Yoghurt is een veel gegeten zuivelproduct in Nederland. Het Voedingscentrum legt op haar site uit wat het verschil is tussen alle yoghurts in het schap. Yoghurt onderscheidt zich van melk vanwege de aanwezige melkzuurbacteriën. 5% van de totale melkproductie wordt gebruikt voor het maken van yoghurt en -afgeleide toetjes. Yoghurt bestaat uit melk en melkzuur. Zonder melkzuur zou er geen yoghurt kunnen ontstaan.

Het eten en drinken van zuivelproducten hangt samen met een lager risico op darmkanker en diabetes type 2. Dit proces heet fermenteren: de suikers in de melk worden door bacteriën omgezet in melkzuur. Dit wordt ook wel de ‘yoghurtcultuur’ genoemd. De meeste yoghurt wordt in fabrieken gemaakt.

Soorten Yoghurt en Hun Eigenschappen

Grofweg is er roeryoghurt en standyoghurt. Er bestaan verschillende soorten yoghurts met diverse hoeveelheden vet: vol, halfvol en magere yoghurt. Het verschil zit in de temperatuur tijdens de bereiding en de duur van de fermentatie. Roeryoghurt is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat. Standyoghurt rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar. Standyoghurt fermenteert verder door in de verpakking en krijgt daardoor een dikkere structuur.

Volle yoghurt heeft een vetpercentage van minimaal 3%, halfvolle rond de 1,5% en magere yoghurt minder dan 0,5 %. Yoghurt kan gepasteuriseerd of rauw (niet verhit) worden aangeboden. De yoghurt in de supermarkten is altijd gepasteuriseerd. Kijkend naar de hoeveelheid voedingsstoffen en de hoogste voedingswaarde is volle, rauwmelkse yoghurt de gezondste keuze. In biologische winkels wordt deze variant verkocht.

Naast naturel yoghurt, liggen er in de supermarkt tal van andere yoghurtproducten. Bijvoorbeeld drinkyoghurt, waar vaak aroma’s, zoetstoffen of suiker aan zijn toegevoegd. Yoghurtsoorten met relatief veel verzadigd vet staan niet in de Schijf van Vijf. Yoghurt is, net als andere zure melkproducten, makkelijker te verteren dan andere melkproducten. Het gaat hierbij om “volle” yoghurts met meer dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram. Magere yoghurt bevat nauwelijks verzadigd vet.

Dankzij de zure consistentie is yoghurt langer houdbaar dan melk. Het melkzuur remt de groei van bacteriën. Yoghurt is natuurlijk lekker bij het ontbijt, als tussendoortje of dessert. Yoghurt kan daarnaast ook prima in de keuken worden gebruikt, bijvoorbeeld om knoflooksaus of saladedressing te maken. Ook kan yoghurt worden toegevoegd aan warme gerechten, bijvoorbeeld door curry’s.

Griekse Yoghurt

Griekse yoghurt is heerlijk romig en ook nog eens heel gezond. Griekse yoghurt is yoghurt die is gefilterd, zodat deze minder vocht en lactose bevat. Je kunt deze yoghurtsoort een beetje vergelijken met hangop. Door het filteren is Griekse yoghurt niet alleen dikker dan gewone yoghurt, maar bevat hij ook meer eiwitten. Als Griekse yoghurt is gemaakt van rauwe melk van biologische en grasgevoerde koeien bevat deze meer gezonde bacteriën en ook meer vitamines en omega 3 vetzuren dan wanneer gepasteuriseerde melk is gebruikt.

Plantaardige Yoghurt

Plantaardige yoghurt is yoghurt wat niet van koeien-, schapen- of geitenmelk is gemaakt. Tegenwoordig zijn er heel veel verschillende soorten plantaardige yoghurts op de markt. Plantaardige yoghurt is lactosevrij en is dus een alternatief voor zuivel, geschikt voor mensen die lactose-intolerant of veganist zijn. Zo heb je bijvoorbeeld sojayoghurt, amandelyoghurt, kokosyoghurt en haveryoghurt. Maar hoe gezond en milieuvriendelijk is het eigenlijk? Plantaardige yoghurt wordt gemaakt op basis van sojabonen, amandelen, kokos of haver.

De uitkomst van ons onderzoek naar 30 plantaardige alternatieven voor yoghurt is volkomen duidelijk: ga voor soja. In een bakje sojayoghurt zit niet alleen het meeste eiwit, er zit ook weinig ongezond verzadigd vet in. En het bevat meestal geen suiker. Op dat laatste punt winnen ze het zelfs van het origineel, want in melk, en dus ook yoghurt, zitten van nature best veel suikers (lactose). Aan de perfecte sojayoghurt is B12 en calcium toegevoegd.

Waarom Soja?

Ja, dat klopt, maar de soja die in regenwoudgebieden verbouwd is, wordt gebruikt voor het maken van veevoer. De soja uit zuivelvervangers (en ook vleesvervangers) komt uit Europa of Canada. En daar vindt geen boskap plaats. Dus juist als je zuivel of vlees eet, draag je bij aan het verdwijnen van het regenwoud. Plantaardige yoghurt is juist een duurzame optie.

Ook plantaardige melk laat zich prima fermenteren door het toevoegen van speciale melkzuurbacteriën. Het geknutsel zit hem vooral in het toevoegen van verdikkingsmiddel, vitamine B12 en calcium.

Kokosyoghurt: Geen Goede Keuze?

Van kokosmelk yoghurt maken klinkt heel logisch: lekker romig, maar ook veel verzadigd vet, voor je bloedvaten niet zo best. Er zit ook nog eens nauwelijks eiwit in. En daarom voor de sporter, die voldoende eiwit wil eten, geen goed alternatief voor yoghurt.

Voedingswaarden Vergelijking

Om te kunnen kijken of de plantaardige yoghurt ook daadwerkelijk zo gezond is, is het volgens Seidell belangrijk om te kijken naar het product wat zo dicht mogelijk in de buurt komt van gewone yoghurt. “Dat betekent dat je dan vooral naar het eiwitgehalte kijkt”, aldus Seidell. “We weten dat yoghurt 4,5 gram eiwit bevat per 100 gram. Vervolgens kijk je naar welke plantaardige yoghurt daar het dichtste erbij zit.” Sojaproducten komen daar in de buurt omdat ze heel veel eiwitten bevatten, veel meer dan bijvoorbeeld de kokosyoghurt.

Bij sommige plantaardige yoghurts kan suiker toegevoegd zijn en bij sommige producten, zoals de kokosyoghurt, kan er veel vet in zitten. “Deze producten bevatten heel veel calorieën en heel veel verzadigd vet. We willen met die eiwit transitie dat mensen eigenlijk gezondere producten eten met evenveel eiwit. Natuurlijk niet met meer vet en suiker dan het oorspronkelijke product, zoals kokosyoghurt dat bijvoorbeeld wel heeft”, aldus Seidell.

Daarom moet je volgens hem goed naar de ingrediëntenlijst kijken, omdat veel producten lekkerder zijn gemaakt door smaken en suiker. Daardoor is de kans groot dat er veel vet in zit en veel minder eiwitten. Niet alle plantaardige yoghurts zijn dus gezonder.

Nog even voor de duidelijkheid: wat zit er over het algemeen in? Yoghurt bevat calcium, kalium, magnesium, eiwitten en veel vitamines en mineralen. De bacteriën in yoghurt (klinkt iewl, is het niet) bevorderen je spijsvertering en kunnen helpen bij darmklachten als obstipatie en diarree vanwege de stimulerende invloed op de darmflora. Rechtsdraaiend bevat extra bacteriën en is makkelijker door ons lichaam te verteren. Ook is het vaak wat zachter van smaak.

Er zijn veel extra soorten yoghurt en kwark op de markt gekomen: het is immers een super lekkere en makkelijke manier om eiwitten binnen te krijgen - ook als je vegetariër bent. Maar hoe weet je nou welke je moet kiezen, welke het best bij jouw voedingspatroon past?

Overige Yoghurt Varianten

  • IJslandse yoghurt: IJslandse yoghurt, ook wel skyr genoemd lijkt eigenlijk meer op kwark dan op yoghurt vanwege de romige, dikke structuur. Deze variant is erg populair onder de fitgirls en gym-bro’s vanwege de hoeveelheid eiwitten - een schaaltje van 150 gram levert je al een whopping 16,5 gram proteïne op!
  • Bulgaarse yoghurt: Ook Bulgaarse yoghurt is wat dikker dan normale yoghurt. Behalve het feit dat het wat minder vet is dan volle yoghurt zijn er niet zoveel verschillen. De smaak (wat zachter en minder zuur) kan een goede redenen zijn om deze variant te kopen.
  • Turkse yoghurt: De ene Turkse yoghurt is de andere niet, in ieder geval niet in de Nederlandse supermarkten. Er zijn hele dunne varianten en dikkere varianten dus dat is een kwestie van proberen wat je lekker vindt. Over het algemeen is deze yoghurt heel mild en zelfs een beetje zoetig.
  • Hollandse hangop: Toen er nog geen hangop in de supermarkt was te vinden maakten mensen het zelf. Dat kan heel makkelijk door een schaal te pakken en hier een theedoek over te spannen. Schenk hier de yoghurt of karnemelk over en laat het een nacht staan. Zo houd je een ingedikte, kwarkachtige yoghurt over.
  • Magere yoghurt of volle yoghurt: Het grootste verschil zit ‘m in het vetpercentage, zoals je waarschijnlijk al wist. Magere yoghurt bevat nagenoeg geen vet, halfvolle yoghurt ongeveer 1,5 procent en volle yoghurt bevat zo’n 3 procent vet.

Hoewel je misschien gelijk de neiging hebt om voor magere yoghurt te kiezen, is er wel iets voor te zeggen om over te stappen naar volle. De vetten van volle yoghurt bevatten namelijk linolzuur. Dat is een essentieel tweevoudig onverzadigd omega-6-vetzuur. Uit onderzoek is gebleken dat linolzuur lichaamsvet sneller en efficiënter kan helpen verbranden. Bovendien verkleint linolzuur o.a. het risico op hart- en vaatziekten en werkt het als ontstekingsremmer.

Echte Griekse Yoghurt versus Griekse Stijl

Als we over ECHTE GRIEKSE YOGHURT spreken, dan komt de melk van echte Griekse koeien. Deze koeien geven een ander soort melk dan Nederlandse koeien. Griekse koemelk bevat bijvoorbeeld meer eiwitten en minder melksuiker (lactose) waardoor de melk van nature romiger is van textuur. Dit gebeurt zodra al het vocht uit de melk wordt gefilterd (afgeroomd).

Als de echte Griekse yoghurt op de traditionele manier wordt gemaakt, wordt de melk in yoghurt-vorm drie tot wel vier keer uitgelekt. Het is daarom meest te vergelijken met “onze” hangop. Hoe meer / langer de yoghurt wordt uitgelekt, hoe dikker en romiger hij wordt. Er zijn diverse Griekse restaurants in Nederland, die hun echte Griekse yoghurt uit Griekenland halen. Want wat wij eten is een GRIEKSE STIJL yoghurt.

Deze yoghurt heeft eigenlijk helemaal niets met Griekenland te maken, want het wordt gemaakt van Nederlandse koemelk, en dezelfde culturen die verplicht standaard voor yoghurtbereiding (het aanturen) wordt gebruikt. Anders gezegd: een STIJL is absoluut géén traditionele of originele yoghurt uit een land. Griekse, Turkse of Bulgaarse culturen bestaan ook niet, dat is gewoon één grote familie. Waarom mag een yoghurt dan wel naar een land worden vernoemd? Wel, dat mag, als de receptuur “net zoals” echte Griekse yoghurt wordt geproduceerd. Anders gezegd mag het gewoon worden nagemaakt en onder GRIEKSE STIJL worden verkocht.

Betreft de Griekse stijl yoghurts, daaraan worden meestal verdikkingsmiddelen toegevoegd om de yoghurt zo romig te krijgen als echte Griekse yoghurt. Deze verdikkingsmiddelen zijn van een natuurlijke aard, zoals wei, of eiwitten. Hiermee kan een fabrikant meteen een claim maken dat de yoghurt rijk is aan eiwitten (proteïne). Deze claim zorgt voor veel populariteit rondom Griekse yoghurt, want extra eiwitten willen we allemaal wel, zeker sporters.

Maar uit wetenschappelijk onderzoek is meer dan eens gebleken, dat “gewone” yoghurt, ook magere, dezelfde positieve effecten hebben dan zuivel waarvan wordt geclaimd extra eiwitten te bevatten.

Grieks of geen Grieks, ook Griekse melk wordt massaal geproduceerd, vermengd en bewerkt. Als je ECHTE ECHTE ECHTE Griekse yoghurt wilt, zal dat een zeer lastige zoektocht worden. Ook is er sprake van veel WHITE / PRIVATE LABELING. Dat is niets meer of minder dan het A merk wat onder fantasie namen en / of huismerken hun producties verder verhandelen. Een grote speler wat betreft Griekse yoghurt is KRI KRI MILK COMPANY, die is gevestigd in serres in Griekenland.

Tips voor het Kiezen van de Juiste Yoghurt

Wil je weten hoe gezond jouw favoriete plantaardige yoghurt is? Of welke sojayoghurt het gezondste is? Bekijk het gratis artikel 'Alternatieven voor yoghurt' (pdf) uit de Gezondgids van december 2023.

Prima als je Griekse yoghurt koopt, maar onthoud dat het weinig uitmaakt of je nu Griekse, Bulgaarse of Turkse koopt. Komt een yoghurt daadwerkelijk uit het genoemde land, dan moet je ook goed naar de ingrediënten kijken. Wat zeggen ze ook alweer? Goed, je hebt kunnen lezen, wat de verschillen zijn tussen echte en “ stijl” yoghurts.

labels:

Zie ook: