Jaarlijks onderzoeken de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) en de HogeNood-app rond Wereld Toilet Dag (19 november) de toiletvriendelijkheid van de gemeenten in ons land. Zij doen dat mede om aandacht te vragen voor de één op de drie Nederlanders die er door het toilettekort minder vaak op uit durven.

Uit het jaarlijkse onderzoek van de Maag Lever Darm Stichting en de HogeNood-app blijkt dat Flevolandse gemeenten slecht scoren op het gebied van openbare toiletten. Met een 5,9 krijgt Zeewolde het hoogste rapportcijfer van de provincie. In het dorp zijn op dit moment twee openbare toiletten, in de bibliotheek en in het gemeentehuis. Nadeel is wel dat deze laatste toiletten alleen toegankelijk zijn tijdens de openingstijden. De politiek van Zeewolde wil graag dat de openbare sanitaire voorzieningen verbeterd worden. Het bouwen van een sanitair gebouw, dat 24 uur per dag open is, wordt momenteel besproken door de gemeenteraad. Dat openbaar toilet moet ook goed toegankelijk zijn voor mindervaliden.

Dronten scoort met een drie het laagst van Flevoland. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat Dronten nog veel kan leren van bijvoorbeeld de gemeente Noordoostpolder, die in 2022 groen licht gaf voor een openbaar toilet op het Kettingplein in Emmeloord. Desondanks krijgt Noordoostpolder een 4,7 als rapportcijfer. De andere scores zijn een 4,3 voor Lelystad, een 4,6 voor Almere en een 4,9 voor Urk. De lijst wordt gemaakt samen met de HogeNood-app, die de ruim 8000 openbare toiletten in Nederland laat zien. Het jaarlijkse onderzoek wordt traditioneel gepubliceerd op Wereld Toilet Dag.

Groningen: Al Jaren de Slechtste Provincie

Groningen is voor het vijfde jaar op rij de slechtste provincie van Nederland als het gaat om de hoeveelheid openbare en opengestelde toiletten. Zelfs de best scorende gemeente van de provincie, provinciehoofdstad Groningen, haalt niet eens een voldoende. Pekela staat onderaan de lijst met een 1,8. De gemeente Pekela staat al jaren onderaan de ranglijst, zowel in de provincie als landelijk. Sinds 2020 is de score voor Pekela zelfs nog iets verder gedaald, naar een rapportcijfer van 1,8. Gemeente Groningen scoort het best van de provincie, maar het rapportcijfer van een 5,8 laat zien dat de provincie nog heel wat te verbeteren heeft als het gaat om de beschikbaarheid van toiletten. Niet één gemeente van Groningen valt binnen de top-100 van Nederland.

Opvallende Resultaten in Groningen

  • Pekela staat al jaren onderaan de ranglijst, zowel provinciaal als landelijk.
  • De score van Pekela is sinds 2020 verder gedaald naar een 1,8.
  • Gemeente Groningen scoort het best binnen de provincie, maar behaalt slechts een 5,8.
  • Geen enkele gemeente in Groningen staat in de top-100 van Nederland.

Criteria voor de Ranglijst

Zo wordt de plaats op de ranglijst bepaald:

  1. Aantal inwoners en verblijfstoeristen per toilet (max. 300 punten). Vanaf 2024 tellen we hier de verblijfstoeristen in mee en is de ranglijst voor met name toeristische gemeenten veranderd.
  2. Toegankelijkheid: urinoirs krijgen minder punten dan zittoiletten; (rolstoel)toegankelijke toiletten krijgen de meeste punten (max. 300 punten).
  3. De spreiding over de gemeente: hoe meer toiletten binnen 500 m van elkaar, des te meer punten (max. 150 punten).
  4. Het aantal openbare toiletten ten opzichte van het aantal opengestelde (opengestelde toiletten zijn toiletten bij winkels, horeca en overheidsgebouwen waar passanten ook terecht kunnen) (max. 100 punten).
  5. Het beleid van de gemeente (max. 100 punten).
  6. Zelf gegevens kunnen toevoegen aan de HogeNood-app (0 of 50 punten).

De Impact van een Tekort aan Toiletten

Toiletten zijn niet alleen van belang voor 3.5 miljoen buik- en blaaspatiënten, maar voor iedereen. Eén op de drie mensen geeft aan dat het tekort aan openbare toiletten invloed heeft op hun levenskwaliteit. Het beperkt hun bewegingsvrijheid bij onder anderen het winkelen, evenementenbezoek en het uitgaan. Eén op de vier Nederlanders geeft aan soms of regelmatig thuis te blijven vanwege het gebrek aan toiletten, meldt de Maag Lever Darm Stichting.

Linda (49), die lijdt aan colitis ulcerosa, vertelt: "Je lichaam ontlast wanneer het ontlast. Je kunt in vreselijk onterende situaties terechtkomen". De toegankelijkheid van toiletten is volgens haar in Nederland 'enorm slecht geregeld'. "In winkels zijn mensen ontzettend intolerant", zegt ze. "Ik heb weleens gehad dat ik spontaan moest huilen in de winkel en dat ik niet eens durfde te vragen of ik naar de wc mocht, omdat ik me zo schaamde."

Nederland Scoort Slecht in Vergelijking met Andere Landen

Nederland scoort echt laag. Zo zijn er in Parijs 750 openbare toiletten voor 2 miljoen mensen. Nederland heeft slechts 700 toiletten voor 18 miljoen inwoners. Daarvan zijn er ook nog eens 220 urinoir en maar 176 rolstoeltoegankelijk. Toiletten in het buitengebied zijn helaas nog schaarser.

De Toiletalliantie ziet een stijging ten opzichte van vorig jaar, maar benadrukt dat Nederland sterk achterloopt op andere landen. In Parijs zijn er 750 openbare toiletten voor twee miljoen mensen, terwijl heel Nederland het moet doen met 700 officiële openbare toiletten.

De Toiletalliantie en Haar Doelstellingen

De Toiletalliantie is een koepel van zo’n 30 maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor meer openbare en opengestelde toiletten. De alliantie is een initiatief van de Maag Lever Darm Stichting. Op het platform www.iederewctelt.nl vinden gemeenten, horeca en winkeliers informatie waarmee ze de situatie in hun eigen omgeving kunnen verbeteren.

De alliantie hoopt uiteindelijk maximaal 500 meter tussen de openbaar toegankelijke toiletten te hebben op locaties waar meer dan 2000 voetgangers per dag komen. Ook moet er volgens de organisatie om de 25 kilometer een toilet langs fietspaden zijn en om de 5 kilometer een toilet langs wandelpaden.

Oproep tot Actie

MLDS-directeur Mariël Croon: “Voor alle Nederlanders met een ziekte aan het maag-darm-leverstelsel is het tekort aan openbare toiletten een barrière om eropuit te gaan. Dat geldt ook voor miljoenen andere mensen, zoals blaaspatiënten, senioren en ouders met kinderen. Het is onacceptabel dat zoveel gemeenten achterblijven. Elk toilet dat verdwijnt, is een stap terug voor toegankelijkheid. Daarom zoeken wij vrijwilligers die, net als wij, toiletvriendelijke gemeenten willen.”

De Toiletalliantie roept de politiek daarom op om eindelijk de toiletnorm in de wet- en regelgeving op te nemen. Die houdt in: om de 500 meter een toilet in stads- en dorpscentra.

Resultaten Nationaal Toiletonderzoek

Uit het Nationaal Toiletonderzoek blijkt dat de kans dat je in Nederland een schoon toilet aantreft slechts 40,4% is. De toiletten in de horeca kwamen als beste uit de bus, terwijl de zorgsector de meest vieze toiletten heeft.

Tabel: Rapportcijfers Openbare Toiletten in Flevoland

Gemeente Rapportcijfer
Zeewolde 5,9
Urk 4,9
Noordoostpolder 4,7
Almere 4,6
Lelystad 4,3
Dronten 3

labels: #Worst

Zie ook: