“Koffie, koffie, lekker bakkie koffie,” zong Rita Corita ooit. Het was een megahit en dat zegt wat over onze koffiecultuur. Het allerbelangrijkste van koffie is dat het zo Hollands is. Het is zo’n groot deel van onze cultuur. Pas als je enige tijd weg bent uit Nederland besef je hoeveel.

Waar ze in Engeland thee gebruiken als troost en om iemand op te fleuren, doen wij dat met koffie. Dat mijn liefde voor koffie bekend raakt buiten mijn naaste omgeving bewijst de vraag of ik in een panel waar ik mijn mening kan geven over koffie mee wil doen. Krijg ik daarmee proefpakketten? Schrijf me dan maar in!

Koffieconsumptie in Nederland

Wist je dat wij in Nederland per dag 6,5 miljoen liter koffie drinken? Dat is maar liefst 150 liter per persoon per jaar! Met zijn karakteristieke smaak, heerlijke aroma en opwekkende effect is het voor velen een hoogtepuntje op de (werk)dag. Het is dan ook niet zo gek dat veel muzikanten zich er door hebben laten inspireren.

Marjolijn Winten van Nolala stelt speciaal voor Muziek Werkt bijzondere playlists samen en deze keer gaat het dus over muziek & koffie. Er zijn talloze coffee house playlists die qua sound goed aansluiten bij het zetten of drinken van een lekker bakkie, maar wist je ook dat er veel nummers geschreven zijn óver het zwarte goud?

Artiesten als Bob Dylan, Neil Young en Bob Marley gebruikten het bijvoorbeeld als inspiratiebron, maar wereldberoemd in Nederland is natuurlijk ook ‘Één kopje koffie’ van VOF De Kunst:

Als je naar de lyrics kijkt, blijkt koffie op allerlei manieren een symbolische waarde voor ons te hebben. Wij zetten de meest opvallende liedjes over koffie op een rij:

Cold Coffee - Ed Sheeran

Het eerste kopje koffie in de ochtend, dat heerlijke gevoel waar een echte koffieliefhebber ‘s avonds al naar uitkijkt, wordt in muziek vaak gebruikt als verwijzing naar liefde of verliefdheid. Maar Ed Sheeran, de meester van de zwijmelsongs, geeft hier een bijzondere twist aan; hij vergelijkt zijn liefje met koude koffie in de ochtend. Een afgekoelde kop koffie (niet te verwarren met ijskoffie natuurlijk!) smaakt veel bitterder en is natuurlijk helemaal niet lekker. Toch is het geen subtiele dis naar zijn verovering, hij bedoelt met deze vergelijking dat hij de rillingen van haar krijgt omdat hij zo verliefd is:

She’s like cold coffee in the morningI’m drunk off last night’s whisky and cokeShe’ll make me shiver without warningAnd make me laugh, as if I’m in on the jokeAnd you can stay with me foreverOr you could stay with me for now

Dat is best schattig toch? Lees hier hoe dit mooie liefdesliedje verdergaat.

Cigarettes and Coffee - Otis Redding

Samen koffie drinken is gezellig! Hoe vaak maak je niet de afspraak om ‘koffie te drinken’ en de meest sociale plek op menig kantoor is rondom het koffieapparaat. Koffie is een super sociaal drankje. En voor de rokers maakt een sigaretje het helemaal af. Zo ook voor Otis Redding. Hij heeft een speciale vrouw ontmoet, en met haar wil hij de hele nacht praten, sigaretten roken en koffie drinken. (Probeer je te stoppen met roken? Lees de volgende lyrics dan maar niet..)

It’s early in the morningAbout a quarter till threeI’m sittin’ here talkin’ with my babyOver cigarettes and coffee, nowAnd to tell you thatDarling I’ve been so satisfiedHoney since I met youBaby since I met you, oohI would love to have another drink of coffee, nowAnd please, darling, help me smoke this one more cigarette, nowI don’t want no cream and sugar‘cause I’ve got you, now darling

Als je het zo bekijkt, is het toch een gouden combinatie? Lees hier de rest van de lyrics.

Black Coffee In Bed - Squeeze

Hoewel Black Coffee In Bed ontzettend vrolijke sound heeft, gaat het over een geliefde die de zanger verlaten heeft. De koffievlek in zijn schrift die zij achterliet, doet hem elke keer aan haar denken.

There’s a stain on my notebook where your coffee cup wasAnd there’s ash in the pages now I’ve got myself lostI was writing to tell you that my feelings tonightAre a stain on my notebook that rings your goodbye

Aan het begin van het liedje lijkt hij het er nog moeilijk mee te hebben, maar dan helpt een ouderwetse rebound hem er overheen:

Now knowing I’m single, there’ll be fire in my eyesAnd a stain on my notebook for a new love tonight

Uiteindelijk herinnert de koffievlek hem alleen nog maar aan deze periode:

From the lips without passion to the lips with a kissThere’s nothing of your love that I’ll ever missThe stain on my notebook remains all that’s leftOf the memory of late nights and coffee in bed

Een ‘bakkie troost’ wordt vaak gedronken tegen hartzeer, maar in dit liedje gebeurt dat wel op een heel bijzondere manier. Wist je trouwens dat er verschillende theorieën zijn over de oorsprong van de uitdrukking ‘bakkie troost’? Een simpele verklaring is het behaaglijke gevoel dat de warmte van de dampende mok geeft. Maar ook het stimulerende effect van de cafeïne zou een troostende (bij)werking kunnen geven. Het ultieme moment waarop ‘bakkie troost’ zijn naam eer aan doet is denk ik de koffietafel, het condoleance ritueel dat maar heel zelden bij een uitvaart wordt overgeslagen. Ik weet niet wat er eerder was; de koffie of de koffietafel en welke rol het drankje hier daadwerkelijk speelt, maar dat een kopje koffie goed doet in pijnlijke tijden is denk ik wel een feit.

Lees hier de rest van de lyrics van Black Coffee In Bed van Squeeze.

Coffee Blues - Mississippi John Hurt

Het liedje ‘Coffee Blues’ van Mississppi John Hurt lijkt in eerste instantie over een verloren liefde te gaan:

This is the ‘Coffee Blues’. I like a certain brand:Maxwell’s House, it’s good till the last dropJust like it says on the can, I used to have a girlCookin’ a good Maxwell House, she moved awaySome said to Memphis and some said to LelandBut I found her, I wanted her to cook meSome good Maxwell’s House. I understandIf I can get me just a spoonful of Maxwell’s House(it’ll) Do me much good as two or three cups this other coffeeI’ve got to go to Memphis, bring her back to LelandI wanna see my baby ‘bout a lovin’ spoonful, my lovin’ spoonfulWell, I’m just got to have my lovin’...

Een aandoenlijk verhaal, maar toch zou de betekenis van dit nummer niet (alleen) letterlijk moeten worden genomen. Er wordt namelijk gespeculeerd dat het niet alleen over het terugveroveren van de grote liefde van de hoofdpersoon zou gaan, maar dat de koffie een metafoor zou zijn voor haar seksuele vaardigheden. Dan krijgt de eerste alinea een heel andere betekenis, om maar niet te spreken over de laatste…

Well, the preacher in the pulpit, jumpin’ up and downHe laid his Bible down for his lovin’…Ain’t Maxwell House all right?Well, I’m just got to have my lovin’…

Oeh la la! Lees de rest van de lyrics en maak zelf uit waar het over gaat.

Liquid Spirit - Gregory Porter

Koffie is een drankje waar mensen echt van kunnen hóuden. Het is geen sapje of shake die mensen ‘gewoon lekker’ vinden en zelfs over alcohol wordt niet zo positief gesproken. Nee, bij koffie kan echt liefde en verlangen komen kijken. Bedenk maar eens wat er gebeurt wanneer het koffieapparaat op kantoor stuk is. In de lyrics van het volgende nummer komt niet expliciet naar voren dat het over koffie gaat, maar wij kunnen ons niet voorstellen dat er een ander drankje is waar dit op zou kunnen slaan..

Get ready for the waveIt might come like the final floodThe people haven’t drank in so longThe water won’t even make mudAfter it comes, it might come like a steady flowGrab the roots of tree down by the riverTake a cup when your spirits lowGet down take a drankAnd fill your water tank

Yesss, I need my coffee! Lees hier de rest van de lyrics van Liquid Spirit en laat de koffie maar vloeien!

Al deze liedjes hebben iets met elkaar gemeen. Of je nou koffie drinkt met je geliefde, terugdenkt aan koffie met een ex, een drankje nuttigt bij de koffietafel of gewoon lekker een koffietje doet met een vriend of vriendin, koffie brengt mensen samen.

‘Een koffietje doen’ is een moment om bij te kletsen, samen te zijn, en weer even een oppepper te krijgen voor de rest van de dag. In het sociale, comfortabele en verkwikkende aspect ligt denk ik een groot deel van de magie van koffie. Als Barista kun je mensen met een perfecte cappuccino en een vriendelijke groet een heel fijn gevoel meegeven voor de rest van de dag. Geen wonder dus dat het bereiden van koffie ook wel een kunst genoemd wordt.

labels:

Zie ook: