Schimmel op voedsel kan giftig zijn, maar er zijn uitzonderingen. Schimmels (fungi) zijn micro-organismen die bestaan uit rijen van cellen. Ze zien er vaak wollig uit en hebben een groene, witte of rode kleur. Ook paddenstoelen maken deel uit van de familie schimmels.

Ongezien verspreiden deze micro-organismen zich door je koeling of voorraadkast. Schimmels kunnen erg nuttig en smaakvol zijn. Denk bijvoorbeeld aan champignons, truffels en blauwschimmelkazen. Andere schimmels kunnen gifstoffen (mycotoxinen) aanmaken. Het eten van deze gifstoffen kan leiden tot een voedselvergiftiging. In enkele gevallen zouden deze gifstoffen zelfs kankerverwekkend zijn. Schimmelgroei op voedsel is meestal ongewenst. Als het optreedt is er sprake van bederf.

Welke schimmels zijn er?

Terwijl de ene schimmel lekker smaakt, is de ander gevaarlijk. Schimmels (fungi) zijn micro-organismen, die bestaan uit draden. Schimmels kunnen erg nuttig en smaakvol zijn. Denk bijvoorbeeld aan champignons, truffels en in blauwschimmelkaas. Andere schimmels kunnen gifstoffen (mycotoxinen) aanmaken, zoals appels, selderij, druivensap, bepaalde kruiden, noten en granen.

Wanneer moet je beschimmelde producten weggooien?

Gooi beschimmelde producten direct weg. Wat moet je nog meer direct weggooien?

  • Kliekjes zoals stukjes vlees, stoofschotels en stamppotten, maar ook gekookte rijst of pasta.
  • Brood, koekjes en gebak. Ook bij minimale schimmel doe je dit, omdat het zich bij droog, poreus voedsel snel kan verspreiden.
  • Groenten en (zacht) fruit met een hoog vochtgehalte, zoals komkommers, perziken en tomaten. De schimmel kan in de oppervlakte gaan zitten, waardoor het hele product beschimmelt.
  • Vleeswaren.
  • Zachte kazen, zoals roomkaas en hüttenkäse, maar ook plakjes of geraspte kaas.
  • Yoghurt en zure room.
  • Jams en compotes (appelmoes). De schimmels produceren de giftige stof mycotoxinen.
  • Noten, pindakaas of andere notenpasta’s, maar ook peulvruchten. Het risico op schimmel is hoog bij voeding, die gemaakt is zonder conserveermiddelen.

Wanneer kan je een stuk wegsnijden?

Kleine plekken op groenten en (hard) fruit met een relatief laag vochtgehalte kan je wegsnijden. Denk aan kool, wortel en paprika. Ronde plekken op bijvoorbeeld sinaasappels moet je ruim afsnijden (2,5 centimeter). De schimmel bij harde kaas groeit alleen aan de buitenkant. Door de plek ruim weg te snijden (2,5 centimeter) kan je het product nog prima eten. Verpak harde kaas wel goed, dit bacteriegroei (deels) tegenhouden. Blauwschimmelkazen zoals roquefort, gorgonzola en stilton kan je hetzelfde behandelen als harde kaas. Snijd de beschimmelde plekken ruim weg (2,5 centimeter).

Ziekten en plagen in cichorei

In de teelt van cichorei kunnen verschillende ziekten en plagen optreden. Meestal zijn deze van geringe betekenis voor de opbrengst. Alternaria veroorzaakt ronde tot ovale spikkels op het oudere blad. Het weefsel binnen deze plekjes sterft af. Vaak treedt deze schimmel op na een frissere en natte periode. Op de wortels zitten zeer oppervlakkige, lichtbruine vlekken, overdekt met een aanvankelijk wit, later grijs schimmelpluis, waarin op het wortelweefsel zwarte platte sclerotiën liggen. Bij overlangs doorsnijden is onder de aantastingsplek een lichtbruine waterige verkleuring te zien.

De schimmel Chalara elegans (ook bekend onder de naam Thielaviopsis basicola) wordt in Nederland tot nu toe incidenteel gesignaleerd bij de trek van witlof op water, maar nog niet in het veld. De hoofdwortel wordt aangetast, waardoor kiemplantjes kunnen wegvallen. Gevoelige waardplanten zijn peen, stamslaboon, erwt en spinazie.

Afhankelijk van de weersomstandigheden kan de echte meeldauw zich flink uitbreiden. Op de wortels bevinden zich bruine, iets ingezonken vlekken. De ziekte kent een grote verscheidenheid in waardplanten en de laatste jaren treedt de ziekte steeds schadelijker op in gewassen als suikerbiet, waspeen en schorseneren. Deze schimmelziekte veroorzaakt meestal pas laat in het seizoen, donkere roodbruine puistjes op het blad. Aantasting op de wortels is te zien, doordat op de koppen van de wortels bruine, zachte, rotte plekken voorkomen. Op deze plekken zitten aanvankelijk witte en later zwart wordende sclerotiën.

Door weer bovenploegen kunnen de sclerotiën in de bovenste grondlaag van 3 cm gaan kiemen. Tijdens regen verzamelt zich water op de apotheciën. Na verdamping komen de sporen vrij. Deze sporen zijn niet in staat gezond weefsel te infecteren. Infectie kan alleen bij vochtig weer plaatsvinden op afgestorven vers organisch materiaal. Door meer kennis van de levenscyclus van Sclerotinia sclerotorium wordt getracht een effectieve bestrijdingsmethode voor deze schimmel in het veld te ontwikkelen, vooral van belang voor de witlofpennenteelt. De bladranden worden dor en bruin, de afsterving gaat verder tussen de nerven.

De schimmel komt voor op de nattere gedeelten van een perceel. Een directe bestrijding is niet bekend. Zorg voor een goede ontwatering en vruchtwisseling. De bacteriën komen met opspattend water op het blad terecht en dringen via de huidmondjes aan de rand van het blad binnen. Een te dichte stand, waarbij het gewas langer nat blijft, werkt dit in de hand. De verdroogde bladranden vormen een invalspoort voor andere organismen, die op het veld al natrot van de wortel kunnen veroorzaken.

Tips voor gezonde planten en bomen

Schimmels zijn vaak hardnekkig en lastig om te bestrijden. De beste manier om dat te doen is door je planten en bomen gezond te houden. Het ideale product daarvoor is Korect bladmeststof. Korect voedt namelijk de plant én bevat een unieke samenstelling die schimmels voorkomt. Gebruik Korect bladmeststof om de 2 tot 4 weken. Het is belangrijk om de behandeling te blijven herhalen, omdat je plant groeit. Bemesten met een meststof is dus noodzakelijk.

Een vruchtbare bodem met een goede structuur kan niet zonder bodemleven. BioBodem is een bodemverbetering met nuttige bacteriën, schimmels en micro-organismen die het bodemleven verbeteren. Daarnaast zorgt basaltmeel ervoor dat stikstof wordt vastgelegd, zodat deze niet zo snel uitspoelt. Basaltmeel is eigenlijk de sterke variant van lavameel.

labels:

Zie ook: