Tijdens ziekte heeft het lichaam extra voeding (calorieën en eiwit) nodig, zowel bij activiteit als bij rust. Het lichaam heeft door ziekte meer moeite met het opnemen van voedingsstoffen en er wordt sneller spierweefsel afgebroken dan wanneer u gezond bent. Daarbij kan de inname van voeding juist minder zijn, bijvoorbeeld door een verminderde eetlust of andere klachten. Hier leest u adviezen waarmee u thuis kunt zorgen voor voldoende calorieën en eiwitten.

Wanneer u weer hersteld bent, is extra energie en eiwit niet meer nodig. U kunt dan de voedingsadviezen van de Schijf van 5 opvolgen voor een gezond voedingspatroon.

Energie en Eiwitten: De Basis voor Herstel

Energie: Energie omvat de calorieën die u uit uw voeding binnenkrijgt. Dit is de brandstof voor uw lichaam. Bij ziekte werkt uw lichaam heel hard en heeft daarom extra energie nodig.

Eiwit: Eiwitten zijn bouwstoffen voor het lichaam. Bovendien zijn eiwitten nodig voor het behoud en de opbouw van spieren en het afweersysteem. Eiwitten zitten vooral in vlees(vervanger), vis, gevogelte, kaas, eieren, zuivelproducten, brood en peulvruchten.

Algemene Tips voor Voldoende Voedingsinname

  • Plan minimaal 6 eetmomenten op een dag (3 hoofdmaaltijden + 3 tussenmaaltijden).
  • Neem de tijd voor het eten en eet rustig.
  • Bij elk eetmoment een zuivelproduct te nemen (melk, chocomelk, yoghurt, kwark). Deze producten bevatten namelijk veel eiwitten.
  • Kies voor dubbel hartig beleg, bijvoorbeeld vleeswaren zoals kipfilet, achterham, rosbief of volvette kaas (48+). Of eet hartig beleg ‘uit het vuistje’.
  • Varieer met het broodbeleg.
  • Gebruik een ruime hoeveelheid margarine of roomboter op uw boterham.
  • Drink 1,5 tot 2 liter per dag. Varieer in dranken.
  • Koffie, thee, water en light-frisdranken leveren geen energie en eiwitten. Neem ze in beperkte mate, gebruik liever zuivelproducten of sap.
  • Gebruik geen bouillon of heldere soep zonder vlees of vulling. Dit vult de maag, maar heeft nauwelijks voedingswaarde. Gebruik liever een gevulde soep met vlees of kip.
  • Kies voor eiwit-verrijkte zuivelproducten. Voorbeelden van eiwitrijke zuivelproducten zijn: volle kwark, Optimel Griekse stijl, Skyr yoghurt en drinks, Melkunie Proteïn kwark en shakes, Ehrmann high protein pudding, Melkunie Breaker high protein, Kvarg van Lindahls.

Drinkvoeding als Aanvulling

Wanneer u onvoldoende energie en eiwit met uw dagelijkse voeding tot zich kunt nemen, kan het nodig zijn om daarnaast drinkvoeding te gebruiken. Drinkvoeding is vloeibare, medische voeding die u kant-en-klaar kunt drinken. Er zijn verschillende soorten en smaken drinkvoeding en deze bevatten in een klein volume veel voedingstoffen.

De meeste varianten leveren per flesje de voedingswaarde die vergelijkbaar is met twee boterhammen. Wanneer de voedingsinname onvoldoende blijft is het advies om te overleggen met een diëtist om de drinkvoeding mogelijk thuis ook te gaan gebruiken. U mag deze dan naast uw gewone voeding gebruiken.

Op deze manier krijgt u voldoende voedingstoffen binnen, waardoor u sneller kunt herstellen. Via de huisarts kunt u contact opnemen met een diëtist bij u in de buurt.

Tips bij Specifieke Klachten van Corona

Bij Vermoeidheid of Benauwdheid

  • Zorg voor een voorraad (lang houdbare) levensmiddelen in huis, zodat u niet altijd de deur uit moet voor boodschappen.
  • Vraag iemand om te helpen met boodschappen doen en koken, of maak gebruik een maaltijdservice.
  • Kook meerdere porties tegelijk en vries ze in.
  • Vloeibare voeding, zoals toetjes, vla en pap, zijn er in vele variaties kant-en-klaar. Bij vermoeidheid gaat vloeibaar eten soms makkelijker dan vaste voeding.
  • Soms smaakt niets. Probeer dan toch iets te eten. Houd voor ogen dat eten nodig is voor uw herstel of om uw conditie op peil te houden.
  • Verdeel het eten over de dag. Het is vaak minder vermoeiend om een klein beetje eten, dan een uitgebreide maaltijd in één keer.

Bij Misselijkheid

  • Niet eten kan de misselijkheid verergeren. Probeer daarom toch te eten of te drinken.
  • Eet kleine maaltijden, meerdere keren per dag.
  • Te weinig vocht vergroot een misselijk gevoel. Drink daarom voldoende: 1,5 tot 2 liter, tenzij anders voorgeschreven.
  • Vaak veroorzaken warme voedingsmiddelen met een sterke geur (vlees of koffie) meer problemen dan koude voeding. Vervang dan bijvoorbeeld een stukje warm vlees door wat plakjes koude vleeswaren, zoals plakjes rosbief of fricandeau.
  • Ook eten zonder vlees is mogelijk. Neem dan kaas, ei, noten, vegetarische vleesvervangers, vis, melkproducten of peulvruchten.
  • Als de warme maaltijd u tegenstaat, probeer dan een broodmaaltijd.
  • Als u misselijk wordt van de lucht van eten, blijf dan zo mogelijk uit de keuken als er wordt gekookt. Als u zelf kookt, gebruik dan de magnetron voor minder last van etensgeuren.

Bij Slijmvorming

Slijm in de mond wordt nooit veroorzaakt door voeding, maar kan veroorzaakt worden door ziekte of een behandeling. Slijmvorming neemt niet toe na gebruik van melk of suikerrijke producten. Deze laten wel een plakkerig gevoel in de mond achter.

Probeer het volgende:

  • Spoel uw mond met water.
  • Zure melkproducten (karnemelk en (drink)yoghurt) of een (suikervrij) zuurtje geven een minder plakkerig gevoel.
  • Probeer friszure producten (augurk, komkommer, appel).

Bij Diarree

  • Drink voldoende om het verlies van vocht aan te vullen.
  • Gebruik kleine maaltijden verspreid over de dag, om het maagdarmkanaal zo min mogelijk te prikkelen.
  • Wissel zure melkproducten als yoghurt en kwark af met zoete melkproducten als chocolademelk en vla. Mogelijk worden zure melkproducten beter verdragen.

Het Gewicht in de Gaten Houden

Het bijhouden van uw gewicht is een hulpmiddel om te bepalen of u voldoende energie binnenkrijgt. U kunt uw gewicht in de gaten houden door 1 à 2 keer per week te wegen, bij voorkeur in de ochtend voor het ontbijt op een vaste weegschaal. Wanneer uw gewicht afneemt, meld dit dan bij uw huisarts of diëtist.

Wat te Eten (en te Vermijden) bij Griep

Als je ziek bent is het eten van het juiste voedsel zelfs nog belangrijker. Bepaalde soorten voedsel hebben krachtige eigenschappen die je lichaam kunnen ondersteunen als het tegen een ziekte vecht.

Wat te Eten:

  • Voedingsmiddelen rijk aan vitaminen en mineralen: Groenten en fruit zitten boordevol essentiële voedingsstoffen die je immuunsysteem versterken en helpen bij het bestrijden van infecties. Denk aan citrusvruchten, bessen, bladgroenten, broccoli en paprika's.
  • Heldere soepen: Bouillon, kippen- of groentesoep is niet alleen hydraterend. Het levert ook elektrolyten en voedingsstoffen op die verloren zijn gegaan door jouw koorts en al het zweten.
  • Gember en knoflook: Deze kruiden hebben natuurlijke ontstekingsremmende en antibacteriële eigenschappen die kunnen helpen bij het verlichten van symptomen en het bestrijden van infecties.
  • Yoghurt met probiotica: De probiotica die te vinden zijn in yoghurt kunnen een grote hulp zijn bij het herstellen van een gezonde darmflora na ziekte, terwijl ze ook je immuunsysteem een flinke boost kunnen geven. Eet alleen liever geen geen zoete zuivelproducten bij keelpijn. Ga in plaats daarvan voor zure zuivelproducten zoals karnemelk, yoghurt of kwark. Zoete producten houden het slijm in de keelholte vast, waardoor je keelpijn erger wordt.
  • Volle granen: Volle granen zoals havermout en quinoa kunnen echt een opkikker zijn voor je energieniveaus. Daarnaast maken ze je darmen blij door een gezonde darmflora te ondersteunen.

Wat te Vermijden:

  • Suikerhoudende voedingsmiddelen en dranken: Overmatige consumptie van suiker kan ontstekingen in je lichaam veroorzaken en je immuunsysteem verzwakken, dus vermijd snoep, frisdrank en andere suikerrijke voedingsmiddelen.
  • Sterk bewerkte voedingsmiddelen: Die bewerkte snacks en maaltijden zitten vaak bomvol suiker, vet en zout, wat niet echt goed is voor je lichaam en je immuunsysteem. Kies daarom liever voor verse, natuurlijke opties zoals groenten, fruit, volkoren granen en mager vlees. Zo geef je jezelf een gezonde boost!
  • Vetrijk voedsel: Zware, vette maaltijden, zoals gefrituurd voedsel, fastfood of vette vleessoorten, kunnen je spijsvertering belasten en je energieniveau verlagen. Kies in plaats daarvan voor lichtere, verteerbare opties.
  • Cafeïne en alcohol: Een kopje koffie hier en daar kan best lekker zijn, maar pas op voor te veel cafeïne! Als je overdrijft, kan dat je nachtrust verstoren en je gestrest maken. En ja, dat kan uiteindelijk je immuunsysteem in de war schoppen! Hetzelfde geldt voor (overmatig) alcoholgebruik.

Yoghurt: Een Superfood bij Ziekte

Yoghurt is meer dan alleen een lekker ontbijt. Het zuivelproduct is heerlijk, veelzijdig en heeft veel gezondheidsvoordelen, zeker wanneer je ziek bent.

Voordelen van Yoghurt:

  1. Versterkt het immuunsysteem: Uit onderzoek is gebleken dat de regelmatige consumptie van yoghurt je immuunsysteem versterkt en de kans op ziekten verkleint. Zo reduceert de probiotica in yoghurt het risico op ontstekingen, die zijn gerelateerd aan verschillende aandoeningen en darminfecties. Een andere studie toonde aan dat probiotica ook kan helpen om de duur van een verkoudheid te verkorten. Wetenschappers verklaren de voordelen van yoghurt voor het immuunsysteem met het feit dat het zuivelproduct magnesium, selenium en zink bevat. Dit zijn mineralen die belangrijk zijn voor het behoud van een gezond immuunsysteem.
  2. Goed voor het hart: Hoewel yoghurt veel verzadigde vetten bevat, hebben onderzoekers aangetoond dat deze stoffen niet tot hartziekten leiden. Er is geen duidelijk bewijs dat het vet in yoghurt schadelijk is voor de gezondheid. Andere studies hebben aangetoond dat de consumptie van verzadigd vet afkomstig van volle melkproducten het HDL-cholesterolniveau doet stijgen. Dit ‘goede’ cholesterol stimuleert de gezondheid van het hart. Ook andere wetenschappers ontdekten dat yoghurt het risico op een hartaandoening verkleint. Bovenal heeft onderzoek uitgewezen dat zuivelproducten zoals yoghurt een hoge bloeddruk kunnen verlagen.
  3. Verbetert de botgezondheid: Yoghurt zit vol met voedingsstoffen die cruciaal zijn voor een goede botgezondheid, zoals calcium, eiwitten en vitamine D. Studies hebben laten zien dat deze stoffen het risico op osteoporose verkleinen. Dit is een aandoening die wordt gekenmerkt door verzwakte botten.
  4. Bevordert een gezonde darmflora: Sommige yoghurtsoorten bevatten probiotica, ofwel levende bacteriën. Uit onderzoek is gebleken dat deze stoffen de gezondheid van de darmen ten goede kunnen komen. Een voorbeeld betreft een studie die liet zien dat de consumptie van yoghurt met Bifidobacterium symptomen van darmkwalen verlichtte bij vrouwen die niet waren gediagnosticeerd met een darmaandoening. Ook hebben wetenschappers aangetoond dat probiotica zowel diarree als verstopping kan voorkomen.
  5. Kan vaginale infecties bestrijden: In 2012 onderzochten wetenschappers het effect van yoghurt op vaginale infecties. Ze vroegen zwangere vrouwen om een mix van yoghurt en honing plaatselijk aan te brengen. Wat bleek? Het percentage vrouwen waarbij de infectie verdween was 87,8 procent. Bij normale antischimmelcrèmes was dit 72,3 procent. In een andere studie werd eenzelfde mengsel van yoghurt en honing vergeleken met de antischimmelcrème clotrimazol.

Algemene Tips bij Griep

  • Rust: Zorg ervoor dat je voldoende rust neemt en thuis blijft. Duik je bedje in, laat je vertroetelen en ziek goed uit. Vermijd lichamelijke inspanning. Je lichaam moet zich nu al volop inspannen om beter te worden. Let erop dat je lichaam goed warm blijft als je koorts hebt. Heb je veel last van koorts en pijn?
  • Eten: Als je ziek bent is eten het laatste waar je aan wilt denken. Toch heeft je lichaam nu juist voedingsstoffen nodig. Het beste is om meerdere keren een kleine hoeveelheid te eten in plaats van een grote maaltijd.
  • Drink voldoende: Uitdroging is een veelvoorkomende complicatie bij de griep. Vooral als er ook sprake is van overgeven of diarree. Het is dus erg belangrijk om voldoende te blijven drinken. Bij diarree is er daarnaast ook sprake van een verlies aan mineralen. Dit is een combinatie van suikers en zouten en is verkrijgbaar in zakjes of als bruistablet.

Voedselinfectie voorkomen

U heeft een hematologische aandoening. Dat is een ziekte van het beenmerg, het bloed of de lymfeklieren. Door de behandeling van deze ziekte kan uw afweer minder worden. U heeft dan meer risico op een voedselinfectie. Een voedselinfectie is een ontsteking van de maag en darmen. Hier staat waar u op moet letten bij het eten en drinken om een voedselinfectie te voorkomen. De informatie komt uit de richtlijn hygiënische voeding.

Uw arts, verpleegkundige of diëtist vertelt u of u deze richtlijn moet volgen. Dat hoeft namelijk niet iedere patiënt met een hematologische aandoening die een chemokuur krijgt. Het doel van de richtlijn is dat u zo weinig mogelijk ziekteverwekkers binnenkrijgt via uw eten als uw weerstand laag is. Zo kunt u voorkomen dat u een voedselinfectie krijgt.

  • Eet geen (deels) rauw vlees zoals tartaar, carpaccio, biefstuk, rosbief, fricandeau, rollade.
  • Eet geen (deels) rauwe, gedroogde en gefermenteerde vleeswaren zoals filet americain, tartaar, theeworst, ossenworst, boerenmetworst, parmaham, rauwe ham, rosbief, chorizo, salami, cervelaat, droge worst, fuet, fricandeau.
  • Eet geen rauwe vis, zoals rauwe tonijn, sushi en rauwe schelpdieren zoals oesters.
  • Eet geen voorverpakte gerookte vis uit de koeling, zoals gerookte zalm, forel, makreel, paling. Het maakt hiervoor niet uit of de vis vacuümverpakt is of in een andere verpakking zit.
  • Eet geen zoute haring (Maatjesharing of Hollandse Nieuwe).
  • Eet geen zachte kaas van rauwe melk (of au lait cru) en drink geen rauwe melk. Schimmelkaas van gepasteuriseerde melk en harde boerenkaas mag u wel eten.
  • Eet geen rauwe/zachtgekookte eieren.
  • Eet geen rauwe kiemgroente zoals taugé, tuinkers en alfalfa.
  • Neem geen probiotica zoals Yakult, Actimel, Activia en Vifit. Vifit Sports mag u wel nemen. Bij probiotica moeten de geslachtsnaam, soortnaam én stamnaam van de bacterie op de verpakking staan. De melkzuurbacteriën Lactobacillus Bulgaricus en Streptococcus thermophilus (in yoghurt) zijn geen probiotica.

Hygiëne bij het bereiden van voedsel:

  • Was uw handen voor u eten klaarmaakt.
  • Was groente en fruit goed onder stromend water.
  • Gebruik iedere dag andere, schone theedoeken, handdoeken en vaatdoekjes.
  • Gebruik schoon keukengerei van kunststof, glas of metaal.
  • Verhit een maaltijd die u al eerder heeft klaargemaakt door en door*.
  • Houd vuile en rauwe producten apart van schone en bereide producten.
  • Ontdooi bevroren vlees in de koelkast of magnetron. Spoel het dooivocht weg met heet water.
  • Doe niet zelf peper op het eten. Zorg er verder voor dat u geen deeltjes van de peper inademt.
  • Pel niet zelf noten en doppinda’s. Zorg ervoor dat u ook geen deeltjes inademt van de noten en doppinda’s.

labels:

Zie ook: