Dat chocolade lekker is staat volgens ons natuurlijk buiten kijf. Maar word je er ook écht gelukkig van? Daar vertellen wij je graag meer over! Chocolade wordt vaak geassocieerd met mooie herinneringen.

Er bestaat ook een theorie dat het eten van chocolade als sensueel wordt ervaren, omdat het smelt op de tong. Er zitten een paar belangrijke stoffen in chocolade, waaronder tryptofaan, fenylethylalanine en magnesium. Lastige termen, vooral de eerste twee stoffen zijn bij velen onbekend.

De Basisingrediënten van Chocolade

De basisingrediënten van chocolade zijn cacaopoeder, cacaoboter en suiker. Aan melkchocolade wordt daarnaast ook melk of melkpoeder toegevoegd. Voor het maken van witte chocolade wordt geen cacaopoeder gebruikt. Dit is de reden dat er ook wel wordt gezegd dat dit geen ‘echte chocolade’ is.

De Herkomst van Cacao

Chocolade bestaat dus voornamelijk uit cacao. Cacao is afkomstig van de cacaoboom. De zaden in de vruchten van deze boom, zijn de cacaobonen. Wanneer de vruchten worden geplukt, rijpen deze eerst een week na. Vervolgens worden de bonen met het vruchtvlees uit de schil gehaald en op bananenbladeren of in kisten bedekt met bananenbladeren gelegd.

Door het warme en vochtige klimaat gaan de bonen gisten. De bonen worden gefermenteerd. Later worden ze in de fabriek gebrand en gemalen. Op deze manier ontstaat een dikke, vette, vloeibare cacaomassa. Hier wordt het vet uitgeperst. Dit is de cacaoboter. In de verschillende soorten chocolade zitten verschillende percentages cacao en cacaoboter.

Deze percentages zijn wettelijk vastgelegd en ‘chocolade’ is dan ook een beschermde naam. Wanneer een product volgens de richtlijnen te weinig cacao bevat, zal er in de naam van het product geen chocolade voorkomen.

De Stoffen in Chocolade en Hun Effecten

In chocolade zitten flavanolen. Dit zijn antioxidanten die positieve effecten op de gezondheid kunnen hebben. Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat flavanolen het risico op hart- en vaatziekten kunnen verlagen. Dit heeft er waarschijnlijk mee te maken dat ze ontstekingen en aderverkalking tegen gaan.

De werking van flavanolen kan ook gunstig zijn voor de bloeddruk, diabetes en het risico op kanker. Flavanolen zitten in cacao. Zoals hierboven al genoemd: hoe donkerder de chocolade, hoe meer cacao. Daarom geldt ook: hoe donkerder de chocolade, hoe meer flavanolen.

Flavanolen zitten niet alleen in chocolade, maar ook in bijvoorbeeld zwarte en groene thee, appel, grapefruit, perzik en rode wijn. Er is voldoende wetenschappelijk bewijs voor het gunstige effect van flavanolen op de bloedvaten.

Soms wordt de link gelegd tussen chocolade en migraine. De hersenen zouden in de war raken van de biogene aminen (bepaalde stoffen) uit chocolade. Deze aminen zitten echter in hele kleine hoeveelheden in chocolade.

Chocolade (cacao) bevat verschillende stoffen die je vrolijker en meer alert kunnen maken. De stoffen bèta-fenylethylamine, tryptofaan en endo-cannabinoïden zijn stoffen die je stemming kunnen beïnvloeden. De stoffen theobromine en cafeïne kunnen voor een verhoogde alertheid zorgen. Vooral de eerstgenoemde stoffen komen in heel erg kleine hoeveelheden voor in chocolade.

Te klein om er een effect van te ondervinden. Ook de kans dat je alerter wordt na het eten van chocolade is klein. Je zou een klein verschil kunnen merken wanneer je erg gevoelig bent voor cafeïne.

Tryptofaan: is een eiwit, waarvan serotonine wordt gemaakt. Serotonine zorgt ervoor dat je je goed gaat voelen wat zich uit in een goed humeur, maar ook je darmen gaan beter bewegen, je geheugen functioneert beter en je krijgt een tevreden gevoel. Van een tekort aan serotonine krijg je sneller hoofdpijn en krijg je behoefte aan zoetigheid, wat kan leiden tot eetbuien.

Door een gebrek aan deze stof kun je depressieve gevoelens ontwikkelen. Tryptofaan zit in chocolade, maar in zo’n lage mate dat het geen serotonine produceert.

Fenylethylanine: In chocola zit de stof fenylethylanine verwerkt. Een lichaamseigen stof die ook wordt aangemaakt als je verliefd bent. Je hersenen maken door fenylethylanine de stof endorfine aan. Endorfine heeft hetzelfde pijnstillende effect als morfine en remt tevens de adrenaline af die je stress bezorgt.

Dit maakt je dus blij(er) en geeft je een gelukkig gevoel. Dit gelukkige gevoel komt ook vrij wanneer je andere zoete of vette producten eet, maar bij chocola gaat het vaak net iets sneller. Dit komt omdat chocolade niet alleen uit suikers bestaat, maar ook uit vetten. Er zitten ook nog stoffen in cacao die werken als een drug en daarom verslavend zijn. Denk daarbij aan cafeïne, anandamide, theobromine en een variant van amfetamine.

Enkele van deze genoemde stoffen geven je energie, wat natuurlijk een goed gevoel stimuleert. In een onderzoek van Pepijn van der Gulden, van Quest magazine, naar het gelukseffect van chocolade komt hij tot de uiteindelijke conclusie dat chocolade de juiste hoeveelheid suikers en vetten bevat.

Daarnaast heeft chocolade een ideale smaak en structuur. Ook zonder bijzondere bonusingrediënten biedt dat een geluksmoment.

Gezondheidseffecten van Chocolade

Chocola bestaat voor een groot deel uit vet en suiker, fact. Toch worden aan chocola soms ook positieve gezondheidseffecten toegeschreven.

Wat doet pure chocolade met uw lichaam? Van pure chocolade wordt gezegd dat het gezond is. Dit komt door de antioxidanten in cacao, de flavonoïden. Uit onderzoek blijkt dat de specifieke flavonoïden in cacao (flavanolen) een gunstig effect hebben op hart en bloedvaten en diabetes zouden kunnen voorkomen.

De basis van alle chocolade zijn cacaobonen, die aan bomen groeien in tropische klimaten over de hele wereld. Cacaobonen zijn vrij bitter, dus worden ze meestal geroosterd voordat ze worden gebruikt om chocolade te maken. Het roosteren brengt de natuurlijke zoetheid van de bonen naar boven en geeft ze hun karakteristieke chocoladesmaak.

Het vernietigt echter ook veel van de delicate flavonoïden. Flavonoïden zijn een soort antioxidanten, waarvan wordt aangenomen dat ze verschillende gezondheidsvoordelen bieden.

Ze kunnen bijvoorbeeld de bloeddruk helpen verlagen, de bloedtoevoer naar de hersenen verbeteren en bloedstolsels voorkomen. Ze kunnen ook helpen ontstekingen en celschade te verminderen. Sommige studies hebben aangetoond dat mensen die regelmatig pure chocolade eten minder risico lopen op hartziekten en beroertes.

Pure chocolade bevat ook stimulerende stoffen zoals cafeïne en theobromine, die u een energieboost kunnen geven en u een alerter gevoel geven.

Pure chocolade zou goed zijn voor de gezondheid. Er zou een gunstig effect zijn op hart- en bloedvaten. Hoewel uit sommige onderzoeken blijkt dat er inderdaad een klein positief effect is, kun je toch beter niet te veel eten van chocolade. Chocolade bevat namelijk ook veel verzadigd vet en calorieën.

In cacao en dus in chocolade zitten flavanolen (antioxidanten). Onderzoek heeft aangetoond dat het dagelijks innemen van meer dan 200 milligram flavanolen uit cacao een positief effect heeft op de elasticiteit van de bloedvaten. Dit komt neer op 10 gram pure chocolade met een hoog flavanolengehalte of 2,5 gram cacaopoeder met een hoog flavanolengehalte. Deze hoeveelheid zit niet in een blokje pure chocolade uit de supermarkt.

Naast onderzoek naar flavanolen uit cacao, zijn er ook onderzoeken waarin de gezondheid van mensen die chocolade eten vergeleken is met de gezondheid van mensen die geen of minder chocolade eten. Het lijkt erop dat het eten van chocolade samenhangt met een lager risico op hart- en vaatziekten. Het gaat hier om kleine hoeveelheden chocolade.

Maar de onderzoeken waar deze resultaten in staan zijn niet altijd van goede kwaliteit. En ze laten niet zien of iemand daadwerkelijk gezonder wordt door meer chocolade te eten.

Chocolade bevat ook veel verzadigd vet (ongeveer 20 gram op de 100 gram). Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterol in het bloed. LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten.

Er zitten stoffen in cacao die de stemming kunnen verbeteren, namelijk tryptofaan, beta-fenylethylamine en endo-cannabinoïden (cannabisachtige stoffen). Doordat de stoffen die de alertheid en stemming kunnen verbeteren slechts in zulke kleine hoeveelheden voorkomen, is chocolade niet verslavend.

Chocolade wordt vaak genoemd als oorzaak van migraine. Dat zou te wijten zijn aan bepaalde stoffen (biogene aminen) in de chocolade die een overgevoeligheidsreactie kunnen veroorzaken. Maar die stoffen zitten maar in hele kleine hoeveelheden in chocola. Veel mensen met acne (puistjes) zijn van mening dat chocolade acne erger maakt.

Uiteindelijk is er niet één voedingsmiddel dat zorgt voor overgewicht, maar gaat het om je totale voedingspatroon. Eet je meer calorieën dan dat je verbruikt, dan kom je aan. Wel is het zo dat chocolade veel calorieën bevat.

Een reep chocolade van 75 gram bevat 400 tot 450 calorieën (kcal), dat is evenveel als 3 belegde boterhammen. Eet chocolade daarom niet te vaak en niet te veel.

Het wordt afgeraden om meer chocolade te gaan eten met het idee hart- en vaatziekten te voorkomen. Hiervoor is onvoldoende wetenschappelijk bewijs. Daarnaast bevat chocolade veel verzadigd vet, wat het risico op hart- en vaatziekten juist verhoogd. Verder zitten er erg veel calorieën in chocolade. Eet dit daarom niet te vaak en niet te veel.

Voordelen van Pure Chocolade

Van pure chocolade wordt gezegd dat het gezond is. Dit komt door de antioxidanten in cacao, de flavonoïden. Uit onderzoek blijkt dat de specifieke flavonoïden in cacao (flavanolen) een gunstig effect hebben op hart en bloedvaten en diabetes zouden kunnen voorkomen.

De combinatie van zoet en vet maakt ons blij. Want af en toe jezelf verwennen met wat lekkers kan zeker geen kwaad. Je gaat je er goed van voelen. En dat is ook een gezondheidseffect. Want als we ons goed voelen, zijn we veel resistenter tegen de stress van het dagelijks leven.

Nadelen van Chocolade

Chocolade heeft haar ongezonde reputatie te danken aan de grote hoeveelheid suikers en verzadigde vetten die het bevat en dus het hoge aantal calorieën. Een reep chocolade van 75 gram bevat rond de 400 kilocalorieën!

  • Er zit veel suiker in chocolade, vooral in melkchocolade en witte chocolade.
  • Melkchocolade en witte chocolade bevatten grote hoeveelheden aan cacaoboter.
  • Er zit melk, vet en suiker in chocolade.
  • Er zitten veel calorieën in sommige soorten chocolade, soms wel tot ruim 600 kilocalorieën per 100 gram.
  • Er zitten tannines in cacao, dit bindt zich aan eiwitten en ijzer. Dit gaat ten koste van de eiwitbeschikbaarheid, de ijzerabsorptie en van bepaalde goede bacteriën in het menselijk lichaam, waaronder de darmflora.

Chocolade Verslaving

Voor veel mensen kan chocolade verslavend zijn door de werkzame stoffen in cacao. Je kunt ook aan chocolade verslaafd raken door gewoontevorming, volgens Finse onderzoekers in International Journal of Eating Disorders. Een chocolade verslaving kan op de lange termijn verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken. Ook kan het bijdragen aan de ontwikkeling van eetstoornissen, zoals binge eating disorder.

Chocolade verslaving is een aandoening waarbij iemand een oncontroleerbare drang heeft om chocolade te eten. Je bent dan lichamelijk en geestelijk afhankelijk geworden van de werkzame stoffen in chocola. Zo activeren suiker en cafeïne in chocola onder meer het beloningscentrum van de hersenen.

Het kan bij chocolade lastig zijn om te bepalen of er sprake is van een echte verslaving of alleen een sterke voorkeur of gewoonte. Bij een verslaving ervaar je ontwenningsverschijnselen als je een tijdje geen chocolade eet, zoals intense cravings, volgens een studie uit 2013 in Chocolate in Health and Nutrition.

De oorzaken van een chocolade verslaving zijn vooral de stoffen in chocolade die verschillende neurotransmitters in de hersenen activeren: suiker, cafeïne en theobromine. Suiker zorgt dat er meer vrijkomt van de neurotransmitter dopamine, waardoor je een fijn gevoel ervaart wanneer je chocolade gaat eten.

Cafeïne, dat in cacao zit, verhoogt dopamine en vermindert slaperigheid door het blokkeren van de neurotransmitter adenosine. In cacao zit bovendien de stof theobromine. Deze stimulerende stof verhoogt dopamine en kan stress verminderen zoals opioïden dit doen. Cafeïne en theobromine zitten vooral in pure chocolade.

Er zijn ook enkele psychologische factoren die kunnen bijdragen aan chocoladeverslaving, volgens psycholoog David Benton. Sommige mensen ontwikkelen een gewoonte om te veel te eten als reactie op negatieve emoties, zoals verdriet, boosheid en frustratie.

Een eetverslaving kan ook ontstaan wanneer chocolade wordt gebruikt om comfort en verlichting te bieden tijdens angst, stress of verveling. Daarnaast hebben sommigen erfelijke aanleg voor verslaving.

De gevolgen van een chocolade verslaving zijn afhankelijk van de hoeveelheid chocolade die je eet door de afhankelijkheid. Overmatig chocolade eten kan zowel op de korte als lange termijn leiden tot verschillende negatieve gezondheidseffecten.

Daarnaast heeft een chocolade verslaving vaak een impact op je algemene welzijn en dagelijks leven. Zo schamen mensen met chocoladeverslaving zich vaak voor hun eetgedrag en proberen ze dit te verbergen voor de omgeving, volgens voedingsdeskundige Marion Hetherington in British Journal of Clinical Psychology.

Behandeling van Chocolade Verslaving

Voor de behandeling van een chocolade verslaving zijn meerdere behandelingsopties beschikbaar:

  • Therapie: Je voert gesprekken met een therapeut om de verslaving en onderliggende oorzaken beter te begrijpen. Ook leer je copingmechanismen te ontwikkelen.
  • Zelfhulpgroepen: Je kunt steun vinden in lotgenotengroepen, bijvoorbeeld op online forums.

Zelf van een chocolade verslaving afkomen is mogelijk maar vaak wel lastig. Voor veel mensen is het moeilijk om plotseling een gewoonte te veranderen. Door de verslaving kun je bovendien last krijgen van mogelijke ontwenningsverschijnselen.

De verleiding is hierdoor groot om toch weer een stukje chocolade te eten. Zoek jij hulp voor een chocolade verslaving of ander problematisch eetgedrag?

Tips voor Gematigd Chocoladegebruik

Hoewel chocolade verslavend is, kun je bij gematigd gebruik alsnog genieten van de gezonde eigenschappen. Hieronder geven we enkele tips waardoor je pure chocola veilig kunt eten zonder dat je er echt verslaafd aan raakt.

De Impact van Chocolade op de Wereld

Cacao groeit in tropische gebieden, voornamelijk in West Afrikaanse landen Ghana en Ivoorkust. Van de tropische gewassen heeft cacao de minste milieudruk, omdat de plant het beste groeit in de schaduw van tropisch bos en weinig mest en bestrijdingsmiddelen nodig zijn.

In feite werken de meeste boeren biologisch. Een groot probleem is de wisselende en lage prijs die de boeren voor cacao krijgen. Ze verdienen vaak niet meer dan $2 per dag. Er is gebrek aan onderwijs, gezondheidszorg, elektriciteit en schoon water. De armoede werkt kinderarbeid in de hand.

Er is chocolade te koop met een Fairtrade keurmerk. Fairtrade is een initiatief om iets aan deze situatie te doen, door via een vaste handelsrelatie de boeren een minimumprijs te bieden. Daarnaast is er chocolade verkrijgbaar met het Rainforest Alliance (inclusief UTZ) keurmerk, dat vooral terug te vinden is op producten als chocolademelk en hagelslag.

labels:

Zie ook: