De herfst is een tijd van dwarrelende bladeren, opkomende paddenstoelen, bramen en vallende kastanjes. Lekker, versgeplukt wild uit het bos! Maar dan het liefst zonder de natuur te beschadigen. Hoe zit het eigenlijk: mag je in Nederland überhaupt wildplukken? En wat zijn daarvoor de regels?

Natuurbescherming en Wildplukken

Officieel is wildplukken in Nederland op veel plekken verboden. Dit heeft vooral te maken met de natuurbescherming. Het plukken van een handvol bramen of paddenstoelen lijkt misschien onschuldig, maar volgens ecologen kan dit een grotere impact hebben op de natuur dan je zou denken. Jij bent namelijk niet de enige in het bos, ook voor veel wilde dieren zijn paddenstoelen en bramen een belangrijke voedselbron. Als wij mensen alle struiken zouden leegplukken, dan komt de voedselvoorziening van bijvoorbeeld insecten en vogels in gevaar.

Kleine Hoeveelheden Worden Gedoogd

Om deze redenen is wildplukken in een groot aantal natuurgebieden en diverse gemeenten officieel niet toegestaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor alle gebieden van Natuurmonumenten. Ga je hier toch plukken, dan riskeer je een boete. In de praktijk wordt plukken in veel van deze gebieden echter gedoogd, mits je slechts kleine hoeveelheden neemt en op de wandelpaden blijft. Het vaak gehoorde advies voor dit soort gebieden is dan ook om niet te wildplukken, of alleen in zeer beperkte mate. Want het is toch wel zo fijn als we in de toekomst van dezelfde natuur kunnen blijven genieten als nu?

Plukken op particuliere grond, zoals fruitboomgaarden van boeren, is vanzelfsprekend alleen toegestaan met toestemming van de eigenaar.

Alleen voor Eigen Gebruik

Los van deze ‘gedoogplekken’ zijn er ook plekken in ons land waar je wél gewoon legaal kunt plukken. Zo zijn er verspreid over Nederland meerdere pluktuinen, waar je tegen betaling bloemen en fruit kunt plukken. Daarnaast staat Staatsbosbeheer in zijn gebieden ook wildplukken toe.

Belangrijk hierbij is dat het wildplukken in de natuur alleen voor eigen gebruik mag: hele emmers vol meenemen voor commercieel gebruik is verboden. Als richtlijn hanteert Staatsbosbeheer dat je ongeveer een vol ‘champignon-bakje’ van 250 gram mag meenemen. Ook is het plukken op eigen risico. Dit is met name bij paddenstoelen van belang. Daarbij zijn de giftige en niet-giftige exemplaren namelijk niet altijd even makkelijk van elkaar te onderscheiden.

Adviezen van Staatsbosbeheer voor Verantwoord Wildplukken

Met deze adviezen van Staatsbosbeheer weet je zeker dat je op een verantwoorde manier kunt wildplukken:

  1. Oriënteer je vooraf goed: Controleer dit daarom goed voor je op pad gaat. Zoals hierboven gezegd kan het van gebied tot gebied erg verschillen of je wel of niet mag wildplukken. Pluk alleen in gebieden waar je mag komen en houd je aan de daar geldende regels.
  2. Respecteer de natuur: Niets mis mee om van de natuur genieten maar bedenk wel dat je in de natuurgebieden in feite te gast bent. Gedraag je daar dan ook naar als je gaat wildplukken. Blijf op de wandelpaden, zodat je de dieren zo min mogelijk verstoort en de bodem niet vertrapt.
  3. Pluk met mate: Complete struiken leegplukken wordt afgeraden. Als alle vruchten en zaden van een bepaalde plant worden geplukt, kan dit er op termijn namelijk voor zorgen dat deze soort uit het gebied verdwijnt. Pluk daarom maar een klein deel, zodat je hier volgend jaar ook weer kan gaan plukken. Bovendien doe je zo ook de andere wildplukkers een plezier.

Waar Mag Je Wildplukken?

Goed om mee te beginnen: wildplukken mag niet overal en altijd. Officieel is wildplukken in Nederland zelfs verboden, maar er zijn gebieden waar het wel mag. Zo gedogen Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten onder bepaalde regels het wildplukken. Zorg dus dat je weet waar je bent en je van de geldende regels van gemeente of landeigenaar/beheerder op de hoogte bent. In bepaalde gebieden mag je bijvoorbeeld alleen voor eigen gebruik plukken en mag je bij het plukken niet van de paden af en omliggende begroeiing beschadigen. Bovendien is de eetbare natuur een voorraadschuur van grote en kleine dieren; pluk dus niet alles weg.

Aanvullende Tips

  • Pluk niet laag bij de grond, want er kan wel eens overheen geplast zijn door een vos of hond.
  • En het allerbelangrijkste: weet wat je plukt. Je wilt geen giftige paddenstoel of kruiden eten.

Leren Wildplukken met een Gids

Ben je nog niet zo thuis in het wildplukken, dan doe je er verstandig aan om met een gids op pad te gaan. Je leert dan alles over eetbare kruiden, bloemen en bessen, die in de natuur te vinden zijn. En niet alleen in de natuur, maar mogelijk ook in je eigen tuin! Win-win dus.

Pluklocaties in Nederland

In september en oktober kun je in Culemborg de straat op om te plukken. Er zijn veel ‘eetbare bomen’ te vinden in de openbare ruimte. De gemeente heeft zelfs een overzichtskaart gemaakt van waar je appels, peren en walnoten kunt vinden! De vruchten kunnen in september en oktober geplukt worden, de noten zijn vanaf eind oktober plukrijp.

Pluk je eigen appels en peren tijdens de plukdagen op Landgoed de Olmenhorst nabij Lisse. Vanaf 14 september tot en met 3 november kun je, gewapend met een stevige tas, de boomgaard in. De medewerkers in de boomgaard helpen je op weg.

In het Loetbos bij Lekkerkerk is zelfs een eetbare route ontwikkeld door Staatsbosbeheer. Je vindt hier walnoot, verschillende appel-, peren- en kersenbomen, moerbes, hazelnoot, pruim en kastanje.

In Drenthe hebben Landschapsbeheer Drenthe en Natuurvereniging Zuidwolde de handen ineen geslagen om een foodwalk te ontwikkelen.

Wildplukken aan Zee

Niet alleen aan land tref je een schat aan eetbare producten. De zee levert een mooie en verrassende aanvulling. In de Oosterschelde gelden regels voor het rapen van oesters, mosselen en krukels. Deze mogen in bepaalde gebieden, voor eigen gebruik, verzameld worden. Wil je zeekraal, lamsoor of wieren plukken? Dan moet je daar een vergunning voor aanvragen.

Paddenstoelen Plukken: Wees Voorzichtig!

De naderende herfst staat garant voor een explosie aan paddenstoelen. Je komt ze overal tegen: in weilanden, maar vooral in bossen. De Utrechtse Heuvelrug en het Drents-Friese Wold staan om hun bonte verzameling bekend.

Het eten van wilde paddenstoelen kent echter risico’s. Je moet weten welke paddenstoelen eetbaar zijn en zijn eventuele giftige dubbelganger kunnen herkennen. Daarnaast nemen paddenstoelen gemakkelijk giftige stoffen op uit de grond (bijvoorbeeld langs wegen, sporen of fabrieksterreinen).

Wil je paddenstoelen gaan plukken, doe dit dan bij voorkeur met een begeleider die verstand van zaken heeft. Zelfs het hanteren van een paddenstoelengids kan alsnog leiden tot een verkeerde determinatie. Weet je niet zeker of een paddenstoel eetbaar is? Laat hem staan.

Wildplukregels: Wat Mag Wel en Niet?

Wildplukken is wettelijk verboden in Nederland, het wordt gezien als diefstal of stroperij. Er staan daarom fikse boetes op. Ondanks dit verbod is wildplukken wel steeds meer een trend. Op bepaalde plekken mag je plukken, als je je maar aan de regels van de Nederlandse Vereniging voor Veldbiologie (KNNV) houdt.

Belangrijke Wildplukregels

  • Regel 1: weet welke planten je mag plukken: Zorg, voordat je start met wildplukken, voor enige kennis van zaken. Bescherm jezelf. Daarnaast is het belangrijk dat je de natuur beschermt. Pluk geen beschermde of bedreigde plantensoorten.
  • Regel 2: zorg ervoor dat je de natuur niet verstoort: Heb respect voor de natuur. Wees voorzichtig en zorg ervoor dat je geen gezonde takken breekt. Zie je een bijzondere plant, een beschermde soort of dieren? Loop hier dan met een boog omheen.
  • Regel 3: let op paddenstoelen: Kom je aan het einde van de zomer paddenstoelen tegen? Let dan extra op. Sommigen zijn giftig. Het is lastig om niet-giftige van giftige soorten te onderscheiden. Ook is het in verschillende gemeenten niet toegestaan om paddenstoelen te plukken.
  • Regel 4: laat altijd wat over van elke soort: Pluk nooit alle vruchten, zaden of planten van 1 boom of struik. Als je dat wel doet, verdwijnen die planten op die plek. Ze vermeerderen vaak door hun zaden. Pluk daarom een klein deel en laat altijd wat over voor het zaad en als voer voor wilde dieren. Ook weet je dat je een jaar later hier weer terecht kan voor die lekkere vruchten of die mooie planten.
  • Regel 5: zoveel mag je precies wildplukken: Helaas is onbeperkt wildplukken niet toegestaan. Je mag ongeveer 250 gram plukken. Laat ook de bloemknoppen met rust, zodat deze uitgroeien. Dit geldt alleen voor eigen gebruik en nogmaals: alleen in beheerde gebieden die plukken toestaan.

Naast de bovenstaande regels voor wildplukken gelden er regels per regio en gemeente. Oriënteer je daarom altijd voordat je start met wildplukken. In beschermde natuurgebieden en buiten de toegestane paden mag je niets plukken. Informeer goed bij de terreineigenaar of de beheerder.

Let op:

Sinds dit jaar hebben sommige natuurbeheerders (zoals Staatsbosbeheer en Natuur­monumenten) hun beleid verduidelijkt, waarbij ze commerciële pluk veel strenger aanpakken.

Wildpluk Tips voor Bramen

Elke keer dat ik bramen ga plukken krijg ik allerlei vragen. Bramen plukken is super leuk, je bent lekker buiten in de natuur, maar mag het nou eigenlijk wel of niet? Het antwoord is: ja.

Je mag wilde bramen plukken, maar...

  • Pluk alleen fruit waar je zo bij kan zonder andere planten te vertrappen.
  • Knip absoluut geen hele takken af!
  • Pluk alleen de rijpe, zwarte bramen en laat de rest hangen om verder te rijpen voor de vogeltjes of voor een volgende pluk-ronde.
  • Let goed op of de bramen niet bij iemand in de tuin staan.
  • Gebruik een rieten mand.
  • Pluk bramen die wat hoger hangen.
  • Heb je tuinhandschoenen? Doe ze vooral aan!
  • Je moet niet bang zijn voor beestjes.
  • Heb je bramen geplukt? Was ze goed!

Conclusie

Wildplukken kan een leuke en lonende activiteit zijn, mits je de regels en richtlijnen respecteert. Oriënteer je goed, pluk met mate, en bescherm de natuur. Zo kunnen we allemaal blijven genieten van de schatten die de natuur te bieden heeft.

labels:

Zie ook: