkt, zijn seizoensgroenten en -fruit lokale producten die niet zijn geproduceerd in verwarmde kassen en/of niet (lang) houdbaar zijn gehouden in koelcellen (opslag of zelfs high-tech opslag). Vers van het land en meteen op je bord is gewoon het beste. Maar ja, dat is er niet voor iedereen.

Tips voor seizoensgebonden eten

  • Koop en eet volgens de seizoenskalender.
  • Let op lokaal geproduceerde groenten en fruit. Ook dat geeft minder impact op het milieu als je het ‘van dichtbij’ haalt.
  • Je kunt rechtstreeks bij de producent/boerderij kopen of op een streekmarkt.
  • In de supermarkt staat op het schaplabel of op het etiket waar de groente of het fruit vandaan komt. Zo kun je je eigen afweging maken. Helaas staat er niet bij hoe de groente of het fruit geproduceerd is (b.v.
  • Verspil niets en kijk wat je met restjes kunt doen.

Als je een tuin hebt, kun je zelf een moestuintje aanleggen en zelf groente kweken.

Hieronder staan per maand de groenten en fruit die je in die maand het beste kunt eten (en met * aangegeven als het een optimale maand is). Veel uit de lijst komt uit Nederland (c.q. kan in die maand uit Nederland komen), maar sommige producten zijn wel beschikbaar in die maand maar komen (altijd) van buiten Nederland of zelfs buiten Europa, zoals grotendeels de bananen, kiwi’s, mandarijnen, mango’s, meloenen, nectarines, perziken of sinaasappelen.

Realiseer je daarnaast dat ook Nederlandse groenten buiten het seizoen niet-duurzaam gekweekt kunnen worden.

Seizoenskalender per seizoen

Lente groenten

De dagen worden weer wat langer en het zonnetje begint langzaam steeds meer te schijnen. In de lente hebben wij het liefst frisse smaken op ons bord. Laat dat maar aan de lente over! In dit seizoen maak je de lekkerste salades met bijvoorbeeld veldsla en radijs. Maar vergeet vooral ons witte goud niet: asperges.

De meest gegeten groenten en fruit van de lente zijn:

  • Asperges
  • Rabarber
  • Radijs
  • Tuinbonen
  • Paksoi
  • Frambozen
  • Raapstelen
  • Snijbiet
  • Meiraap
  • Koolrabi
  • Broccoli

Zomer groenten

Geniet in de zomermaanden niet alleen van het zonnetje, maar ook van het heerlijke fruit dat dit seizoen te bieden heeft: aardbeien, bramen, kersen en pruimen. Er is toch niks lekkerder dan zomerfruit?

De meest gegeten groenten en fruit van de zomer zijn:

  • Rucola
  • Tomaat
  • Spinazie
  • Venkel
  • Courgette
  • Bloemkool
  • Aubergine
  • Aardbeien
  • Bramen
  • Kersen
  • Pruimen
  • Sperziebonen

Herfst groenten

De dagen worden korter en het weer slaat om. In de herfst blijven wij stiekem het liefste lekker binnen bij de haard. Ga op een luie zondag bakken met appels of peren. Of ga aan de slag met onze favoriet van het seizoen: pompoen!

De meest gegeten groenten en fruit van de herfst zijn:

  • Pompoen
  • Boerenkool
  • Knolselderij
  • Rode kool
  • Spitskool
  • Witlof
  • Spruitjes
  • Appels
  • Peren
  • Druiven
  • Wortel

Winter groenten

In de koudste tijd van het jaar verwarm je jezelf het beste met lekkere soepen en stampotten. Heerlijk om te maken met de groenten en het fruit van de seizoenskalender!

In deze heerlijke winterse stoofpot zijn de groenten de hoofdrolspelers. Het stuk vlees zorgt voor een diepe, rijke smaak.

Groenten en fruit per maand

Seizoensgroente en -fruit van maart

GROENTE: Aardpeer, aardappel, bloemkool, boerenkool, broccoli, champignon, knolselderij, koolraap, paddenstoel, pastinaak, prei, radijsjes, savooiekool, schorseneren, spinazie, spruitjes, ui, veldsla, waterkers, witlof, wortel, zoete aardappel.

FRUIT: Handperen.

Overige informatie over specifieke groenten en fruit

Aardappelen: oogstseizoen van juli t/m oktober (afhankelijk van of het vroeg, midden en late soorten zijn). Het hele jaar verkrijgbaar.

Aardpeer (topinamboer): een echte wintergroente. Oogsten vanaf najaar tot eind februari/begin maart. Beschikbaar in herfst en winter (november - februari).

Andijvie: het beste te oogsten van augustus tot oktober.

Artisjok: oogsten juli-augustus. Het hele jaar verkrijgbaar. Artisjok wordt op kleine schaal in Nederland geteeld.

Asperges (groen): Groene asperges worden in ons land op zeer kleine schaal geteeld (Noord-Limburg en Noord-Brabant), de oogst is dan vanaf begin februari tot eind juni. Daarnaast zijn groene asperges uit het buitenland het hele jaar beschikbaar.

Asperges (wit): witte asperges uit Nederland zijn alleen vers in april, mei en tot 24 juni beschikbaar / te koop. Soms al iets eerder als ze van verwarmde aspergebedden etc. Er zijn al wat asperges, maar het officiële seizoen loopt van 24 april t/m 24 juni. Dan wordt er traditioneel geoogst. De eerste asperges steken in de lente echter al de kop op (naargelang de temperaturen in februari of begin maart).

Vroeger legden aspergetelers hoge zandbedden aan waaruit de asperges omhoog kwamen. Tegenwoordig start de oogst meestal al veel eerder dan 24 april door ‘vervroegingstechnieken’, zoals zwart UV-bestendig plasticfolie over de aspergebedden trekken waardoor het groeiproces versnelt. Ook worden er wel blaastunnels over de bedden geplaatst en bestaan er verwarmde aspergebedden.

Aubergine (paars): Vindt de teelt van aubergine plaats onder glas, dan oogst je gewoonlijk van mei tot en met juli. Kweek je de aubergine in de vollegrond, dan oogst je tussen juni en augustus. Aubergines zijn het hele jaar verkrijgbaar; de Nederlandse aubergines zijn beschikbaar van februari t/m november (uit de kas!). In november worden de nieuwe planten geplant.

Aubergine (graffiti): Graffiti-aubergine is het hele jaar verkrijgbaar. Aubergines uit Nederland zijn van februari tot november uit de kas verkrijgbaar.

Augurken: Augurken zijn het hele jaar verkrijgbaar. Verse augurken zijn er van mei tot en met september. Ingemaakte augurken zijn er het hele jaar door.

Bleekselderij: Afhankelijk van het zaai- en plantmoment kun je bleekselderij oogsten in de maanden juni (waarschijnlijk pas vanaf de tweede helft van juni) tot begin november. Bleekselderij moet worden geoogst voor de vorst. Bleekselderij is het hele jaar verkrijgbaar.

Bloemkool: Bloemkool is het hele jaar verkrijgbaar.

Boerenkool: Boerenkool is een echte wintergroente. De kool is het lekkerst als er vorst overheen is geweest.

Bospeen: Bospeen is het hele jaar verkrijgbaar.

Cayennepepertjes: Cayennepeper is het hele jaar verkrijgbaar.

Chinese kool: Chinese kool is het hele jaar verkrijgbaar.

Doperwten: Doperwten zijn het hele jaar verkrijgbaar.

Habanero-pepertjes: Habanero-pepertjes zijn het hele jaar verkrijgbaar.

Haricots verts: Haricots verts zijn het hele jaar verkrijgbaar. Qua uiterlijk lijken deze boontjes een oer- Hollandse groente, maar ze worden vooral in Afrika verbouwd.

Kapucijners: Kapucijners zijn het hele jaar verkrijgbaar.

Knoflook: Knoflook is het hele jaar beschikbaar en wordt meestal uit China geïmporteerd.

Maïs: Maïs is het hele jaar door vers verkrijgbaar.

Okra: Okra is het hele jaar verkrijgbaar.

Paprika: Rode paprika is het hele jaar verkrijgbaar en van april tot en met oktober van Nederlandse bodem beschikbaar. Oranje paprika uit Nederland van maart t/m september.

Pimiento de Padron: Dit milde groene pepertje is jaarrond beschikbaar uit Nederland, zij het in de winter beperkt.

Pompoen: Pompoenen zijn het hele jaar door verkrijgbaar, ook uit Nederland.

Postelein (zomer/winter): Postelein is het hele jaar beschikbaar en van half maart tot en met half oktober uit Nederland.

Puntpaprika: Zoete puntpaprika is het hele jaar verkrijgbaar.

Radicchio: Radicchio Rosso is het hele jaar verkrijgbaar.

Rawit-pepertjes: De Rawit peper is jaarrond uit Nederland beschikbaar, maar in de winter beperkt.

Romanesco: Romanesco is in het seizoen van juli t/m november. Romanesco komt in de maanden juli-november uit Nederland.

Savooiekool: Savooiekool is het hele jaar verkrijgbaar.

Shiitake: Shiitake is een paddenstoel die oorspronkelijk in Japan en China groeit.

Snijbonen: Snijbonen zijn het hele jaar beschikbaar.

Spinazie: Spinazie is het hele jaar verkrijgbaar en van maart tot en met november. Uit Nederland beschikbaar.

Spruitjes: Spruiten zijn het hele jaar verkrijgbaar.

Zoete uien: Uien zijn jaarrond verkrijgbaar.

Aardbeien: Aardbeien zijn het hele jaar verkrijgbaar. Het Nederlandse aardbeienseizoen uit de volle grond loopt van juni tot september, maar telers kunnen het hele jaar lang aardbeien aanbieden.

Abrikozen: Abrikozen zijn het hele jaar beschikbaar.

Appels: Appels zijn het hele jaar verkrijgbaar, maar het seizoen en de herkomst hangt af van de appelsoort. Er zijn appels uit Nederland en Franrijk, maar zelfs uit China en Nieuw-Zeeland.

Avocado: Avocado is het hele jaar verkrijgbaar. Avocado komt van oorsprong uit Midden- en Zuid-Amerika.

Bosbessen / blauwe bessen: Blauwe bessen zijn het hele jaar verkrijgbaar. Blauwe bessen zijn van eind juni tot en met september uit Nederland verkrijgbaar.

Bramen: Bramen zijn het hele jaar verkrijgbaar.

Cranberry: Er zijn zowel Europese als Amerikaanse cranberry’s.

Druiven: Druiven zijn jaarrond verkrijgbaar en komen uit verschillende landen.

Frambozen: Frambozen zijn het hele jaar verkrijgbaar. Er zijn twee soorten frambozen: zomerframbozen en herfstframbozen. Zowel zomerframbozen als herfstframbozen worden buiten en in kassen geteeld.

Granaatappel: Granaatappelen zijn het hele jaar beschikbaar. Van juli tot en met januari uit Spanje, Turkije, Israël en Iran.

Kersen: Kersen zijn wereldwijd gezien zo’n 45 weken per jaar beschikbaar.

Kiwi (groen): Kiwi’s zijn het hele jaar verkrijgbaar. Van mei tot december worden ze aangevoerd uit Nieuw-Zeeland en van december tot maart uit Frankrijk, Griekenland en Italië.

Kiwi (gold): Kiwi Gold is het hele jaar verkrijgbaar.

Kruisbessen: Kruisbessen zijn het hele jaar verkrijgbaar.

Mandarijnen: Mandarijnen zijn het hele jaar door beschikbaar.

Meloenen: Meloenen zijn het hele jaar verkrijgbaar uit diverse landen. Er bestaan meer dan 70 verschillende meloensoorten. De soorten wisselen elkaar af. De vrucht wordt in veel tropische en subtropische streken verbouwd.

Nectarines: Nectarines zijn bijna het hele jaar beschikbaar.

Peren (Doyenné du Comice): Doyenné du Comice is het hele jaar verkrijgbaar.

Peren (Giezer Wildeman / stoofpeertjes): Gieser Wildeman is het hele jaar verkrijgbaar.

Perziken: Perziken zijn met uitzondering van de maand april het hele jaar door verkrijgbaar.

Pruimen: Pruimen zijn het hele jaar verkrijgbaar. Door de verschillende soorten pruimen loopt het Nederlandse pruimenseizoen van juli tot september.

Rabarber: Rabarber is het hele jaar verkrijgbaar. Rabarber is van oktober tot en met juli verkrijgbaar van Nederlandse bodem. In het voorjaar en de zomer groeit rabarber in de buitenlucht. Rabarber wordt ook in de winter geteeld, dit noemen we geforceerde teelt.

Sinaasappelen: Sinaasappels zijn jaarrond beschikbaar.

Wat fruit betreft, stelt het Voedingscentrum: “Veel fruit is het hele jaar door een duurzame keuze, uit Nederland, maar ook van verder weg. Appels en peren kun je het hele jaar kopen uit Nederland. Stevig fruit zoals bananen, citrusfruit en druiven komen wel van verder, maar deze komen in grote aantallen tegelijkertijd met de vrachtauto uit Zuid-Europa of met de boot uit tropische landen. Daardoor valt de milieubelasting mee.”

Altijd goed noemt het Voedingscentrum het volgende fruit: abrikoos, ananas, appel, banaan, citroen, druif, granaatappel, grapefruit, kiwi, kokosnoot, limoen, mandarijn, meloen, nectarine, peer (hand en stoof), perzik, pruim en sinaasappel. Je kunt ook onthouden dat citrus altijd goed is.

labels: #Ei

Zie ook: