Niemand zit op een litteken te wachten. Maar een keloïd litteken is extra vervelend. Het geeft flink wat klachten en kan er ontsierend uitzien. Niet verwonderlijk dat je je afvraagt of je een keloïd litteken kunt verwijderen. Maar is dit zomaar mogelijk en wat zijn alternatieven?

Wat is een keloïd litteken?

Een keloïd (meervoud keloïden) is een stug en verheven litteken dat buiten de grenzen groeit van de oorspronkelijke verwonding, en ook lange tijd blijft doorgroeien (woekeren). Je huid maakt dan overmatig littekenweefsel aan. Bij een keloïd litteken spreken we van een afwijkend litteken. Dat betekent dat dit type litteken zich op een andere manier ontwikkelt dan een normaal litteken. Een keloïd litteken kan bij elke vorm van huidbeschadiging ontstaan. Zelfs bij slechts een hele kleine huidbeschadiging die je zelfs nauwelijks heb opgemerkt, kan een keloïd litteken ontstaan. Denk aan sneetjes, insectenbeten of piercings. Keloïden op het borstbeen zijn hier een voorbeeld van.

Ook kan een keloïd litteken direct ontstaan nadat je wond gesloten is. Maar soms ontstaat het pas na verloop van tijd. En een keloïd wordt zelden vanzelf weer normaal.

Zorgt soms voor mobiliteitsproblemen wanneer het zich op beweeglijke plekken op je lichaam bevindt.

Risicofactoren voor het ontstaan van een keloïd litteken

Een aantal omstandigheden of risicofactoren, kunnen er toe leiden dat bij jou de kans op het ontstaan van een keloïd litteken of een ander soort afwijkend litteken groter is:

  • De wond loopt niet gelijk met de huidlijnen: Een wond door een ongeluk loopt vaak tegen de huidrichting in. Dit in tegenstelling tot een operatiewond. Een litteken dat niet gelijk loopt aan de bestaande huidlijnen wordt eerder afwijkend. Een medisch specialist probeert daarom altijd een operatiewond in een lijn met de huid te maken.
  • De plek van je litteken: Plekken op je lichaam waar spanning op het litteken staat, geven een verhoogd risico uit te groeien tot een afwijkend litteken.
  • Erfelijkheid: Genetische factoren spelen een rol bij het ontwikkelen van een afwijkend litteken.
  • Leeftijd: Op jonge leeftijd heb je meer kans op een afwijkend litteken. De jongere huid geneest weliswaar sneller, maar groeit ook harder.

Methoden om een keloïd litteken te behandelen

Er zijn methoden om een keloïd litteken te laten verwijderen. Maar volledige verwijdering van dit litteken is lastig. Daarom kun je beter spreken over het behandelen van een keloid litteken. Behandelingen helpen om de grootte en zichtbaarheid van het litteken te verminderen.

Invasieve behandelingen

Een invasieve behandeling wil zeggen dat er een medische ingreep plaatsvindt in het lichaam zelf.

  • Stikstofbehandelingen (cryotherapie): Bij stikstofbehandelingen worden keloïd littekens van binnenuit bevroren. Tijdens deze ingreep wordt het keloïd verdoofd, waarna een holle naald door het litteken wordt gestoken. Het is de bedoeling dat het keloïd daarmee afvlakt.
  • Operatie: Een keloïd litteken kun je weghalen door het tijdens een operatie weg te snijden. Toch wordt er zelden gekozen voor deze operatie.
  • Corticosteroïden injecties: Bij deze methode kiezen chirurgen ervoor om het litteken in te spuiten met een kleine hoeveelheid corticosteroïden. De injectievloeistof wordt direct in het keloïdweefsel toegediend. Dit kan een pijnlijke behandeling zijn en om de pijn wat te verzachten wordt de corticosteroïd vaak verdund in een verdovingsvloeistof (lidocaïne). Deze behandeling kan uitmonden in een langdurig traject.
  • Radiotherapie (bestraling): Eén van de laatste middelen die een plastisch chirurg inzet bij zeer hardnekkige keloïden, is radiotherapie.

Hierboven hebben we enkele methoden besproken om een keloïd litteken chirurgisch (deels) te laten verwijderen. Hier zijn risico’s aan verbonden.

Niet-invasieve behandelingen

  • Druktherapie: Druktherapie wordt vaak voorgeschreven na brandwonden of operaties waarbij grote littekens ontstaan. Het is een intensieve en langdurige behandeling, waarbij drukverbanden of elastische kledingstukken worden ingezet. Druktherapie oefent constante druk uit op littekenweefsel, waardoor de bloedtoevoer wordt verminderd en de aanmaak van collageen onder controle blijft.
  • Siliconenpleisters: Een siliconenpleister plak je op je litteken. Door het litteken te bedekken met een siliconenpleister wordt het vochtverlies van je litteken genormaliseerd tot vrijwel hetzelfde niveau als de omliggende huid. Dit verbetert de hydratatie en herstelt de vochtbalans. In reactie daarop wordt het litteken soepeler, vlakker, minder rood en rustiger.

De focus ligt bij siliconenpleisters dus niet op het verwijderen, maar het voorkomen of behandelen van je keloïd litteken, waarbij het uitgangspunt is dat een keloïd litteken voorkomen altijd beter is dan behandelen. Daarom is het van belang om na wondsluiting meteen te beginnen met siliconenpleisters. Siliconenpleisters zijn een eenvoudige behandelmethode die je zelf thuis kunt toepassen. Siliconenpleisters voor keloïden kunnen ook in combinatie met injecties met corticosteroïden (intralesionale TAC (40 mg/ml) injectie) worden ingezet.

Een studie uitgevoerd in het VU Medisch Centrum in Amsterdam onderzocht 19 patiënten met keloïd littekens. Bij hen werd de behandeling met siliconenpleisters een lange periode gevolgd.

Irritatiebultjes bij piercings

Irritatiebultjes zijn heel gewoon wanneer je een nieuwe piercing krijgt, en de kleine rode bultjes komen vaak voor op plaatsen met gevoelig weefsel rondom het sieraad, zoals kraakbeen. Ze kunnen veroorzaakt worden door verschillende factoren en kunnen meestal verwijderd worden met eenvoudige trucs.

Mogelijke oorzaken van irritatiebultjes:

  • Hypertrofisch littekenweefsel, wat een verdikking van littekenweefsel is boven het gebied waar de piercing is geplaatst. Het begint meestal ongeveer een maand na het zetten van de piercing en zal vaak na verloop van tijd weer normaal worden.
  • Een infectie waarbij wondvocht / ontsteking zich onder de huid ophoopt en zo een bult veroorzaakt.
  • Een cyste veroorzaakt door dode huidcellen of haar.

Hoe behandel je irritatiebultjes?

Vermijd onnodige irritatie - Er zijn veel dagelijkse situaties die de piercing kunnen irriteren en daardoor kunnen leiden tot het ontstaan van een irritatiebult. De meest voorkomende oorzaak is stoten of trekken aan de piercing. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je haar vastzit in het sieraad of wanneer je slaapt op de kant waar het sieraad zich bevindt.

Het sieraad - Nadat je ervoor hebt gezorgd dat je de piercing niet onnodig irriteert, moet je kijken naar het sieraad dat je draagt. Het is belangrijk dat het goed past en gemaakt is van materiaal dat geschikt is voor nieuw geplaatste piercings die nog aan het genezen zijn. Er moet ook ruimte zijn voor zwelling rondom het sieraad.

Geef het tijd en reinig met goedgekeurde producten - Het genezingsproces van een piercing duurt lang en het is belangrijk dat het de tijd krijgt die het nodig heeft met zo min mogelijk verstoring. Als je bijvoorbeeld te snel het sieraad verwisselt, kunnen er irritatiebultjes ontstaan. Daarom is het belangrijk om pas na enkele maanden te wisselen. Je kunt de piercing ook reinigen met zoutoplossing die je in de winkel kunt kopen of online. Nazorg met zoutoplossing is een veilige manier om het gebied rondom de piercing schoon te houden en te voorkomen dat vuil zich ophoopt en een irritatiebult veroorzaakt.

Houd je piercing schoon met producten die ervoor bedoeld zijn - Vooral infecties en cysten ontstaan door gebrek aan hygiëne, dus het is belangrijk om je piercing dagelijks schoon te maken met goedgekeurde materialen zoals milde antibacteriële zeep en zoutoplossing. Je lichaam beschouwt je piercing als een vreemd voorwerp, dus het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het gebied rond het sieraad goed geneest. Dit doe je het beste door vuil en andere zaken rondom het sieraad te vermijden, omdat dit infecties kan veroorzaken die het genezingsproces vertragen.

Probeer een kamillethee-kompres - Hoewel warm zoutwater meestal helpt, kunnen er situaties zijn waarin andere middelen nodig zijn. Een oplossing kan zijn om een watje gedrenkt in warme kamillethee op het gebied te plaatsen. Kamillethee trekt het wondvocht uit het gebied en heeft ook ontstekingsremmende eigenschappen. Als dit niet helpt, kun je ook appelazijn proberen. Plaats een klein stukje watje gedrenkt in appelazijn over de piercing en plak het vast voordat je gaat slapen, en laat het 's nachts zitten. Dit zal ervoor zorgen dat de bult eerst wit wordt, dan paars en uiteindelijk zwart. Uiteindelijk zal de bult vaak vanzelf verdwijnen.

Gebruik een siliconen schijf - Irritatiebultjes ontstaan vaak door beweging en wrijving, en dit kan worden verminderd met een kleine siliconen schijf. Als het sieraad constant tegen de huid wrijft, zal uiteindelijk een wrijvingsbult ontstaan, en deze kan worden voorkomen door het gebied rondom het sieraad te beschermen met deze kleine schijf.

Masseer het gebied met olie - Er zijn ook oliën die effectief kunnen zijn bij het verwijderen van bultjes rondom de piercing, zoals Tea Tree olie. Je kunt het gebied dagelijks voorzichtig masseren met deze olie, omdat de olie de huid hydrateert en verzacht.

Overweeg een cortison injectie in de bult - Als de bult na bovengenoemde stappen niet verdwijnt, kan het nodig zijn om een dermatoloog te raadplegen voor een mogelijke cortison injectie.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Hoelang duurt het voordat de bult verdwijnt? Dit hangt af van veel factoren, zoals of je de bovengenoemde adviezen goed opvolgt. Als deze steeds terugkomt, kan dit erop duiden dat je een verkeerd sieraad gebruikt of dat er een infectie is die extra behandeling vereist.

Is mijn piercing geïnfecteerd? De typische tekenen van een infectie zijn pijn, roodheid, warmte en zwelling rondom het sieraad.

Bronnen

  • BAP Medical B.V. (2022). De littekengids: Hulp bij littekens (Versie A5-NL-001).
  • Westra, I., et al. (2016). Topical silicone sheet application in the treatment of hypertrophic scars and keloids.

labels: #Vlees

Zie ook: