Tijdens je zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te blijven eten volgens de Schijf van Vijf. Maar als je zwanger bent heb je een verminderde weerstand. Daardoor kun je sneller een voedselinfectie krijgen. Ook kan wat je eet of drinkt schadelijk zijn voor je kind.

De meeste voedselinfecties zijn alleen vervelend voor jezelf. Maar besmetting met de bacterie listeria of de parasiet Toxoplasma gondii kan een miskraam of vroeggeboorte veroorzaken. Toxoplasma gondii kan verder leiden tot ernstige schade aan de ogen en hersenen van de baby. De kans dat je besmet raakt is erg klein, maar de gevolgen kunnen dus ernstig zijn.

Waarom moet je voorzichtig zijn met rauw voedsel als je zwanger bent?

In sommige voedingsproducten kan een bacterie of parasiet zitten waar je ziek van kan worden. Als je hiermee besmet raakt, kan dat tijdens de zwangerschap ernstige gevolgen hebben, zoals een miskraam of vroeggeboorte. Daarom is het advies om extra voorzichtig te zijn met deze voedingsproducten.

Listeria kan je krijgen door het eten van rauwe producten, zoals rauw vlees, rauwe vis en zachte kaas gemaakt van rauwe melk (ongepasteuriseerd). Door deze producten goed te verhitten, gaat de listeria-bacterie dood. Toxoplasmose kan je krijgen door een parasiet in de poep van katten. Via kattenpoep kan het ook in de aarde komen, en zo groenten en fruit besmetten. Om besmetting met listeria en toxoplasmose te voorkomen, is het belangrijk om vlees, vis en eieren goed te verhitten (koken of bakken) en geen zachte kaas of andere producten met rauwe melk te eten. Groente en fruit kan je goed wassen of schillen.

Groenten die je beter kunt vermijden

Er zijn een aantal producten die je alleen kunt nemen als je ze goed verhit. Rauwe kiemgroenten als taugé of alfalfa zijn niet veilig, volledig verhit kan wel.

  • Niet veilig: Rauwe kiemgroenten als taugé of alfalfa.
  • Veilig: Volledig verhit kan wel.

Algemene voedingsadviezen tijdens zwangerschap

Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam meer behoefte aan voedingsstoffen. Je kan gevarieerd eten door bijvoorbeeld de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum te volgen. Dan weet je dat je genoeg voedingsstoffen eet en voorkom je dat je te veel ongezonde ingrediënten binnenkrijgt. Zoals ongezonde vetten, suikers en schadelijke stoffen.

Het wordt afgeraden om te gaan lijnen tijdens je zwangerschap. Zo loop je het risico dat je belangrijke voedingsstoffen misloopt. En die voedingsstoffen zijn juist nu tijdens je zwangerschap zo belangrijk. Eet gezond, gevarieerd en voldoende.

Sommige producten kan je beter niet of weinig eten en drinken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Deze voedingsmiddelen kunnen schadelijk zijn voor de (ongeboren) baby. Maak je niet gelijk ongerust als je één keer een product hebt gegeten of gedronken dat je beter niet had kunnen nemen. De kans op ernstige gevolgen is zeer klein voor jou of je kind. Het is wel belangrijk om op verschijnselen te letten, denk aan koorts, lusteloosheid, huiduitslag, hoofdpijn, spierpijn, diarree en misselijkheid.

Specifieke voedingsmiddelen en adviezen

  • Vis: Maximaal 2 keer per week vette vis. Sommige soorten vis, zoals makreel, paling, sardine, tonijn, krab of garnalen.
  • Leverworst/leverpaté: Beperk de inname van leverworst of leverpaté.
  • Dropjes: Maximaal 8 dropjes per dag.
  • Sojaproducten: Neem maximaal 4 glaasjes of schaaltjes (van 150 ml) sojadrink/yoghurt per dag. Eet daarnaast maximaal twee maal per week andere sojaproducten zoals tofu, tempé of sojabonen.
  • Cafeïne: Tot 200 miligram cafeïne per dag kan wel. Maximaal 2 kopjes koffie of 1 glas koffie per dag. Drink ook geen andere dranken met cafeïne, zoals cola en energiedrankjes. Te veel cafeïne geeft kans dat je baby klein is bij de geboorte.

Eet geen rauw vlees zoals tartaar, carpaccio of half-doorbakken biefstuk. Eet geen rauwe of gedroogde vleeswaren zoals rosbief, fricandeau, chorizo, salami, rauwe ham, parmaham, cervelaat, filet américain en ossenworst. Eet geen lever en weinig producten van lever. In kalebas-kalk zit veel lood en dioxine. Koop en eet salades vers.

Hygiëne tijdens de zwangerschap

Als je zwanger bent is het extra belangrijk om goed op de hygiëne te letten bij het klaarmaken van eten. Zo kan je infectieziekten door listeria of toxoplasmose voorkomen. Hier kan je op letten:

  • Zet (producten met) rauwe vis, rauw vlees of rauwe melk na aankoop zo snel mogelijk in de koelkast. Zo beperk je de groei van listeria. Voor het eten moeten deze producten goed worden verhit (gekookt of gebakken).
  • Was groenten en fruit goed voordat je ze eet of klaarmaakt. Ook gewassen, voorverpakte producten.
  • Verhit vacuümverpakte producten goed (koken of bakken) en eet ze binnen twee of drie dagen na opening op.
  • Eet geen restjes of kliekjes die ouder zijn dan twee dagen.
  • Eet geen rood vlees. Zorg dat vlees altijd goed doorbakken is.

Handige hulpmiddelen

In de app ZwangerHap van het Voedingscentrum kan je heel veel producten opzoeken om te kijken of je ze veilig kan eten. Als een product wordt afgeraden, laat de app andere opties zien die je wel kan eten.

Het advies is om twee keer per week een portie (100 gram) vis te eten: één keer vette vis en één keer magere vis. Vette vis is bijvoorbeeld gebakken zalm en magere vis is bijvoorbeeld schol. In vis zitten de vetzuren DHA en EPA, die helpen bij de ontwikkeling van de hersenen en het netvlies (in de ogen) van de baby. Ook is er minder kans op een vroeggeboorte als je twee keer per week vis eet.

Voedingsmiddel Veilig? Opmerkingen
Gerookte kant-en-klare vis uit de koeling Niet veilig Volledig verhit kan wel
Rauwe vis zoals haring, vistartaar, ceviche en sushi met rauwe vis Niet veilig Vis uit blik/pot is al verhit geweest en hoeft niet opnieuw te worden verhit
Rauwe (of gekookte) schaal- en schelpdieren Niet veilig Volledig verhit kan wel
Roofvissen (zwaardvis, tonijn, makreel, snoek, snoekbaars, haai) Niet veilig
Rauwe kiemgroenten als taugé of alfalfa Niet veilig Volledig verhit kan wel
Kaas gemaakt van rauwe melk Niet veilig Volledig verhit kan wel

labels:

Zie ook: