Winderigheid, ook wel gasvorming of flatulentie genoemd, is een normaal verschijnsel. Bij iedereen is er altijd een bepaalde hoeveelheid gas in het spijsverteringskanaal aanwezig, en iedereen laat winden. Gemiddeld laten we zo'n 20 winden per dag.

Je kunt spreken van winderigheid wanneer je veel meer winden laat of daar geen controle over hebt. Extra gasvorming is meestal onschuldig, maar het kan wel erg vervelend zijn, vooral als je geen controle hebt over het laten van winden. Mensen schamen zich er vaak voor. Winden laten is niet gevaarlijk en een bezoek aan de huisarts is meestal niet noodzakelijk.

Het gas in de darm bestaat vrijwel geheel uit stikstof, zuurstof, koolzuurgas, waterstof en methaan. Dit zijn allemaal reukloze gassen. Als winden stinken, dan komt dat door een geringe hoeveelheid stinkende gassen, vaak zwavelverbindingen (rotte eieren) die vrijkomen bij de afbraak van bepaalde eiwitten.

Oorzaken van Winderigheid

Er zijn verschillende oorzaken van winderigheid:

  • Afbraak van onverteerde voedingsresten: In je darmen huizen miljarden bacteriën, die samen met virussen, gisten en schimmels je microbioom vormen. Onverteerde voedingsresten, zoals vezels, komen in de dikke darm terecht. Deze onverteerde voedingsresten worden door de bacteriën afgebroken en bij dit proces komen gassen vrij.
  • Ingeslikte lucht: Tijdens het eten, drinken en praten komt er ook een kleine hoeveelheid lucht mee naar binnen. Een heel klein deel van het gas is afkomstig van de bloedsomloop.
  • Voedingsmiddelen: Door het eten van bepaalde voedingsmiddelen zoals peulvruchten, uien, koolsoorten, fruit en lightproducten kun je last krijgen van winderigheid.
  • Luchtslikken: Teveel luchtslikken is ook een mogelijke oorzaak. Je kunt teveel lucht inslikken bij spanning en stress, roken, drinken door een rietje en kauwgom kauwen. Ook mensen die snel praten, of snel eten of drinken, slikken ongemerkt lucht mee naar binnen. De meeste ingeslikte lucht boer je weer op. De overige ingeslikte lucht wordt door de dunne darm opgenomen en een klein beetje komt in de dikke darm terecht.
  • Medicijnen: Het gebruik van bepaalde medicijnen met een laxerende werking kan zorgen voor winderigheid.
  • Lactose-intolerantie: Bij mensen die lactose niet verdragen, wordt het melksuiker (lactose) uit melk niet afgebroken en opgenomen in de dunne darm.

Welke Groenten Veroorzaken Gasvorming?

Sommige koolhydraten uit onder andere peulvruchten, groenten en fruit worden niet volledig verteerd en komen onveranderd in de dikke darm terecht. In de dikke darm worden ze afgebroken door de bacteriën. Hierbij komt gas vrij.

Het zijn met name fructanen (een oligosacharide) en mannitol (een polyool) in groenten die prikkelbaar darmsyndroom klachten veroorzaken. Fructanen, ook wel fructo-oligosachariden, behoren tot de langere suikerketens. Waar ons lichaam normaal met enzymen de suikerketens eenvoudig opbreekt, lukt dat niet voor fructanen.

Koolsoorten

Kruisbloemige groenten - zoals broccoli, bloemkool, kool en spruitjes - zijn bijzonder vezelrijk, een soort koolhydraten die je lichaam niet kan verteren. 'In tegenstelling tot de meeste andere bestanddelen van voedsel, bereikt de vezel de dikke darm intact', legt Myers uit. 'De meerderheid van de bacteriën in het maagdarmkanaal woont in de dikke darm. Bacteriën hebben het vermogen om vezels te gebruiken voor energie, maar het bijproduct van hun metabolisme is gas. '

Uien en Prei

Verminder (indien nodig) de hoeveelheid uien en prei die je eet. Probeer ze af en toe te eten.

Peulvruchten

Peulvruchten zijn in algemene zin heel gezond. Ze zitten namelijk vol vezels, wat normaal gesproken goed is voor je darmen. Echter bevatten de meeste peulvruchten ook FODMAPS, waardoor het meestal niet past in een low FODMAP-dieet. Er zijn echter een paar soorten peulvruchten die je wél in kleine hoeveelheden kunt proberen, namelijk zwarte bonen en limabonen. Neem alleen niet meer dan 30 tot 40 gram.

Wat te doen bij Winderigheid?

Het aanpassen van leef- en voedingspatroon kan helpen om de klachten te verminderen. Hier zijn enkele tips:

  • Geleidelijke vezelinname: Als je ineens meer vezels gaat eten, kan dit in het begin ook meer gasvorming veroorzaken. Omdat bepaalde vezels niet verteerd worden en in de dikke darm terecht komen waar ze afgebroken worden. Dit voorkom je door je vezelinname rustig op te bouwen.
  • Vermijd gasvormende dranken: Dit zijn producten zoals koolzuurhoudende frisdranken en bier. Ook lightproducten met zoetstoffen als sorbitol, xylitol en maltitol kunnen leiden tot winderigheid.
  • Eet rustig: Neem voldoende tijd voor je maaltijd. Als je snel eet, is de kans groter dat je lucht inslikt. Probeer dit te voorkomen met gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding.
  • FODMAP-dieet: Het FODMAP-dieet vermindert voor veel mensen klachten als pijn en een opgeblazen buik. Het is daarom de eerste aanbevolen therapie na je diagnose.

Voedingstips voor een Gezonde Darm

Probeer dit te voorkomen met gezonde, gevarieerde en vezelrijke voeding. Bij verstopping is vezelrijke voeding erg belangrijk maar door het gebruik van extra vezels kan de gasvorming ook tijdelijk weer toenemen. Belangrijk is dan ook om het aantal vezels geleidelijk uit te breiden.

Vezels zijn voedingsstoffen die onverteerd in de dikke darm aankomen. Ze worden dus afgebroken door de bacteriën in de dikke darm, waar je microbioom zit. Bij dit proces komt gas vrij. Als je plotseling meer vezels gaat eten, moeten je darmen daar even aan wennen. Het kan zijn dat ze dan wat extra gassen produceren en je wat meer last krijgt van winderigheid. Maar denk niet dat je vezels daarom beter kunt vermijden. Vezels zijn heel belangrijk voor je spijsvertering en microbioom. Met het eten van veel soorten vezels zorg je goed voor je microbioom.

Gelukkig zijn er veel groenten die je wél kunt eten bij prikkelbare darm syndroom. Meer over welke voeding goed is voor je darmen lees je op onze prikkelbare darm syndroom aandoeningenpagina.

Wanneer naar de Huisarts?

Wanneer je veel last hebt van winderigheid is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Om achter de oorzaak van de klachten te komen krijg je vragen over die klachten en over je voeding. Als de winderigheid het gevolg is van een andere aandoening dan moet deze achterliggende ziekte behandeld worden. Soms is niet duidelijk wat de oorzaak is van de extra gasvorming.

Heb je ook andere klachten zoals diarree met slijm en/of bloed, een veranderd ontlastingspatroon, aanhoudende buikpijn of gewichtsverlies?

Overzicht van Gasvormende Voedingsmiddelen

Voedingsmiddel Uitleg
Koolsoorten (broccoli, bloemkool, spruitjes) Bevatten veel vezels die gasvorming kunnen veroorzaken.
Peulvruchten (bonen, linzen, erwten) Bevatten veel vezels en suikers die moeilijk te verteren zijn.
Uien en prei Kunnen bij sommige mensen winderigheid veroorzaken.
Koolzuurhoudende dranken (frisdrank, bier) Bevatten koolzuur dat gasvorming kan veroorzaken.
Lightproducten met zoetstoffen (sorbitol, xylitol, maltitol) Zoetstoffen worden niet volledig opgenomen en veroorzaken gasvorming.
Appels, bananen, perziken Bevatten veel natuurlijke suiker en vezels.
Melk, kaas en yoghurt Bevatten lactose, wat bij sommige mensen problemen veroorzaakt.
Haver en volkorenbrood Bevatten veel voedingsvezels.

labels:

Zie ook: