Vitamine A is een vetoplosbare vitamine, ook wel retinol genoemd, die essentieel is voor diverse lichaamsfuncties, waaronder het onderhoud van het gezichtsvermogen, de aanmaak van huid- en haarcellen, en het tegengaan van ontstekingen en beschadigingen.

Tijdens de zwangerschap is vitamine A van vitaal belang voor de gezondheid van zowel de moeder als het kind. Het speelt een cruciale rol bij de ontwikkeling van de foetus en helpt vroeggeboorte te voorkomen. Een tekort aan vitamine A bij zwangere vrouwen kan bij hun kind resulteren in oogdefecten, zwevende nieren, hazenlip, open gehemelte en abnormaliteiten van hart en bloedvaten.

Omdat de aanvoer van vitamine A van zulk vitaal belang is voor de mens, is het lichaam in staat om grote hoeveelheden vitamine A in de lever en andere organen op te slaan. Een spreiding van zwangerschappen zorgt er voor dat moeders hun voorraden op peil kunnen houden.

Bronnen van Vitamine A

Vitamine A vind je zowel terug in plantaardige als dierlijke producten. De absolute toppers zijn de verschillende soorten lever, omdat zoogdieren de vitamine opslaan en soms produceren in de lever. Andere dierlijke bronnen zijn eieren, boter, margarine en halvarine, (geiten)kaas en vis zoals tonijn.

Naast vitamine A kun je ook bètacaroteen eten. Je vindt bètacaroteen of pro-vitamine A vooral in groenten. Alle oranje groenten zijn goede bronnen van deze stof: denk bijvoorbeeld aan wortel, pompoen en zoete aardappel.

Wortelen: Een Rijke Bron van Bètacaroteen

Wortelen bevatten veel vezels en voedingsstoffen en weinig calorieën. Wortelen zijn ook rijk aan bètacaroteen. Bètacaroteen wordt in het lichaam omgezet in vitamine A. Hun oranje kleur danken wortels trouwens ook aan bètacaroteen. In wortelen zit 692 mcg RAE vitamine A per 100 gram en daarnaast ook nog 6984 mcg bètacaroteen.

Wortel is het hele jaar door uit de Nederlandse volle grond, plastic tunnel of onverwarmde kas te koop. Wortelen zijn het langste houdbaar in de koelkast, daar blijven ze 2 weken goed.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH)

De referentie-inname van vitamine A verschilt afhankelijk van de leeftijd en geslacht. Kinderen onder de 2 jaar hebben aan 300 microgram per dag voldoende. Tot 5 jaar is de aanbeveling 350 mcg, en tot 9 jaar 400 mcg. Ouder dan 13 jaar? Voor vrouwen is 700 mcg vitamine A per dag dan de aanbevolen hoeveelheid.

Een uitzondering zijn vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Geef je borstvoeding, dan moet je zowel jezelf als je kind van voedingsstoffen voorzien en is de ADH maar liefst 1100 mcg per dag.

In de tabel hieronder zie je de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) of adequate inname (AI) van vitamine A voor verschillende groepen. Voor de meeste mensen is de ADH of AI namelijk meer dan ze nodig hebben.

Groep ADH/AI (mcg)
Kinderen (1-3 jaar) 300
Kinderen (4-8 jaar) 400
Vrouwen 700
Zwangere vrouwen 800
Vrouwen die borstvoeding geven 1100

Risico's van een Tekort

Wanneer je niet voldoende vitamine A binnen krijgt, wordt je haar dof en dun. Je huid zal eveneens droog en soms zelfs schilferig worden. Ook je weerstand gaat al snel achteruit. Duurt het tekort langere tijd, dan raakt ook je zicht aangetast. Dat begint met de ontwikkeling van nachtblindheid.

Veiligheid en Supplementen

Het is geen probleem als je op sommige dagen boven die grens zit, zolang je er gemiddeld maar (ruim) onder zit. Wel wordt het zwangere vrouwen sterk afgeraden om lever te eten.

Ben je zwanger, dan wordt het gebruik van supplementen met deze vitamine erin zelfs sterk afgeraden. En heb je een tekort? Gebruik dan nooit supplementen die (bijna) de maximale dagelijkse hoeveelheid van 3000 mcg bevatten, maar blijf altijd ruim onder die grens zitten.

De veilige bovengrens voor vitamine A tijdens de zwangerschap is 3.000 microgram per dag. Het advies is om niet meer dan 100% procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) of adequate inname (AI) te nemen.

Hypervitaminose A

Wanneer je langdurig meer dan 3000 mcg vitamine A per dag binnenkrijgt, leidt dat tot hypervitaminose A. Dat is een opstapeling van deze vitamine in je lichaam. Hypervitaminose leidt tot vergiftigingssyndromen. Je wordt misselijk, duizelig en vermoeid en krijgt last van spierpijn terwijl je niet gesport hebt. Een acute vergiftiging met vitamine A veroorzaakt een aandoening aan het skelet die zelfs dodelijk kan zijn. Daarnaast is extreem veel retinol ongezond voor ongeboren kinderen.

labels:

Zie ook: