De vraag of je rijst moet wassen voor het koken, is een onderwerp dat tot verhitte discussies kan leiden. Sommigen vinden het overdreven, terwijl anderen er niet zonder kunnen. Daarom wordt hier voor eens en altijd uitgezocht hoe het nu precies zit met het wassen van rijst.

Waarom rijst wassen?

Al eeuwenlang wordt rijst gewassen om het schoon te maken. Bij het oogsten konden er namelijk vuil en steentjes bij komen, en je wilt natuurlijk niet dat deze op je bord belanden. Tegenwoordig is dit echter niet meer de belangrijkste reden. De productieprocessen zijn zo goed dat vuil in je eten uitgesloten zou moeten zijn. Maar waarom wassen mensen dan nog steeds hun rijst?

Al kan de rijst in feite geen viezigheid bevatten, het heeft wel een laagje dat je eraf wil wassen. Door het vervoeren schuren de korrels tegen elkaar aan, waardoor het laagje zetmeel dat van nature om de rijstkorrels heen zit, los kan laten. Dit zorgt ervoor dat de rijst wat stoffig aan kan voelen. Het zetmeel voelt niet alleen wat gek aan, maar heeft ook grote invloed op de structuur van je gekookte rijst. Zetmeel kleeft van nature aan elkaar vast, en wie zijn rijst niet wast voor het koken, krijgt al snel een kleverige boel. De oplossing? Je rijst wassen. Want alleen door de korrels te wassen, worden ze mooi fluffy in plaats van sticky.

Rijst Wassen: Wel of Niet?

Of je jouw rijst wil wassen, is natuurlijk helemaal aan jou. Het is net wat je lekker vindt. Vind je het niet erg als je rijst wat nattig en kleverig aanvoelt? Dan hoef je het echt niet te wassen. Smaken verschillen, en voor je gezondheid of veiligheid is het echt niet per se nodig. Maar wil je graag de perfecte rijst op tafel zetten zoals ze dat in de meeste Aziatische landen doen? Dan is het wel aan te raden om het eerst goed te wassen.

Hoe moet je je rijst wassen?

Rijst wassen klinkt natuurlijk alsof je het gewoon even onder de kraan kunt houden en dat het dan opgelost is. Toch kun je het beste de volgende stappen volgen, wil je dat het écht goed schoon is:

  1. Voeg je rijst toe aan een kom met koud water.
  2. Roer er met je handen doorheen zodat het zetmeel vrijkomt.
  3. Giet het water af boven een fijne zeef, doe de rijst terug in de kom en herhaal 3-5 keer tot het water dat wegloopt helder is.

Vervolgens kook je de rijst in schoon water volgens de methode die op de verpakking vermeld staat.

Welke rijst hoef je niet te wassen?

Niet elke rijstsoort hoef je te wassen, want bij sommige gerechten heb je het zetmeel juist nodig. Wel kun je ervoor kiezen om de rijst even te spoelen om eventuele viezigheid te verwijderen. Risottorijst was ik nooit en gebruik ik rechtstreeks vanuit de verpakking. Dessertrijst en zilvervliesrijst spoel ik even snel af onder de kraan voor ik het ga koken. Wassen en spoelen zijn twee verschillende handelingen.

Rijstsoorten die je niet hoeft te wassen zijn:

  • Risottorijst
  • Dessertrijst
  • Bruine rijst (zilvervliesrijst)

Bij risotto wil je juist dat de rijst romig wordt. Hierbij spoel je de rijst niet maar bak je deze voor het koken even aan in een beetje olie. Maak je bijvoorbeeld rijstepap of rijstpudding dan hoef je de rijst ook niet vooraf te wassen, maar even afspoelen kan altijd.

Soms staat er ook op de verpakking dat het niet nodig is om de rijst vooraf te wassen. Maar gebruik je een witte rijstsoort zoals basmati-, pandan- of jasmijnrijst of sushirijst? Doe dan lekker eigenwijs en was de rijst gewoon wel!

Soorten rijst

Rijst wassen voor het koken is aan te raden wanneer je witte, langgraanrijst, basmati of bijvoorbeeld jasmijnrijst gebruikt. Andere rijstsoorten, die een andere bereidingswijze vragen, hoef je niet te wassen. Bij risottorijst wil je bijvoorbeeld graag het zetmeel behouden omdat je juist wilt dat de rijst aan elkaar gaat kleven.

Hieronder een overzicht van verschillende soorten rijst en hun eigenschappen:

Rijstsoort Eigenschappen Wel/Niet wassen
Basmati Droogkokende witte rijst met nootachtige smaak Wel
Pandanrijst (Jasmijnrijst) Beetje plakkerige witte rijst, lange korrel met een bloemige smaak Wel
Zilvervliesrijst (Bruine rijst) Vezelrijke, stevige rijstsoort met een bite Niet (eventueel afspoelen)
Risottorijst Korte korrel, veel zetmeel Niet
Dessertrijst Wordt gebruikt voor rijstepap of rijstpudding Niet (eventueel afspoelen)

Waarom moet je rijst wassen voor het koken?

Door de rijst voor het koken te wassen of te spoelen, voorkom je dat de pan vol staat met wit schuim en luchtbellen. Dit geldt voor het koken in een pan, rijstkoker en in een Crock-Pot Express multicooker.

Je kunt je voorstellen dat als de rijst veel zetmeel bevat en je gaat het koken dat het veel plakkeriger, klonteriger en natter blijft. Door de rijst te wassen, verwijder je het overtollige zetmeel en houd je na het koken een luchtige rijst met een ‘droge’ korrel over. Een kom dampende fluffy rijst is toch het allerlekkerst bij al je gerechten. En met droge afgekoelde rijst kun je de lekkerste nasi goreng maken.

Arseen en microplastics

Voor de eetbeleving verschilt het dus per gerecht of je je rijst moet wassen. Maar voor de veiligheid is het niet zo vrijblijvend. Zo kan er arseen in rijst zitten. Rijstplanten nemen dit zware metaal namelijk goed op uit de grond.

Naast arseen zitten er microplastics in je rijst. Ook daar helpt een spoelbeurt bij. Een vijfde van die ministukjes plastic krijg je weg door het te wassen, concludeerden wetenschappers van de University of Queensland (Australië) in 2021.

Vitamines wegspoelen?

Uit studie van Henan University of Technology blijkt dat het wassen van rijst niet alleen arseen en microplastic door de goot spoelt, maar ook belangrijke voedingsstoffen. Met name vitamine B. Maar of het behoud van vitamine B opweegt tegen de inname van zware metalen, is nog maar de vraag.

Tips voor het koken van rijst

  • Reken 75 gram rijst per persoon. Tegenover 75 gram rijst staat 150 ml water.
  • Voeg eventueel wat zout en olie of boter toe om meer smaak aan de rijst te geven.
  • Vervang het water door bijvoorbeeld kokosmelk om de rijst nog meer op smaak te brengen.

Wil je snel een bordje rijst op tafel toveren? Snelkookrijst kun je in de magnetron 'koken'. Het verdient niet de schoonheidsprijs, maar het smaakt er niet minder lekker om.

Ben je dol op rijst? Maak het jezelf makkelijker met een rijstkoker.

labels:

Zie ook: