Atjar, ook wel acar genoemd, is een Indonesisch bijgerecht waarbij groenten worden ingemaakt in azijn en suiker. Het is een zoet-zure side die onmisbaar is bij een rijsttafel vol met vettig vlees en pittige groenten. Atjar ketimoen is net als atjar tjampoer verkrijgbaar bij elke willekeurige supermarkt op de hoek.

Vandaag duiken we in het recept om zelf atjar komkommer te maken. Het is leuk om te doen en echt heel erg makkelijk!

Wat is Atjar Ketimoen?

Atjar Ketimoen, of Acar Ketimun, is een makkelijk te maken friszuur Indonesisch bijgerecht van komkommer, sjalot, peper, zout, azijn en suiker. De frisse zoetzure smaak van Atjar Ketimoen past perfect bij pittige en vettige Indonesische vis, vlees en groentegerechten.

Geschiedenis van Atjar

Het in zuur inleggen van groenten om hun houdbaarheid te verlengen bestaat al eeuwen. Het is ontstaan in India - en heette daar achaar - rond 2400 v.Chr. en via de overdracht van het hindoeïsme en het boeddhisme verspreidde het zich door Zuidoost-Azië. Brunei, Indonesië, Maleisië, de Filippijnen en Singapore hebben allemaal hun eigen soort atjar.

In Zuidoost-Azië worden atjar-variaties meestal gemaakt van groenten zoals komkommer, wortelen, kool, sjalot en Thaise bird's eye peper (cabe rawit), die in azijn worden ingelegd. In Indonesië worden soms Kaffir-limoenblaadjes toegevoegd voor een citrus aroma. Atjar wordt meestal geserveerd als bijgerecht naast vleesgerechten zoals gebakken vis (Ikan Bali), curry's zoals Rendang en Gulai Kambing, en satés zoals Saté Ajam. Net als de augurken die we kennen in de VS en Europa, is de zure smaak van atjar bedoeld om een maaltijd op te frissen. Atjar is ook een goede aanvulling op vette gerechten omdat de zoetzure smaak het vet neutraliseert.

Atjar is in veel Nederlandse supermarkten te koop, maar zelf vers maken is natuurlijk lekkerder. Bovendien bevat verse atjar ketimoen minder zout en suiker waardoor het gezonder is.

Recept 1: Atjar Komkommer

Dit kleine recept voor zoetzure komkommer is heel eenvoudig en snel te bereiden. Het is dus ook wel leuk dat tijdens het maken van deze foto’s mijn eigen Atjar (beter bekend als Attie patattie ballenplattie) ook even op de foto wil, haha!

Ingrediënten:

  • 1 komkommer
  • 150 ml azijn
  • 1 eetlepel suiker
  • 1 rode ui, in halve ringen
  • 1 rode peper, fijngehakt (optioneel)

Bereidingswijze:

  1. Snijd de komkommer doormidden en haal de zaadlijsten eruit. Je kunt ze erin laten zitten, maar de komkommer kan dan wat zompig worden. Snijd de komkommer in schijfjes.
  2. Verhit de azijn zachtjes in een pannetje en roer de suiker erdoorheen.
  3. Doe de komkommerschijfjes in een kom en schenk het warme suiker-azijn mengsel eroverheen.
  4. Laat het geheel afkoelen en plaats het vervolgens in de koelkast om het ijskoud te laten worden.
  5. Voor het serveren de uiringen erbij doen. Een teentje knoflook of een grove rode peper is ook lekker om als afwisseling door het azijnmengsel te doen.

Recept 2: Atjar Ketimoen (Amsterdam Cooking Workshops)

Het atjar ketimoen recept dat ik in mijn Indonesische kookworkshops gebruik, is eenvoudig en thuis gemakkelijk en snel te maken. Ik gebruik alleen komkommer, maar je kunt natuurlijk ook andere groenten gebruiken zoals kool, wortel, paprika etc. Het bereiden van dit gerecht duurt slechts enkele minuten. Ik raadt je aan om de ingrediënten in een glazen (weck)pot te doen, zodat je de pot flink kunt schudden om de ingrediënten goed te mengen. Na het mengen van de ingrediënten moet deze atjar ketimoen minimaal een uur in de koelkast worden bewaard. Als bijgerecht is het onderstaande recept geschikt voor 4 personen.

Ingrediënten:

  • 1 komkommer
  • 1 kleine sjalot, gehalveerd en in dunne ringetjes gesneden
  • 1 (Spaanse) peper, gehalveerd en in dunne ringetjes gesneden
  • 10 eetlepels witte wijn azijn
  • 3 limoenblaadjes (djeroek poeroet)
  • 1 eetlepel witte suiker
  • Vers gemalen peper en zout naar smaak

Bereidingswijze:

  1. Verhit de azijn in een pannetje totdat het bijna kookt. Zet het vuur lager zodra de azijn kookt en voeg de suiker en limoenblaadjes toe. Roer af en toe en laat de suiker oplossen. Haal het mengsel van het vuur en laat iets afkoelen.
  2. Halveer de sjalot en rode peper (verwijder zaadlijsten) en snij in dunne ringetjes.
  3. Gebruik een kaasschaaf om de komkommer in dunne plakjes te schaven.
  4. Meng alle ingrediënten in een kom of pot en voeg peper en zout toe.
  5. Voeg ook het azijn-suiker-mengsel toe en laat afkoelen.
  6. Zet minimaal een uur in de ijskast.

Recept 3: Snelle Zoetzure Komkommersalade (Acar Ketimun)

Voor een snelle pickle, snijd je een halve of hele komkommer in plakjes en doet deze in een schaal. Voeg nu zoveel azijn toe totdat de komkommers grotendeels onderstaan. Voeg hier een half theelepeltje zout en een flinke theelepel suiker aan toe. Voor een beetje pit voeg je gedroogde chilivlokken naar smaak toe. Meng het goed door elkaar, laat 5 minuutjes staan en proef of de smaak goed is. Klaar is je quick pickle!

Ingrediënten:

  • 1 komkommer, in plakjes
  • Azijn (zoveel dat de komkommer grotendeels onder staat)
  • ½ theelepel zout
  • 1 theelepel suiker
  • Gedroogde chilivlokken naar smaak

Bereidingswijze:

  1. Snijd de komkommer in plakjes en doe deze in een schaal.
  2. Voeg azijn toe totdat de komkommers grotendeels onder staan.
  3. Voeg zout, suiker en chilivlokken toe.
  4. Meng goed door elkaar, laat 5 minuutjes staan en proef of de smaak goed is.

Recept 4: Atjar Ketimoen (SmaakMenutie)

Dit recept komt van Tim & Erik van foodplatform SmaakMenutie en delen hier hun állerlekkerste recepten die iedereen kan maken.

Ingrediënten:

  • 6 ‘snoep’ komkommers of een hele komkommer, in plakjes
  • 1 rode ui of 2 sjalotjes, in halve maantjes gesneden
  • 1 rode peper (zaadlijsten en zaden verwijderd), in stukjes gesneden
  • 6 eetlepels azijn (of meer naar smaak als je het zuurder wilt)
  • 250 milliliter water
  • 1 eetlepel suiker
  • halve theelepel zout

Bereidingswijze:

  1. Snijd de rode ui of 2 sjalotjes in halve maantjes en de komkommer in dunne plakjes. Verwijder de zaadjes en zaadlijsten uit de rode peper en snijd deze in kleine stukjes.
  2. In een steelpan meng je 250 milliliter water met 6 eetlepels azijn (of meer naar wens) een halve theelepel zout, 1 eetlepel suiker en de gesneden rode peper. Breng dit aan de kook tot de suiker is opgelost.
  3. Doe de sjalotjes en de komkommers in een schone (uitgekookte) glazen pot (van minimaal 350 milliliter inhoud) en schenk de warme vloeistof erop. Laat het volledig afkoelen en bewaar de salade in de koelkast.

Tips en Variaties

  • Andere groenten: In principe kun je atjar van alle stevige groenten maken, denk aan bloemkool, wortel of witte kool.
  • Extra smaakmakers: Voeg hele tenen knoflook, zwarte peperkorrels, piment of andere kruiden toe naar smaak.
  • Langer bewaren: Vul de pot tot aan de deksel met een mengsel van witte wijn azijn, suiker en water, en je kunt deze atjar ketimoen 3 weken in de koelkast bewaren.

Voedingswaarde (Indicatie)

Hieronder een indicatie van de voedingswaarde van atjar komkommer (let op: dit kan variëren afhankelijk van het specifieke recept en de gebruikte hoeveelheden):

Ingrediënt Hoeveelheid Na per 100 gram Bevat Natrium
Azijn 150 ml 0 mg 0 mg
Suiker 1 eetlepel 0 mg 0 mg
Komkommer 1 stuks 5 mg 20 mg
Ui, rood 1 stuks 10 mg 8 mg
Totaal natrium 28 mg

Om het vergelijkbare zoutgehalte te berekenen doet u het natriumgehalte x 2,5. Dus hier geldt 28 x 2,5 = 70 milligram ofwel 0,07 gram zout. Het vermelde natrium/zoutgehalte is een indicatie!

Het mooie aan deze atjar ketimoen is dat het weinig tijd kost om voor te bereiden en je het van perfect van te voren kunt klaarmaken. Na een dag in de koelkast zijn de zure, zoute en zoete smaken opgenomen in de groenten, waardoor deze atjar ketimoen nog lekkerder is.

labels:

Zie ook: