We zoeken ze speciaal met Pasen en beschilderen ze dan ook traditiegetrouw: eieren. Superleuk! Ze lijken zo gewoon, maar eieren zijn wonderen van de natuur. Ze worden gelegd, je ziet er niets in- of uitgaan en dan, na enkele weken, kruipen er zomaar volmaakte kuikens uit. Het begint in de eierstok waar de eicellen zitten. Is de vogel broedrijp (vaak in het voorjaar), dan groeien die cellen en ontstaat de gele eidooier.

Deze komen los van de eierstok en zakken naar de eileider. Hier vindt bevruchting plaats. In de eileider vormt zich een membraan (vliesje) om de dooier, de hagelsnoeren die de dooier op z’n plek houden, plus verschillende lagen eiwit en schaalvliezen.

Eieren zijn er in allerlei soorten en maten. Soms zijn eitjes zo rond als een balletje, andere ovaal als een American football en weer andere heel puntig. Zo legt een ijsvogel ronde, terwijl zeekoeteitjes juist puntig zijn.

Wetenschappers ontdekten in 2017 waarom: het blijkt samen te hangen met de vleugelvorm van de moeder. Hiervoor werden 50.000 eieren bekeken van 1400 vogelsoorten. En wat blijkt? Goede vliegers hebben ovale, asymmetrische eieren, terwijl vogels die niet vliegen bolvormige eitjes hebben.

Hoeveel eieren een vogel legt, hangt vaak samen met de moeite die een vogel stopt in het maken en uitbroeden van eieren, hoeveel eieren er onder een vogel passen en in het aantal te voeden jongen. Oftewel; hoeveel ze ‘investeren’ in hun eieren. Sommige vogels stoppen veel tijd en energie in de eieren zelf. Andere vogels doen meer moeite als de eieren uitgekomen zijn.

Niet alle vogeleieren zijn wit, eieren komen in verschillende kleuren voor. Sommige hebben ook prachtige patronen. Waarom zijn er verschillen in kleur of patroon? Soms werkt de kleur van het vogelei als schutkleur. Als een ei dezelfde kleur of hetzelfde patroon heeft als het nest waarin het zich bevindt zal het niet opvallen voor roofdieren.

De eieren van een kokmeeuw zijn bijvoorbeeld lichtbruin en hebben bruine spikkels. Deze eieren liggen in een lichtbruin nest. Hierdoor zien roofdieren de eieren niet liggen. De kleur of het patroon van een vogelei zorgt zo voor een betere overlevingskans van de jongen.

Er zijn ook eieren die juist wel opvallen in een nest, zoals witte of blauwe eieren. Eieren van de kerkuil zijn bijvoorbeeld wit. Dit is handig omdat kerkuilen nachtdieren zijn. Omdat de eieren wit zijn herkent de kerkuil ‘s nachts haar eieren beter. Verschillende vogelsoorten, zoals de spreeuw of de ekster, leggen blauwe eieren. Blauwe eieren absorberen minder warmte dan bruine eieren. Hiermee zorgt de blauwe kleur ervoor dat eieren niet oververhit raken.

Anno 2011 is de struisvogel degene die de grootste eieren produceert. Eén struisvogel wist er in 2008 zelfs het Guinness Book of Records met te halen. De vogel legde een ei van maar liefst 2,589 kilo!

De vogel met de kleinste eieren is de bijenkolibrie. Het gaat dan om absoluut gezien de kleinste eitjes. Relatief gezien zijn ze namelijk nog vrij groot.

Natuurlijk mogen we ons met het bespreken van bijzondere eieren niet beperken tot vogels. Want er zijn nog veel meer dieren die eieren leggen of legden.

labels: #Ei

Zie ook: