Als je een kas hebt aangeschaft en deze naar je wens is opgebouwd, is de volgende stap om te bepalen hoe je deze optimaal kunt benutten. Bedenk eerst wat je met je kas wilt gaan doen: is het alleen voor de opkweek van planten, zaden en stekjes, of wil je ook een gedeelte gebruiken voor sierplanten of groenteplanten? Of wil je er in de winter planten in overwinteren? Wil je planten in potten gaan houden, of wil je ze in de volle grond van de kas planten? Stel jezelf eerst al deze vragen en bedenk dan wat je nodig hebt of hoe je de kas wilt inrichten.

Mijn eigen ervaring is dat je eigenlijk moeilijk kunt werken in een kas waar je niet een klein gedeelte voor opbergen hebt gemaakt. Hier zie je de indeling van 1 van onze kassen, achterin geschikt voor zowel een hoekje opruimen, voorin een groot gedeelte voor het uitplanten van groenteplanten, maar ook een gedeelte voor de opkweek van jonge planten en zaailingen. Ik vind onze eigen kas eigenlijk wel erg overzichtelijk en duidelijk ingedeeld, maar bedenk voor jezelf wat je zelf met je kas wilt en hoe je dat zelf het beste en gemakkelijkste in kunt delen!

De Indeling van je Kas

In de eerste plaats vind ik persoonlijk een looppad onmisbaar. Het scheidt je kas in 2 duidelijke delen, je kunt er veilig, eventueel ook met kruiwagen, op lopen, en daardoor vertrap je minder van de grond waar de planten in staan. Ons ideale looppad loopt in het midden van de kas in 1 rechte lijn.

Om het pad heen zijn smalle balken of planken ingegraven. Het doel daarvan is dat je een buffer maakt tussen pad en aarde; als je in de zomer flink moet water geven zou alle water (met voedingsstoffen) zo langs het pad weer naar buiten vloeien. In kas 2 komt dan aan het einde van het pad de zaaitafel. Je kunt erg mooie tafels kopen, van roestvrij staal, etc., zo duur als je zelf wilt. Wij hebben de ‘zwevende tafel’ zelf gemaakt. Vooral omdat onze kas op een gehuurde volkstuin staat, maar voor in je eigen achtertuin is het wellicht wel leuk om een mooie tafel te kopen.

Lekker hoog ook, prettig om aan te werken en alle zaaisels die op de tafel staan, staan hoog en droog en in het volle licht. Wij hebben zelf nog een oud tafeltje op een paar tegels geplaatst, daar bewaar ik in de laden de kleinere gereedschappen in als snoeischaar, knipschaar, bindtouw, mesjes, pen en papier, etc. En daaronder staan dan droog en op de tegels een paar emmers (1 met vermiculiet, 1 met kalk, 1 met wat brekerzand en 1 met potgrond). Neemt zo weinig plaats in en de plaats die het inneemt is op een donker plekje.

Watermanagement in de Kas

Zorg dat je water in de buurt hebt, anders sjouw je je werkelijk letterlijk een breuk in de zomer. Water, regen dan natuurlijk, komt in Nederland soms met bakken tegelijk uit de hemel. Als je uit zou rekenen hoeveel water er langs je kas naar beneden zou vallen, zou je werkelijk schrikken! Één van de eerste en belangrijkste zaken die je dus moet regelen bij de kas is een goede afvoer en opvang van water. Want het is dan weer zonde om het water dat er valt verloren te laten gaan.

Wij zelf gebruiken 2 soorten opvangsystemen, we gebruiken 200-litervaten en 1000-litervaten. Van de 200-litervaten kun je er meestal gelijk wel 2 naast elkaar plaatsen, omdat ze minder ruimte innemen. Een 1000-litervat staat op zichzelf en levert over het algemeen ruim voldoende water voor een gemiddelde kas. Beide vatensoorten kun je vinden in industrie, vaak worden ze gebruikt voor de opvang en het vervoer van bepaalde chermische middelen, zeep of ander spul.

Hier zie je 200-litervaten, achter de kas geplaatst, een beetje uit het zicht en uiteraard onder de afvoerpijp van de kas. De 2 vaten leveren samen 400 liter water (of kunnen dat opvangen bij regenval). Ze zijn aan elkaar verbonden door een stukje plastic pijp dat met wat teflon en kit is vastgemaakt aan de wanden.

Ventilatie en Veiligheid

Als je een kas koopt, zitten er gelijk natuurlijk al ramen in. Let bij de aanschaf van de kas dus gelijk al op met wat je aan ramen en deuren wilt! Zorg dat je voldoende kan ventileren! Hier kan de temperatuur in de volle zomer heel gemakkelijk ruim boven de 45 tot 50 graden oplopen in de kas, en dat is dan nog met de deur en de ramen open! Ventilatie is heel belangrijk, vooral voor gezonde groei van planten. Ventilatie koelt wat af, maar belangrijker nog, het verlaagt de luchtvochtigheid.

Onze algemene stelregel is; bij ons staan zomer en winter de ramen open. In de zomer wat wijder open dan in de winter, voor wat meer frisse lucht. In de winter staan hier de ramen open op een kier van ongeveer 10-15 centimeter. En dat is ter bescherming. Heel veel mensen denken dat je juist alle ramen en deuren moet sluiten van de kas wanneer het stormt, maar dat is dus echt niet waar.

Blijf je ervan bewust dat alles om je heen in de kas van glas is. Zorg dat je regelmatig goed controleert of alles nog goed vast zit, er geen stukken glas los zitten, etc. Voor je eigen veiligheid! Aan de andere kant…….ik voel me best veilig in mijn eigen kas, ook bij windkracht 6 of 7.

Bescherming van de Kas

En verder hebben wij hier midden in de stad helaas wel, zeker in de zomer, last van mensen die het blijkbaar heel leuk vinden om in de nacht ramen/ruiten van kassen kapot te gooien met stenen, vanaf het dijkje waarlangs onze tuin ligt. Of plastic kassen te beschadigen. En wel even wat werk, maar eigenlijk kun je er dan wel weer heel veel plezier van hebben. Want we noemen deze dingen “keienvangers”.

Voor elke kas maken we van stellingpijpen en sterk gaas zo’n keienvanger. Werkt heel goed (maak ze vooral hoog en breed genoeg). Op de foto zie je de keienvanger in het voorjaar, zo kun je dus het geraamte en systeem nog een beetje zien. Maar in de zomer is deze keienvanger volledig begroeid, met Lathyrussen, Klimkalebassen, of wat ik dan ook zaai.

Mogelijkheden voor het Kweken in de Kas

Ze staat vol met groenten (Spinazie, sla, andijvie, rucola - en in de andere kas staat dan nog weeuwenteelt bloemkool en spitskool, radijs, etc.) Daarnaast zie je de stokken al uitgezet staan voor de tomaten en pepers, etc.. Een kas kun je dus voor heel veel doeleinden gebruiken, het zaaien en opkweken van planten en groenten, het kweken van tropische groenten in de zomer, het overhouden van vorstgevoelige planten in de winter, en noem maar op.

De belangrijkste is dat je door het gebruiken van een kas het moestuinseizoen kunt vervroegen én verlengen. Zo kun je in januari al starten met het zaaien van vroege spinazie en wortel, terwijl je in oktober nog winterpostelein en rucola kunt zaaien. Een ander voordeel is dat warmteliefhebbers zoals peper, paprika, aubergine, tomaat en komkommer het meestal beter doen in een kas dan in de volle grond. Het is daar lekker warm en ze hebben geen last van de regen.

Groenten kweken in de kas

Hieronder is een lijst te zien met gewassen die je in de kas zou kunnen kweken:

  • Januari: Koolrabi, kropsla, ramenassen, meloenen, lelies, delphinium (afdekfolie gebruiken)
  • Februari: Pepers, aubergines, basilicum, radijs, rammenas, waterkers, pluksla, peterselie, dille, kervel, peterseliewortels, bieslook, bloemkool, selderie, witte kool, savooikool, uien, worteltjes, spinazie, rode biet, andijvie
  • Maart: Tomatenplanten, broccoli, aubergines, meloenen, kervel, bloemkool, paprika’s, aardappelen
  • April: Tomatenplanten, bloemkool, pompoen, paprika’s, maïs, selder, komkommer, meloenen, stokbonen, prei, aubergines, augurken, tuinkers, radijsjes, sla, rabarber, witlof
  • Mei: Bloemkool, stambonen, komkommers, meloenen, selderie, stokbonen, aubergines, paprika, courgettes, worteltjes, bietjes
  • Juni: Sla, peterselie, radijs, andijvie, slaboontjes, mosterd, tuinkers
  • Juli: Tomaten, meloenen, komkommers, aubergines, sla, radijs, tuinkers, paprika, peterselie, suikerbroodsla
  • Augustus: Tomaten, meloenen, suikerbroodsla, veldsla, uien, radijs, tuinkers, winterandijvie
  • September: Kropsla, koolrabi, radijs, chrysanten, veldsla, spinazie, druiven, perziken, abrikozen
  • Oktober: Sla (zaaien voor voorjaarsoogst)
  • November: Spinazie, plantuitjes, planten, druiven
  • December: Grote schoonmaak en onderhoudswerkzaamheden

De Koude Kas in de Winter

Een koude kas is een mooie aanvulling in de tuin. Het beschermt je planten tegen kou, regen en wind. De kas heeft geen kunstmatige warmte waardoor de temperatuur flink daalt bij vorst. Vorstgevoelige planten laten overwinteren in een koude kas is dan ook geen goed idee.

Je kunt in maart een vroege teelt van bloemkool zaaien onder glas. Voor de vroege teelt worden rassen met een korte groeiduur gebruikt, bijvoorbeeld de oude ras Alpha. Spinazie is een makkelijke groente die snel groeit en goed tegen de kou kan. Je kunt de vroege teelt in december en januari in de kas zaaien, en een maand later oogsten.

Veldsla is een heerlijke bladgroente die je ook in de winter kunt eten. Je kunt veldsla zaaien van september tot november in de kas, en oogsten van november tot april. Veldsla is winterhard tot 15°C. Winterpostelein is een frisse salade die rijk is aan vitamine C. Je kunt winterpostelein nog zaaien van september tot december in de kas, en oogsten van december tot maart.

Tips voor het Kweken in een Kas

  • Water geven: Doordat het in een kas vaak warmer is, droogt de grond ook sneller uit. Let daarom altijd goed op de grond van de planten, en geef zo tijdig water om uitdroging te voorkomen.
  • Schoonmaken: Ook is het goed om de kas schoon te houden, omdat er snel aan de buitenkant vuiligheid en opwaaiend zand tegenaan kan waaien. Zeker als je de kas in een zandomgeving hebt staan. Zorg dat de ramen af en toe eens schoon gemaakt worden, zodat de zon goed door de ramen kan komen. Daarnaast verwijder je met het schoonmaken ook sporen van schimmels, larven en poppen van insecten.
  • Ventilatie en isolatie: Zorg voor een goed geventileerde kas, maar ook een kas die goed geïsoleerd is. Wil je namelijk in de wintermaanden ook gebruik maken van de kas, dan kun je met een simpelen verwarming, een kachel of verwarminginstallatie de kas even wat opstoken.

labels:

Zie ook: