Witlof is een veelzijdige groente die zeker in de winter overvloedig verkrijgbaar is. Het seizoen voor witlof loopt van de herfst tot het voorjaar. En naast de bekende witte witlof, bestaan er nog veel meer lekkere lof soorten. Heb je weleens gehoord van radicchio? In dit artikel bespreken we al die verschillende bereidingswijzen, inclusief kooktijden en tips voor recepten.

Voorbereiding van Witlof

Witlof kan niet direct de pan in, maar het scheelt niet veel. Begin door eventuele bruine bladeren te verwijderen. Dat kan gemakkelijk door ze van de witlof af te trekken. Spoel daarna de stronk af. Haal vervolgens een klein plakje van het bruine voetje af en snijd vanaf onderaf de harde kern weg. Tot slot de groene punt wegsnijden. In de groene delen zit ook de meeste bittere smaak, dus haal er naar smaak iets meer of juist minder vanaf. Afhankelijk van hoe je de witlof gaat bereiden kun je de stronk dan in reepjes gaan snijden. Maak ze iets dunner naar de onderkant van de stronk toe. Overigens volstaat heel grof snijden, in twee of drie grote stukken, vaak al. Grote stronken wel eerst in de lengte doormidden snijden.

Tip: als je de witlof niet direct gaat koken of deze rauw wilt eten moet je er wat druppels citroensap (of azijn, of iets anders zuurs) overheen sprenkelen.

Verschillende Bereidingswijzen van Witlof

Je kunt witlof koken, (roer)bakken, stomen, stoven, smoren, in de oven bereiden of zelfs rauw in salades verwerken. De smaak van witlof wordt niet altijd gewaardeerd, omdat het een wat bittere groente is. Zonde, want witlof is hartstikke lekker! Door de juiste bereidingswijze kan je er een lekkere maaltijd van maken die zelfs door kinderen gewaardeerd wordt.

Witlof Koken

Als je de witlof liefst niet al te bitter wilt hebben is koken een uitstekende methode. Door witlof te koken, wordt de typerende bittere smaak een stuk minder. Daarom is gekookte witlof ideaal om kinderen voor te schotelen. Zet de in reepjes gesneden witlof half onder water en kook deze in een pan met deksel en een snufje zout in een kooktijd van 12 tot 15 minuten gaar. Spoel de witlof af en verwijder eventueel de bruine bladeren. Snijd het kontje van de witlof af.

De manier van snijden ligt aan het gerecht dat je wilt bereiden. Ga je voor de klassieke witlof met ham en kaas uit de oven? Snijd dan de stronken witlof in de lengte door de helft. Maak je een gerecht met gesneden witlof? Afhankelijk van hoe je de witlof gesneden hebt, moet de groente 12 tot 15 minuten koken. 12 minuten voor kleingesneden witlof, 15 minuten voor halve stronken.

Voeg eventueel een scheutje melk toe om de bittere smaak tegen te gaan. Wil je de witlof wat zoeter maken om de bittere smaak te maskeren? Voeg dan een scheutje melk toe aan het kokende water. Je kunt de garing eenvoudig testen door erin te prikken met een vork. Als je er zonder veel moeite een stukje aan kunt prikken is de witlof gaar. Als je de gekookte witlof had bestemd voor de klassieke witlof met ham en kaas-combinatie is het zaak om zeer goed af te gieten, eventueel met een vergiet.

Witlof (Roer)bakken

Als je echter wel veel smaak en een lekker bittertje wilt behouden, kun je witlof beter op een andere manier klaarmaken. (Roer)bakken of wokken is daar zeer geschikt voor. Snijd de witlof in tamelijk grove reepjes en bak deze met een beetje olie of roomboter op hoog vuur in enkele minuten beetgaar. Gebakken witlof heeft de neiging wat zoeter te worden. Om dit effect te versterken kun je witlof roerbakken met honing om mooie gekaramelliseerde witlof te krijgen. Blus eventueel af met een scheutje balsamicoazijn.

Witlof Stomen

Gestoomde witlof kun je prima zo eten, of gebruiken als uitgangspunt voor gegrilde witlof. Stoom de lof in 13-16 minuten beetgaar. Haal er enkele minuten af indien je wilt grillen en bereid de witlof daar verder.

Witlof Stoven

Gestoofde witlof is een heerlijk bijgerecht naast wildgebraad of biefstuk. Snijd de stronken witlof in de lengterichting in tweeën en bak ze kort aan met wat boter. Voeg dan een flinke scheut water toe en peper en zout. Draai dan het vuur laag en zet de deksel op de pan.

Witlof Smoren (Braiseren)

Een zeer smakelijke bereiding van witlof is smoren of braiseren. Gebruik hiervoor hele stronken (erg grote stronken in de lengterichting halveren). Pak een pan met dikke bodem en een deksel en laat een flinke klont boter smelten. Leg dan de stukken witlof in de pan en laat ze op hoog vuur karamelliseren. Draai de stukken lof na 1-2 minuten om en braad ook de andere kant kort aan. Voeg dan een scheut bouillon toe en peper, zout en wat nootmuskaat. Desgewenst kun je ook een lepeltje suiker toevoegen voor een wat zoeter resultaat. Draai het vuur helemaal laag en doe de deksel op de pan. Laat de witlof nog (minimaal) een kwartiertje smoren totdat deze mooi bruin en zacht is. Bind zo nodig de saus met wat bloem of een verkruimeld beschuitje en dien de gesmoorde witlof zo op.

Witlof in de Oven

Witlof kun je in de oven op een aantal manieren klaarmaken. Je kunt de witlof roosteren of grillen (minuutje of 10 op 180 graden), gratineren (hetzelfde maar dan met wat kaas erover), glaceren (een beetje honing of suiker over de witlof bij het roosteren) of bijvoorbeeld de klassieke witlof uit de oven met ham en kaas maken. Verwarm voor de snelste variant de oven voor op 180 graden en laat hele witlofstronkjes 5 minuten blancheren of stomen. Omwikkel de stronkjes met een plak ham en leg ze in een ingevette ovenschaal.

Rauwe Witlof

Om van deze gezonde groente te kunnen genieten, is het lang niet altijd nodig om de witlof te koken. Rauw is witlof namelijk ook heel lekker! Het behoudt zijn fris bittere smaak, waardoor rauwe witlof geschikt is voor frisse, zomerse salades. Het is goed te combineren met bijvoorbeeld uitgebakken spekjes, gerookte zalm, walnoten en iets zuur fruit zoals appel of sinaasappel. Belangrijk is namelijk dat je de verse groente met een beetje zure dressing aanmaakt zodat de stukjes niet bruin verkleuren.

Recepten met Witlof

Recept 1: Maaltijdschotel met Witlof

Maak voor vier personen 500 gram aardappelpuree. Kook in reepjes gesneden witlof in 10 minuten net beetgaar. Bak vervolgens op hoog vuur 300 gram gehakt aan (of bijvoorbeeld spekjes, stukjes rookworst, hamblokjes of stukjes zalm). Verwarm de oven voor op 180 graden en vet een ovenschaal in. Begin met een laagje puree, dan witlof en gehakt, en sluit af met puree. Bestrooi het geheel met wat kaas en bak dit in ongeveer 20 minuten goudbruin.

Recept 2: Witlofsalade met Mandarijn

Neem een paar mandarijntjes (kan ook uit partjes uit blik zijn) en per persoon ongeveer 75-100 gram fijngesneden verse witlof. Meng ze en maak aan met een beetje olijfolie, peper en zout.

Witlof met Ham en Kaas uit de Oven

Gekookte witlof met ham en kaas uit de oven is een échte Nederlandse klassieker. Zachte, gekookte witlof omwikkelt met een plakje ham (liefst beenham, liefst ook die flinterdunne) in een ovenschaal met kaassaus boven en onder én nog een beetje eroverheen gestrooid. Dit is trouwens ook een heel toegankelijk recept om te ‘wennen’ aan de smaak van witlof. Als je er (nog) niet zo van houdt, kan de smaak namelijk best aanwezig zijn. Door het koken wordt deze trouwens al milder, verdwijnt het bittere en daarna het bakken in de oven, plus de kaassaus en ham erbij maken dat de smaak van witlof niet overheerst, maar wel heel goed past bij de hartige smaak van de kaas en de ham.

Ingrediënten voor Witlof met Ham en Kaas:

  • 500 gram witlof (ca. 4-6 stronken)
  • 25 gram roomboter (ongezouten)
  • 20 gram bloem
  • 175 ml melk
  • 75 gram geraspte kaas (+ extra ter garnering)
  • 100 gram beenham (ca.

Bereiding:

  1. Verwarm de oven voor op 175 graden boven- en onderwarmte.
  2. Halveer de witlof en snij de bittere kern eruit.
  3. Verhit een pan met ruim water en een lekkere snuf zout en breng dit aan de kook. Kook hierin de witlof beetgaar.
  4. Neem hiervoor een steelpan met dikke bodem doe hierin de roomboter op middelhoog vuur.
  5. Als de boter is gesmolten, voeg je de bloem toe en blijf dit roeren tot er een soort deegbal ontstaat (makkelijkste is om hiervoor een houten pollepel te gebruiken).
  6. Bak die op laag vuur even en voeg dan beetje bij beetje de melk toe terwijl je met een garde er een mooie gladde saus van maakt.
  7. Voeg dan beetje bij beetje de geraspte kaas toe en breng de saus verder op smaak met peper, zout en nootmuskaat.
  8. Als de witlof beetgaar is, giet je deze af (door het halveren zullen de meeste bladeren los zitten dat is prima).
  9. Neem wat witlof en wikkel het in een plakje beenham en herhaal dit tot alle witlof en plakjes beenham op zijn.
  10. Verdeel dan de helft van de kaasaus over de bodem van een ovenschaal, leg hierop de witlof rolletjes in de ham en giet daaroverheen de rest van de kaassaus. Garneer met eventueel een beetje extra gerapte kaas.
  11. Zet de ovenschaal nu in de oven voor ca.

Hoeveelheid en Bewaren van Witlof

Een typische portiegrootte is 250-300 gram per persoon. Dat zijn 3 tot 4 kleine of 2 tot 3 grote stronken. Witlof bewaren gaat het beste in de groentelade van de koelkast, zonder plastic eromheen. Dat kan ongeveer een dag of 7 tot 10. Je kunt rauwe witlof bewaren kan je het beste doen zonder plastic zak in de onderste groentela van je koelkast. Witlof is hier zo’n 7 tot 10 dagen houdbaar.

Je kunt ook witlof invriezen. Deze is daarna niet meer erg knapperig, dus houd daar rekening mee. Blancheer gesneden witlof eerst 2 minuten voor het invriezen. Daarna is het lof 2 tot 3 maanden houdbaar in de vriezer. Rauwe witlof kan je ook in de vriezer doen, maar houd er dan rekening mee dat de groente daarna niet meer knapperig is. Toch invriezen?

Andere Toepassingen van Witlof

Witlof past uitstekend in een hartige taart of quiche. Snijd het in reepjes en blancheer deze 5 minuten voordat je de groente in de taart of quiche verwerkt.

Witlofbladeren kun je uitstekend gebruiken om iets anders feestelijk in te serveren. Breek een vers blad af, spoel het even af onder de kraan en gebruik het bijvoorbeeld als een groen en knapperig alternatief voor een tortilla of wrap. Of vul ze met gehakt en bak de pakketjes af in de oven.

Samenvatting Kooktijden Witlof

Bereidingswijze Kooktijd Opmerkingen
Koken (gesneden) 12-15 minuten Afhankelijk van de grootte van de stukken.
Koken (halve stronken) 15 minuten Voor de klassieke witlof met ham en kaas.
Stomen 13-16 minuten Beetgaar stomen.
Oven (roosteren/grillen) 10 minuten Op 180 graden.

Witlof is zeker gezond en bevat onder meer, inuline, een probioticum dat de darmen ondersteund. Verder veel vitamine B, fytochemicaliën voor gezonde ogen. Gebruik de blaadjes van de witlof - of roodlof - ook eens als handig en origineel bakje voor een amuse of andere snack!

Ingrediënten en smaken die goed samen gaan met witlof zijn bijvoorbeeld, balsamicoazijn, citroen en sinaasappel, walnoten, amandelen, blauwe kaas, peer, appel, tijm en rozemarijn.

labels: #Koken

Zie ook: